Gaz i pył

Zdjęcie długiego włókna aktywności gwiazdotwórczej DR21 w dalekiej podczerwieni wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Herschel. Źródło: ESA-Herschel
Astrofizyka Gaz i pył

Pole magnetyczne w obszarach powstawania masywnych gwiazd

Badania obłoków molekularnych ujawniły, że procesy gwiazdotwórcze zazwyczaj można podzielić na dwa etapy. W pierwszym naddźwiękowy przepływ powoduje sprężanie obłoków w gęst włókna rozciągające się na wiele lat świetlnych. Następnie grawitacja prowadzi do kolapsu najgęstszych obszarów materii we włóknach w swoiste zagęszczenia/jądra. W tym scenariuszu masywne jądra (każde o masie […]

Tam rodzą się gwiazdy: lewy obraz to zdjęcie rejonu Rho-Ophiuchi odległego o 450 lat świetlnych wykonane w podczerwieni. Prawy obraz to termiczna emisja od pyłu z dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Źródło: NASA/JPL-Caltech/WISE team (lewe zdjęcie), B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), L. Pérez (MPIfR) (prawe zdjęcie)
Astrofizyka Egzoplanety Gaz i pył Gwiazdy

Ramiona spiralne wspomagają narodziny planet

Astronomowie odkrywają fale gęstości w okołogwiezdnym dysku protoplanetarnym Zespół naukowców z Max Planck Institute odkrył intrygującą strukturę ramion spiralnych w dysku gazowo-pyłowym wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Struktura znajduje się wewnątrz płaszczyzny dysku – rejonu, w którym możliwe jest powstawanie planet. Oznaczać to może dwie rzeczy: ramiona spiralne pojawiły się […]

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi
Astrofizyka Egzoplanety Gaz i pył Gwiazdy

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Gwiazda z pierścieniem planet wokół niej krążących – to obraz jaki znamy z naszego własnego układu planetarnego jak i z tysięcy innych odkrytych w ostatnich latach. Jednak teraz badacze z Instytutu Nielsa Bohra odkryli układ składający się z dwóch gwiazd, wokół którego krążą trzy protoplanetarne dyski akrecyjne. To gwiazda podwójna, […]

Pogromca pyłu z ESO odkrywa przed nami ukryte gwiazdy
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

Pogromca pyłu z ESO odkrywa przed nami ukryte gwiazdy

Na powyższym, najnowszym zdjęciu mgławicy Messier 78 młode gwiazdy rzucają niebieskawą poświatę na swoje otoczenie, podczas gdy czerwone wyglądają ze swoich kokonów kosmicznego pyłu. Dla naszych oczu większość z tych gwiazd pozostaje ukryta za dużą ilością pyłu, jednak teleskop VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) rejestruje także promieniowanie […]

ALMA dostrzegła ramiona spiralne w dysku protoplanetarnym wokół Elias 2-27
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

ALMA dostrzegła ramiona spiralne w dysku protoplanetarnym wokół Elias 2-27

Astronomowie odkryli osobliwą strukturę charakteryzującą się ramionami spiralnymi w dysku pyłu i gazu otaczającym młodą gwiazdę Elias 2-27. Choć spiralna budowa była obserwowana na powierzchni dysków protoplanetarnych, nowe obserwacje przeprowadzone za pomocą obserwatorium ALMA w Chile po raz pierwszy przedstawiają pierwszą taką spiralę wewnątrz dysku, w obszarze, w którym faktycznie […]

Wizja artystyczna przedstawiająca złożone cząsteczki w jądrze obłoku odkrytego w Wielkim Obłoku Magellana. Źródło: ESO/M. Kornmesser; NASA, ESA, and S. Beckwith (STScI) and the HUDF Team; NASA/ESA and the Hubble Heritage Team (AURA/STScI)/HEI.
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

ALMA odkrywa gwiazdę otoczoną osobliwą chemią

Japoński zespół astronomów korzystający z możliwości obserwatorium ALMA odkrył gorącą i gęstą masę złożonych cząsteczek otaczającą nowo narodzoną gwiazdę. Ten unikalny, gorący rdzeń molekularny jest pierwszym obiektem tego typu odkrytym poza Drogą Mleczną. Skład cząsteczkowy tego obłoku znacząco różni się od podobnych obiektów obserwowanych w naszej galaktyce – to oznacza, […]

