Astrofizyka

Wizja artystyczna przedstawiająca czarną dziurę wewnątrz NGC 3201

Osobliwe zachowanie gwiazdy wskazuje na samotną czarną dziurę w olbrzymiej gromadzie gwiazd

Astronomowie korzystający z instrumentu MUSE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Chile odkryli gwiazdę w gromadzie NGC 3201, która zachowuje się w bardzo osobliwy sposób. Gwiazda wydaje się krążyć wokół niewidocznej czarnej dziury o masie około 4 mas Słońca – to pierwsza taka nieaktywna czarna dziura o masie gwiazdowej […]

Powyższe zdjęcie stanowi element prowadzonego za pomocą Hubble'a przeglądu małomasywnych gwiazd, brązowych karłów i planet w Mgławicy Oriona. Każde oznaczenie identyfikuję parę obiektów,, które widoczne są w centrum symbolu jako pojedynczy punkt świetlny. Szczególne techniki obróbki zdjęć wykorzystano do rozdzielenia promieniowania gwiazd na pary obiektów. Grubszy okrąg wewnętrzny oznacza obiekt główny, a cieńszy pierścień zewnętrzny oznacza jego towarzysza. Okręgi oznaczono kolarami: czerwony - planeta, pomarańczowy - brązowy karzeł, żółty - gwiazda. W górnym lewym rogu kadru znajduje się układ planeta-planeta pozbawiony gwiazdy macierzystej. W centrum prawej strony znajduje się natomiast para brązowych karłów. Przedstawiony fragment Mgławicy Oriona ma rozmiary cztery na trzy lata świetlne.
Źródło: NASA, ESA oraz G. Strampelli (STScI)

Hubble odkrywa obiekty podgwiezdne w Mgławicy Oriona

W niespotykanym głębokim przeglądzie małych, słabo świecących obiektów w Mgławicy Oriona,astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkryli największą znaną populację brązowych karłów rozrzuconą między nowo powstałymi gwiazdami. Analizując otoczenie badanych gwiazd, badacze odkryli nie tylko bardzo mało masywne brązowe karły,ale także trzy olbrzymie planety. Udało się nawet ukryć podwójną planetę […]

Credit: Goethe-Universität Frankfurt am Main

Jak masywne mogą być gwiazdy neutronowe?

Astrofizycy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie nałożyli nowe górne ograniczenie masy gwiazd neutronowych: nie mogą one być masywniejsze niż 2,16 masy Słońca. Od odkrycia gwiazd neutronowych w latach sześćdziesiątych XX wieku, naukowcy poszukiwali odpowiedzi na bardzo ważne pytanie: jak masywne mogą być gwiazdy neutronowe? W przeciwieństwie do czarnych dziur, obiekty […]

Credit: NASA, ESA, W. Clarkson (University of Michigan-Dearborn), and A. Calamida and K. Sahu (STScI)

Hubble analizuje początki Drogi Mlecznej badając dynamikę gwiazd w jej centrum

Przez wiele lat astronomowie mieli prosty obraz centralnego obszaru, centralnego zgrubienia Drogi Mlecznej, jako spokojnego miejsca pełnego starych gwiazd, pierwszych mieszkańców naszej Galaktyki. Jednak z uwagi na fakt, że wnętrze Drogi Mlecznej jest tak pełne gwiazd, zawsze ciężko było odtworzyć ruchy poszczególnych gwiazd tak, aby można było zbadać zgrubienie bardziej […]

MATLAB Handle Graphics

Naukowcy zabierają nas do centrum Drogi Mlecznej

Nowa wizualizacja stanowi swego rodzaju wyjątkową wirtualną wycieczkę do centrum naszej własnej galaktyki – Drogi Mlecznej. W ramach tego projektu realizowanego na podstawie danych zebranych przez kosmiczne Obserwatorium Rentgenowskie Chandra i inne teleskopy, możemy sami kontrolować to co oglądamy podczas tej fascynującej podróży w środowisko gwiezdnych olbrzymów i silnej grawitacji […]

Wizja artystyczna przedstawiająca w jaki sposób zawartość żelaza w gwiazdach może wpływać na ich planety. Normalne gwiazdy (zielony) mają planety o dłuższych okresach orbitalnych, podczas gdy gwiazdy bogate w żelazo mają zazwyczaj planety o krótszych okresach obiegu. Źródło: SDSS

