Wszystkie

Słowo na niedzielę

Słowo na niedzielę

Wszyscy żyjemy na planecie Ziemia. Jadąc rano do szkoły czy do pracy mijamy znane nam tereny, zastanawiamy się jak minie dzisiejszy dzień, zastanawiamy się co zjeść na obiad, przypominamy sobie, że trzeba kupić żarówkę do lampy w kuchni. Dzień jak co dzień. Monotonia jest strasznie dołująca. Zapominamy jednak gdzie żyjemy. […]

Źródło: Michael Smelzer, Uniwersytet Vanderrbilt

Nowa metoda pomiaru mas pojedynczych gwiazd

Astronomowie opracowali nową, lepszą metodę mierzenia mas milionów pojedynczych gwiazd, szczególnie tych z układami planetarnymi. Dokładne pomiary mas gwiazd nie tylko odgrywają kluczową rolę w badaniu narodzin, ewolucji i śmierci gwiazd, ale także w szacowaniu prawdziwej natury tysięcy egzoplanet, o których teraz wiemy, że krążą wokół większości gwiazd. Metoda została […]

Źródło: NASA/Wendy Stenzel

Sztuczna inteligencja odkrywa nowe planety w danych z Keplera

Dzięki odkryciu ósmej planety krążącej wokół gwiazdy Kepler-90 otrzymaliśmy pierwszy jak dotąd układ, w którym liczba planet krążących wokół jednej gwiazdy dorównuje liczbie planet w Układzie Słonecznym. Nowo odkryta planeta Kepler-90i to niezwykle gorąca, skalista planeta okrążająca swoją gwiazdę w czasie 14,4 dni. Planeta została odkryta dzięki zastosowaniu metod uczenia […]

Mars do góry nogami

Mars do góry nogami

Co oznacza „w górę” w przestrzeni kosmicznej? Planety zazwyczaj przedstawiane są z biegunem północnym zorientowanym ku górze i południowym w dół. Na powyższym zdjęciu wykonanym przez sondę Mars Express, Czerwona Planeta widoczna jest z północnym biegunem na dole i równikiem na górze. Zdjęcie zostało wykonane 19 czerwca br. w trakcie […]

Jasne kropki w kraterze Occator - Carealia Facula w centrum oraz Vinalia Faculae po bokach - to przykłady jasnego maeriału odkrytego na dnie kraterów Ceres. Źródło: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA/PSI

Jasne obszary na Ceres wskazują na aktywność geologiczną

Gdybyś mógł/mogła znaleźć się na pokładzie sondy Ceres, obserwowana z niej powierzchnia planety karłowatej Ceres zasadniczo wydawałaby się dość ciemna, aczkolwiek z kilkoma istotnymi wyjątkami. Tymi wyjątkami są setki jasnych kropek wyróżniających się na tle otoczenia na zdjęciach przesłanych na Ziemię przez sondę Dawn. Teraz naukowcy już lepiej wiedzą w […]

Sharpless 29. Źródło: ESO/M. Kommesser

Gwiezdny żłobek w pełnej krasie

Kamera OmegaCAM zainstalowana na należącym do ESO teleskopie VLT Survey Telescope uchwyciła ten błyszczący obraz gwiezdnego żłobka o nazwie Sharpless 29. Na tym jednym zdjęciu można dostrzec wiele zjawisk astronomicznych, m.in. obłoki gazu i pyłu odbijające, pochłaniające i reemitujące promieniowanie gorących młodych gwiazd wewnątrz mgławicy. Przedstawiony tutaj region nieba znajduje […]

Grafika przedstawia nową strefę radiacyjną Jowisza odkrytą przez sondę Juno, znajdującą się tuż nad atmosferą w pobliżu równika.
Źródło: NASA/JPL-Caltech/SwRI/JHUAPL

Sonda Juno bada głębię Wielkiej Czerwonej Plamy

Dane zebrane przez sondę Juno podczas jej pierwszego przelotu nad Wielką Czerwoną Plamą na Jowiszu w lipcu 2017 roku wskazują, że ten charakterystyczny obiekt sięga głęboko pod widoczną powierzchnię chmur. Dodatkowe odkrycia mówią, że Jowisz ma dwie wcześniej niezbadane strefy radiacyjne. Wyniki obserwacji przedstawiono w dniu wczorajszym podczas spotkania American […]

