Gwiazdy

Wizja artystyczna przedstawiająca linie chaotycznego pola magnetycznego w pobliżu nowo powstającej protogwiazdy. Źródło: NRAO/AUI/NSF, D. Berry
Astrofizyka Gwiazdy

Czy chaotycznie magnetyczny obłok to dobre miejsce na formowanie gwiazd?

Przez dziesięciolecia naukowcy uważali, że linie pola magnetycznego oplatające nowo powstające gwiazdy są jednocześnie silne i bezwzględne działając niczym kraty więzienne, oddzielając gwiazdę od materii gwiazdotwórczej. Niedawno astronomowie odkryli dowody na to, że wielkoskalowe turbulencje daleko od nowej gwiazdy mogą dowolnie kształtować pole magnetyczne. Teraz astronomowie korzystający z obserwatorium ALMA […]

Masywna protogwiazda otoczona przez dysk gazu i pyłu. Wypływ emitowany jest z powierzchni zewnętrznej krawędzi dysku. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)
Astrofizyka Gwiazdy

ALMA obserwuje narodziny masywnej gwiazdy

Gwiazdy powstają z gazu i pyłu unoszącego się w przestrzeni międzygwiezdnej. Jednak jak dotąd astronomowie wciąż do końca nie rozumieją w jaki sposób powstają masywne gwiazdy, które czasami obserwują w przestrzeni kosmicznej. Jednym z problemów jest rotacja gazu. Obłok macierzysty rotuje powoli w początkowych stadiach procesu, z czasem rotacja przyspiesza […]

Ostateczny los WD1202 jako zmienna kataklizmiczna. Brązowy karzeł przekracza sferę Roche'a i zaczyna tracić masę na rzecz kompaktowego białego karła. Dysk akrecyjny gorącego gazu wodorowego otacza białego karła. Źródło: Bishop's University
Astrofizyka Gwiazdy

Bardzo rzadkie odkrycie: nieudana gwiazda okrąża pozostałość po gwieździe w zaledwie 71 minut

Międzynarodowy zespół astronomów analizujący dane zebrane przez Kosmiczny Teleskop Kepler odkrył prawdziwą igłę w stogu siana: układ podwójny składający się z nieudanej gwiazdy – brązowego karła, oraz z pozostałości po umarłej gwieździe – białego karła. Jedną z cech układu, która przesądza o jego wyjątkowości jest okres orbitalny obu obiektów wynoszący […]

Powyższe zdjęcie to złożenie 12 zdjęć wykonanych na przestrzeni trzech lat za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Włoski zespół astronomów śledził obydwa składniki układu w ich drodze po niebie oraz wokół wspólnego środka masy. Źródło: ESA/Hubble & NASA, L. Bedin et al.
Astrofizyka Gwiazdy

Hubble obserwuje taniec dwóch brązowych karłów

Ta pozornie nieciekawa seria kropek na powyższym zdjęciu w rzeczywistości przedstawia powolny taniec dwóch brązowych karłów. Powyższe zdjęcie to złożenie 12 zdjęć wykonanych na przestrzeni trzech lat za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Wykorzystując precyzyjne metody astrometrii, zespół astronomów kierowany przez badaczy z Włoch śledził obydwa składniki układu w ich drodze […]

ALMA wykrywa izocyjanian metylu wokół młodej gwiazdy podobnej do Słońca
Astrofizyka Gwiazdy

ALMA odkrywa składniki życia wokół młodych gwiazd podobnych do Słońca

Naukowcy pracujący na danych z obserwatorium ALMA obserwując gwiazdy podobne do Słońca na bardzo wczesnym etapie ewolucji zaobserwowali ślady izocyjanianu metylu – jednego z chemicznych składników życia. To pierwszy przypadek odkrycia tego prebiotycznego związku w kierunku protogwiazd podobnych do tej, z której powstał Układ Słoneczny. Odkrycie to może pomóc naukowcom […]