Metaliczność gwiazd a orbity ich planet

Astronomowie pracujący na danych SDSS (Sloan Digital Sky Survey) odkryli, że skład chemiczny gwiazdy może w nieoczekiwany sposób wpływać na jej układ planetarny – odkrycie było możliwe dzięki trwającemu przeglądowi SDSS gwiazd obserwowanych przez teleskop Kepler i może powiększyć zakres naszej wiedzy o formowaniu i ewolucji planet pozasłonecznych. „Bez tych […]

NGC4993 - galaktyka będąca źródłem GW170817 wykorzystanego do pomiaru wieku Wszechświata. Źródło emisji fali grawitacyjnej znajduje się w czerwonej kropce znajdującej się nad i po lewej od centrum galaktyki. Źródło: NASA/ESA

Fale grawitacyjne umożliwiają mierzenie wieku Wszechświata

Bezpośrednie odkrycie fal grawitacyjnych z co najmniej pięciu źródeł w ciągu ostatnich dwóch lat stanowi spektakularne potwierdzenie modelu grawitacji i czasoprzestrzeni opracowanego przez Einsteina. Modelowanie tych zdarzeń dostarczyło także informacji o procesach powstawania masywnych gwiazd, rozbłysków promieniowania gamma, charakterystyce gwiazd neutronowych i po raz pierwszy umożliwiło weryfikację teoretycznej wiedzy o […]

Źródło: NASA/SDO

Kamień z Rosetty do zrozumienia cykli słonecznych

Plamy na powierzchni Słońca pojawiają się i znikają w trwających po 11 lat cyklach słonecznych. Takie cykle napędzane są przez dynamo słoneczne, które jest swego rodzaju współoddziaływaniem między polem magnetycznym, konwekcją oraz rotacją. Jednak nasza wiedza o fizyce odpowiadającej za owo dynamo jest wciąż bardzo niepełna. Dobrym przykładem może tu […]

Blask supernowej w Wielkim Obłoku Magellana obserwowany 23 lutego 1987 roku. Źródło: CAASTRO/Mat Bjorklund (Magipics)

Nadmiar masywnych gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył „zdumiewający” nadmiar masywnych gwiazd w pobliskiej galaktyce. Odkrycie, którego dokonano podczas obserwacji gigantycznego obszaru gwiazdotwórczego 30 Doradus w Wielkim Obłoku Magellana, niesie za sobą spore konsekwencje dla naszej wiedzy o tym jak gwiazdy zmieniły pierwotny Wszechświat w ten, w którym żyjemy obecnie. Wyniki prac zespołu opublikowano […]

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba będzie badał tajemnicze brązowe karły

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba będzie badał tajemnicze brązowe karły

Astronomowie mają nadzieję, że ogromne możliwości obserwacyjne JWST w zakresie podczerwieni pozwolą rozwiązać fundamentalną zagadkę ciemnych świateł na niebie. Brązowe karły zamazują wyraźną granice pomiędzy gwiazdami i planetami kwestionując nasza wiedzę o tych obiektach oraz teorie opisujące ich powstawanie. Kilka zespołów badawczych będzie wykorzystywało Webba do badania tajemniczej natury brązowych […]

KIC 8462852 w podczerwieni (2MASS) oraz w ultrafiolecie (GALEX). Źródło: NASA

KIC 8462852: Co słychać u „najbardziej tajemniczej gwiazdy we Wszechświecie”?

Zespół ponad 200 badaczy pracujących pod kierownictwem Tabethy Boyajian z Uniwersytetu Stanowego Luizjany jest jeden krok bliżej rozwiązania tajemnicy „najbardziej tajemniczej gwiazdy we Wszechświecie” KIC 8462852 czyli Gwiazda Tabby (nazwana tak od imienia Boyajian) to zwykła gwiazda 50% większa i 1000 stopni gorętsza od Słońca, oddalona od nas o około […]

Wizja artystyczna wnętrza gwiazdy badanej na podstawie oscylacji jej powierzchni. Źródło: Earl Bellinger/ESA

Badanie wewnętrznej budowy odległych gwiazd na podstawie ich pulsacji

Na pierwszy rzut oka zajrzenie do wnętrza gwiazdy jest czymś niemożliwym. Międzynarodowy zespół astronomów pracujących pod kierownictwem Earla Bellingera i Saskii Hekker z Instytutu Maxa Plancka w Getyndze jako pierwszy zbadał głęboką wewnętrzną budowę dwóch gwiazd opierając się przy tym na ich oscylacjach. Nasze Słońce, jak i większość innych gwiazd, […]