Kosmiczne włókna w pobliżu olbrzymiej gromady

Galaxy_Cluster_Abell_2744_highlight_mob.jpg

Obserwatorium rentgenowskie XMM-Newton odkryło trzy masywne włókna gorącego gazu płynące w kierunku gromady galaktyk tym samym odkrywając fragment kosmicznego rusztowania, na którym oparty jest cały Wszechświat.

Galaktyki mają tendencję do skupiania się grupach i gromadach. Owe gromady stanowią najmasywniejsze struktury w kosmosie utrzymywane przez grawitację. Oprócz samych galaktyk, gromady obejmują olbrzymie ilości gorącego gazu i jeszcze więcej niewidocznej ciemnej materii.

W większej skali galaktyki i gromady galaktyk wydają się połączone gigantyczną siecią włókien, a najmasywniejsze gromady znajdują się w najgęstszych węzłach tej ‚kosmicznej sieci’.

Symulacje komputerowe wskazują, że sieć kosmiczna składająca się głównie z ciemnej materii i zwykłej materii zachowuje się niczym rusztowanie utrzymujące nasz Wszechświat, na którym rozłożone są gwiazdy, galaktyki i gromady galaktyk.

Galaxy_clusters_in_the_cosmic_web_article_mob.jpg

W ostatnich kilku dziesięcioleciach astronomowie odkrywali strukturę kosmicznej sieci ukrytą w wielkoskalowym rozładzie galaktyk i odkrywali wskazówki tego, że rozrzedzony gaz jest ułożony w podobny sposób.

Nowe badania przeprowadzone za pomocą rentgenowskiego obserwatorium XMM-Newton pozwoliły odkryć kilka włókien złożonych z galaktyk, gazu i ciemnej materii, które płyną w kierunku jednej z najmasywniejszych gromad galaktyk we Wszechświecie. Tym samym po raz pierwszy bez wątpienia wykryto gaz tworzący kosmiczną sieć.

„To było całkowicie nieoczekiwane i przyjemne odkrycie,” mówi Dominique Eckert z University of Geneva w Szwajcarii, główny autor artykułu opisującego wyniki badań, który ukazał się w tym tygodniu w czasopiśmie Nature.

Obiekt badań to Abell 2744 znany także jako Gromada Pandora z uwagi na swoją złożoną i poszarpaną strukturę. Składa się ona z conajmniej czterech łączących się mniejszych elementów.

„Wiedzieliśmy, że to niesamowicie masywna gromada, w której jądrze zachodzą aktywne procesy i zaobserwowanie bezpośredniego jej związku z kosmiczną siecią potwierdza nasze wyobrażenie o strukturach tworzących Wszechświat,” dodaje dr Eckert.

W danych obserwacyjnych obejmujących 30 godzin obserwacji teleskopem XMM-Newton w grudniu 2014 roku astronomowie odkryli pięć dużych struktur gorącego gazu, które mogą się łączyć z jądrem gromady Abell 2744.

Porównując dane rentgenowskie z obserwacjami w zakresie optycznym udało się odkryć, że galaktyki leżą w różnych włóknach, a trzy z nich fizycznie są związane z gromadą, podczas gdy dwa pozostałe związane są z dalszymi strukturami widzianymi na tej samej linii wzroku.

Źródło: ESA press release