Źródło: NASA/CXC/SAO/R. Montez et al. / Adam Block/Mt. Lemmon SkyCenter/U. Arizona
Astrofizyka Gwiazdy

Chandra: Obserwacje burzliwego związku dwóch gwiazd

W biologii słowo symbioza odnosi się do dwóch organizmów żyjących blisko siebie i ze sobą oddziałujących. Astronomowie od dawna badają klasę gwiazd – znanych jako gwiazdy symbiotyczne – które oddziałują ze sobą w podobny sposób. Wykorzystując dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra i innych teleskopów, astronomowie zaczynają dowiadywać się […]

Źródło: NASA
Astrofizyka Gwiazdy

Amatorzy astronomii odkrywają nowy chłodny świat w pobliżu Słońca

Nowe narzędzie do poszukiwania nowych światów skrywających się w zewnętrznych obszarach układu słonecznego udostępnione wszystkim zainteresowanym na początku roku przynosi pierwsze wymierne wyniki: w danych amatorzy odkryli brązowego karła oddalonego od nas o ponad 100 lat świetlnych. Zaledwie sześć dni po uruchomieniu platformy Backyard Worlds: Planet 9 w lutym br. […]

Złożone zdjęcie układu Fomalhaut. Dane z ALMA (pomarańczowy) przedstawiają odległy i nachylony dysk odłamków w niespotykanym dotąd poziomie szczegółów. Centralna kropka to nierozdzielona emisja z gwiazdy o masie ok. 2 mas Słońca. Dane w zakresie optycznym z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a przedstawiono na niebiesko; ciemny obszar to fragment przesłonięty przez koronagraf. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), M. Mac Gregor; NASA/ESA Hubble, P. Kalas; B. Saxton (NRAO/AUI/NSF)
Astrofizyka Egzoplanety Gwiazdy

ALMA obserwuje lodowy pierścień wokół młodego układu planetarnego

Międzynarodowy zespół astronomów korzystających z obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) wykonał pierwsze, kompletne zdjęcie w zakresie milimetrowym pierścienia pyłowych odłamków otaczającego młodą gwiazdę Fomalhaut. Ta niesamowicie wyraźna opaska głazów i gazu najprawdopodobniej jest wynikiem zderzeń zachodzących między egzokometami w zewnętrznych rejonach układu planetarnego oddalonego od Ziemi o 25 lat […]

Dżet HH1165 wyemitowany przez brązowego karła na zewnętrznych krawędziach gromady sigma Ori. Zauważony jako ślad emisji jednokrotnie zjonizowanej siarki (zielony) dżet rozciąga się na 0,7 roku świetlnego. Źródło: National Optical Observatory
Astrofizyka Gwiazdy

HH 1165: wyjątkowo długi dżet wyemitowany przez brązowego karła

Astronomowie pracujący przy teleskopie SOAR w Obserwatorium Cerro Tololo poinformowali o odkryciu spektakularnego dżetu wyemitowanego przez młodego brązowego karła. Brązowe karły charakteryzujące się masą niewystarczającą do rozpoczęcia fuzji wodoru w swoich wnętrzach pod względem masy plasują się między gwiazdami i planetarnymi olbrzymami. Choć młode gwiazdy bardzo często emitują dżety rozciągające […]

Wyjątkowo młoda gwiazda i hamburger pyłowy
Astrofizyka Gwiazdy

Wyjątkowo młoda gwiazda i hamburger pyłowy

Powyższe intrygujące zdjęcie może na pierwszy rzut oka wyglądać jak zbiór kolorowych kształtów, ale w rzeczywistości jest to wysokiej rozdzielczości zdjęcie nowo narodzonej gwiazdy zanurzonej w obłoku pyłowym. Owa gwiazda to HH212 – zaskakująco młoda gwiazda znajdująca się w odległości 1300 lat świetlnych od nas w Mgławicy Oriona. Średnia długość […]