Mgławica Crescent: gorący gwiezdny bąbel

Mgławica Crescent: gorący gwiezdny bąbel

Młoda, masywna gwiazda, która rozpoczęła swoje życie z masą 25 razy większą od masy Słońca odrzuca warstwy materii i szybkich wiatrów tworząc powyższą dynamiczną scenerię uchwyconą przez satelitę XMM-Newton. Powyższe zdjęcie szczegółowo przedstawia strukturę Mgławicy Crescent, która odrzuciła warstwę materii przechodząc w stadium czerwonego olbrzyma jakieś 200 000 lat temu. […]

Wizja artystyczna przedstawiająca głośny radiowo kwazar w galaktyce gwiazdotwórczej. Kwazar napędzany jest przez supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki. Gdy gaz wciągany jest w dysk akrecyjny wokół czarnej dziury, ogrzewa się do bardzo wysokich temperatur i emituje promieniowanie w całym spektrum elektromagnetycznym, szczególnie w kierunku dwóch silnych dżetów.  Dodatkowo w galaktyce tej gwiazdy powstają w tempie kilkuset rocznie. Dla porównania w Drodze Mlecznej powstaje średnio 1-2 gwiazdy rocznie. Źródło: ESA/C. Carreau

Dane z Herschela łączą tajemnicze wiatry kwazarowe z procesami gwiazdotwórczymi

Astronomowie wykorzystali Kosmiczne Obserwatorium Herschel do rozwiązania tajemnicy pochodzenia silnych wiatrów zimnego gazu w gorącym otoczeniu kwazarów. Dowody wskazujące na związek tych silnych wiatrów z procesami gwiazdotwórczymi w galaktykach macierzystych kwazaru mogą także pomóc rozwiązać tajemnicę górnej granicy rozmiarów galaktyk we Wszechświecie. Od odkrycia kwazarów w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku […]

Orbity galaktyk w Lokalnej Supergromadzie. Nasza Droga Mleczna (MW) i towarzysząca jej galaktyka w Andromedzie (M31) uczestniczą w ruchu opadającym z regionu o mniejszej gęstości ku Gromadzie w Pannie (Virgo).  Większość galaktyk między Gromadą w Pannie a nami z czasem wpadnie do gromady, ale my leżymy wystarczająco daleko, aby tak się nie stało. Źródło: R. Brent Tully

Orbity galaktyk w lokalnej supergromadzie galaktyk

Zespół astronomów z USA, Izraela i Francji stworzył najbardziej dotąd szczegółową mapę orbit galaktyk w naszym lokalnym sąsiedztwie, która przedstawia ruch prawie 1400 galaktyk w regionie do 100 milionów lat świetlnych od Drogi Mlecznej. Badacze odtworzyli ruchy galaktyk od 13 miliardów lat temu do chwili obecnej. Głównym atraktorem grawitacyjnym na […]

Zdjęcie przedstawiające dane z obserwatorum ALMA (czerwony) przedstawiające dwie galaktyki SPT0311-58. Owe galaktyki przedstawiono na tle zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (niebieski i zielony). Dane z ALMA przedstawiają pyłową poświatę obu galaktyk.  Obraz galaktyki po prawej został zniekształcony wskutek soczewkowania grawitacyjnego. Bliższa nam galaktyka soczewkująca to zielony obiekt między dwoma galaktykami. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), Marrone et al.; B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); NASA/ESA/Hubble

ALMA odkrywa masywne pierwotne galaktyki w potężnym oceanie ciemnej materii

Astronomowie zakładają, że pierwsze galaktyki – te które powstały zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu – pod wieloma względami przypominają niektóre galaktyki karłowate, które obecnie obserwujemy w pobliskim wszechświecie. Te wczesne zbiory składające się z kilku miliardów gwiazd następnie mogły stanowić zalążki większych galaktyk, które zaczęły dominować we wszechświecie […]

Wizja artystyczna przedstawiająca najodleglejszą dotąd odkrytą supermasywną czarną dziurę. To element kwazaru z czasów 690 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Źródło: Robin Dienel/Carnegie Institution for Science

Najodleglejsza dotąd czarna dziura

Naukowcy odkryli rzadki relikt po wczesnym wszechświecie: najodleglejszą jak dotąd odkrytą supermasywną czarną dziurę. Ta pożerająca materię bestia charakteryzuje się masą 800 milionów razy większą od masy Słońca – co jest zdumiewającą wartością zważając na tak młody wie. Badacze ogłosili swoje odkrycie w artykule opublikowanym w periodyku Nature. „Ta czarna […]