RECENZJA: Laboratorium w szufladzie. Fizyka – Bogdan Janus, Jacek Błoniarz-Łuczak

451051669o

Dziś w dziale recenzji dla odmiany odrobina praktycznego podejścia do fizyki.

Wydawnictwo Naukowe PWN wydało w ostatnim czasie serię książek pod tytułem „Laboratorium w szufladzie”. Jak najkrócej opisać tę propozycję wydawniczą? Są to książki typu „DIY” (ang. „do it yourself”) – a bardziej swojsko „zrób to sam”. Każdy tom serii skupia się na innym dziale nauki. Jest na przykład Optyka; Chemia; Modelarstwo i Robotyka; Elektrotechnika, Elektronika, Miernictwo oraz – naturalnie – Fizyka. I to właśnie ten tom chcę polecić potencjalnym czytelnikom.

Dla kogo jest ta książka? Dla wszystkich tych, którzy po pierwsze interesują się fizyką a po drugie lubią fizykę poznawać nie od strony podręcznikowej, ale praktycznej, eksperymentalnej.

Autorzy – Bogdan Janus i Jacek Błoniarz-Łuczak – opisują swoją propozycję jako swego rodzaju „książkę kucharską” do fizyki. Bardzo trafnie, ponieważ książka ma postać zbioru przepisów, na podstawie których można wykonać kilkadziesiąt eksperymentów fizycznych o różnym poziomie trudności.

Każdy eksperyment jest kompleksowo i metodycznie opisany. Na początku każdego rozdziału czytelnik otrzymuje wypunktowany wykaz przedmiotów oraz urządzeń, jakie będą potrzebne do przeprowadzenia danego doświadczenia oraz (ewentualnie) sposób przygotowania eksperymentu (np. wytnij z kartonu kwadrat, przymocuj taśmę, przyklej lusterko itp.).

W następnej kolejności – oczywiście – przebieg doświadczenia. Autorzy zadbali o dokładny i przystępny dla czytelnika opis kolejnych czynności, jakie należy wykonać. Warto podkreślić, że książka zawiera bardzo dużo zdjęć i rysunków, które zdecydowanie ułatwiają przeprowadzanie doświadczeń początkującym eksperymentatorom.

Po eksperymencie przychodzi czas na naukowe wyjaśnienie dokonanych obserwacji („Jak to działa”) oraz sekcję, w której autorzy szerzej prezentują badane zjawisko („A to ciekawe”). A ponieważ żyjemy w dobie Internetu, na końcu każdego z doświadczeń pod nagłówkiem „W Internecie” czytelnik znajdzie słowa kluczowe (w języku polskim oraz angielskim), dzięki którym będzie mógł dodatkowo rozszerzyć wiedzę na interesujący go temat, korzystając z zasobów dostępnych online.

Jakie są prezentowane eksperymenty? Na pewno ciekawsze niż wyeksploatowany do granic możliwości „wulkan” z octu i sody oczyszczonej czy hodowanie kryształów soli i cukru.

Można zbadać na przykład interferencję światła białego w cienkiej warstwie, pozorność barw przedmiotów, efekt Doplera – albo prędkość dźwięku w gazach.

Czy można je wykonywać w domu? Część zdecydowanie tak, bowiem nie wymagają żadnego specjalnego sprzętu ani materiałów. Do innych potrzebne będą urządzenia, które posiadają w swoich pracowniach przedmiotowych szkoły (czytaj: pole do popisu dla ambitniejszych nauczycieli J).

Aby można było łatwo zorientować się, który eksperyment można bez problemu przeprowadzić w domowej kuchni, a który należy pozostawić pasjonatom uczęszczającym na przykład na zajęcia fizycznego koła naukowego, autorzy wprowadzili bardzo przejrzysty system oznaczeń w trzech kategoriach: trudność badanego zagadnienia (łatwe/średnio trudne/trudne), dostępność sprzętu (trzy stopnie dostępności i łatwości obsługi) oraz bezpieczeństwo (eksperyment bez żadnych zagrożeń/wymagający szczególnej ostrożności). Każde doświadczenie opisane jest trzema piktogramami, dzięki którym od razu wiadomo, czy jest to eksperyment, który można w wolnej chwili przeprowadzić wspólnie z dzieckiem czy też doświadczenie nieco bardziej ambitne, dla osób bardziej obytych z tematem.

Warto podkreślić, że Autorzy wielokrotnie własnoręcznie przetestowali wszystkie opisane doświadczenia z wykorzystaniem podanych materiałów, sprzętu i procedury. A to oznacza, że czytelnik otrzymuje optymalne „przepisy” na poszczególne eksperymenty. A więc MUSI SIĘ UDAĆ! Zachęcam do eksperymentalnego zgłębiania zjawisk fizycznych – z „Laboratorium w szufladzie – Fizyka”.


 

Autor: Bogdan Janus, Jacek Błoniarz-Łuczak

Tytuł: Laboratorium w szufladzie. Fizyka

Wydawnictwo: Wydawnictwo Naukowe PWN

Stron: 300

Link: http://ksiegarnia.pwn.pl/Laboratorium-w-szufladzie-Fizyka,449544826,p.html