Nowe obiekty o małej masie mówią wiele o ewolucji planet
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

Nowe obiekty o małej masie mówią wiele o ewolucji planet

Gdy gwiazda jest młoda, często otoczona jest pierwotnym rotującym dyskiem gazu i pyłu, z którego mogą powstać planety. Astronomowie lubią znajdować takie dyski ponieważ mogą w nich dostrzec różne etapy procesu formowania planet. Jednak o takie dyski wyjątkowo ciężko wokół brązowych karłów i gwiazd o bardzo niskich masach. W ramach […]

Wizja artystyczna przedstawiająca dysk odłamków otaczający gwiazdę w asocjacji Skorpiona-Centaura. ALMA odkryła, że - wbrew oczekiwaniom - masywniejsze gwiazdy w tym obszarze otoczone są dużymi ilościami tlenku węgla. To odkrycie może stanowić istotną wskazówkę dla naukowców badających procesy powstawania gazowych olbrzymów wokół młodych gwiazd. Źródło: NRAO/AUI/NSF, D. Berry /SkyWorks
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

ALMA odkrywa pokaźne ilości gazu wokół większych gwiazd

Astronomowie korzystający z sieci Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) zbadali dziesiątki młodych gwiazd – takich jak Słońce jak i dwukrotnie większych –  i odkryli, że te większe gwiazdy charakteryzują się znacznie większą ilością tlenku węgla w krążących wokół nich dyskach odłamków. W przeciwieństwie do nich, gwiazdy o niższej masie – […]

Gromada otwarta Messier 18, Źródło: ESO/VST
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

Gwiezdne laboratorium w Strzelcu

Niewielkie zagęszczenie jasnych, niebieskich gwiazd w górnym lewym rogu tego obszernego 615-megapikselowego zdjęcia stanowi idealne obserwatorium kosmiczne do badania życia i śmierci gwiazd. Owa gromada gwiazd znana jako Messier 18 zawiera gwiazdy, które powstały z tego samego masywnego obłoku pyłu i gazu. Powyższe zdjęcie, na którym widoczne są także czerwone obłoki świecącego […]

Obszar formowania gwiazd W43 zarejestrowany w dalekiej podczerwieni. Konturami oznaczono gęstość gazu molekularnego. Region MM1 znajdujący się nieco na lewo od centrum szczególnie nie różni się od reszty obrazu, jednak zachodzi tam właśnie proces formowania masywnych gwiazd. W ramach nowych badań stworzono mapę pól magnetycznych w tym regionie i stwierdzono, że nie są one wystarczająco silne aby zapobiec kolapsowi grawitacyjnemu. Źródło: ESA/Herschel oraz L.Q. Nguyen et al.
Astrofizyka Gaz i pył Gwiazdy

Rola pól magnetycznych w powstawaniu nowych gwiazd

Zagęszczenie obszaru gwiazdotwórczego W43-MM1 to miejsce bardzo masywne i bardzo gęste – znajdująca się tam materia ma masę 2100 mas Słońca na obszarze zaledwie 1/3 roku świetlnego (dla porównania, najbliższa gwiazda do Słońca, znajduje się 4,26 roku świetlnego od nas). Wcześniejsze obserwacje tego miejsca wskazywały na opadanie materii (wskazujące, że […]

Narodziny gwiazdy a potencjał powstawania życia
Astrofizyka Gaz i pył

Narodziny gwiazdy a potencjał powstawania życia

Nasz Układ Słoneczny rozpoczął swoje życie jako obłok pyłu i gazu. Z czasem grawitacja powoli zaczęła przyciągać niewielkie drobiny ku sobie prowadząc do powstania Słońca i planet jakie znamy dzisiaj. Choć nie wszystkie układy są przyjazne życiu, astronomowie chcą zrozumieć w jaki sposób takie układy powstają. Wyzwaniem w tego typu […]

Mgławica Kraba jakiej nie widzieliście
Astrofizyka Gaz i pył

Mgławica Kraba jakiej nie widzieliście

Najnowsze zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkrywa przed nami bijące serce jednej z najciekawszych wizualnie i najdokładniej zbadanych pozostałości po supernowej – Mgławicy Kraba. W centrum tej mgławicy znajduje się rotujące jądro byłej gwiazdy, które pompuje życie w otaczający je gaz. Mgławica Kraba znajdująca się 6500 lat świetlnych […]