Pulsary

Zdjęcie przedstawia położenie pulsarów milisekundowych w gromadzie kulistej Terzan 5 na zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a w zakresie widzialnym. Pulsary zaznaczone na niebiesko przyspieszają w kierunku obserwatora znajdującego się na Ziemi, a na czerwono oddalają się od niego.Te względne przyspieszenia zostały oszacowane na podstawie pomiarów niewielkich zmian prędkości rotacji pulsarów. Źródło: B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); GBO/AUI/NSF; NASA/ESA Hubble, F. Ferraro
Astrofizyka Pulsary

Pulsary odkrywają przed nami wnętrze gromady kulistej Terzan 5

Droga Mleczna jest pełna gromad gwiazd. Niektóre z nich zawierają zaledwie po kilkadziesiąt-kilkaset młodych gwiazd, inne – znane jako gromady kuliste – to z kolei jedne z najstarszych obiektów we Wszechświecie składających się nawet z miliona bardzo sędziwych gwiazd. Niektóre gromady kuliste uważane są za fragmenty naszej galaktyki, oderwane od […]

Ekstremalne teleskopy odkrywają ekstremalne pulsary
Astrofizyka Pulsary

Ekstremalne teleskopy odkrywają ekstremalne pulsary

Badając tajemnicze wysoko-energetyczne źródła zidentyfikowane za pomocą Kosmicznego Teleskopu promieniowania gamma Fermi, radioteleskop LOFAR w Holandii odkrył pulsar rotujący z prędkością 42 000 obrotów na minutę – to daje mu drugie miejsce pod względem prędkości rotacji wśród dotychczas odkrytych pulsarów. Pulsar to jądro masywnej gwiazdy, która eksplodowała jako supernowa. Ta […]

50 lat po odkryciu pulsarów NASA kontynuuje badanie tych latarni kosmicznych
Astrofizyka Pulsary

50 lat po odkryciu pulsarów NASA kontynuuje badanie tych latarni kosmicznych

Niewielkie zaburzenie w danych naukowych 50 lat temu doprowadziło do odkrycia pulsarów – szybko rotujących gęstych pozostałości po gwiazdach, które z Ziemi wyglądają jak pulsujące latarnie morskie. Astronomka Jocelyn Bell dokonała odkrycia za pomocą potężnego radioteleskopu w Cambridge. Choć instrument został zbudowany do pomiarów losowych wahań jasności innej kategorii obiektów […]

Nadwyżka promieniowania gamma obserwowana w centrum Drogi Mlecznej najprawdopodobniej pochodzi od populacji szybko rotujących, bardzo gęstych i silnie magnetycznych gwiazd neutronowych, tzw. pulsarów. Źródło: NASA/CXC/University of Massachusetts/D. Wang et al.
Ciemna materia Kosmologia Pulsary

Nadwyżka promieniowania gamma w centrum Drogi Mlecznej nie ma ciemnego pochodzenia

Tajemnicza poświata w zakresie promieniowania gamma w centrum Drogi Mlecznej najprawdopodobniej ma swoje źródło w pulsarach – niesamowicie gęstych, szybko rotujących jądrach dawnych gwiazd, które uległy kolapsowi, a których masa sięgała nawet 30 mas Słońca. Do takich wniosków prowadzą wyniki najnowszej analizy przeprowadzonej przez międzynarodowy zespół astrofizyków m.in z SLAC […]

Najjaśniejszy, najodleglejszy pulsar dotychczas odkryty we Wszechświecie
Astrofizyka Pulsary

Najjaśniejszy, najodleglejszy pulsar dotychczas odkryty we Wszechświecie

Kosmiczne Obserwatorium XMM-Newton odkryło pulsar – wirującą pozostałość po masywnej gwieździe – którego jasność tysiąckrotnie przewyższa dotychczasowo uważaną za możliwą. Pulsar ten jest jak dotąd najodleglejszym odkrytym obiektem tego typu – znajduje się bowiem 50 milionów lat świetlnych od Ziemi.Pulsary to wirujące, namagnetyzowane gwiazdy neutronowe omiatające swoje otoczenie wąskimi wiązkami […]

W ramach projektu Einstein@Home odkryto kilkanaście nowych pulsarów gamma
Astrofizyka Pulsary

W ramach projektu Einstein@Home odkryto kilkanaście nowych pulsarów gamma

Analiza, której przeprowadzenie na jednym komputerze zajęłoby około 1000 lat, w ciągu jednego roku pozwoliła na odkrycie w danych zebranych przez kosmiczny teleskop promieniowania gamma Fermi kilkunastu nowych gwałtownie rotujących gwiazd neutronowych. Wykorzystując moc obliczeniową komputerów należących do wolontariuszy z całego świata, międzynarodowy zespół kierowany przez badaczy z Instytutu Maxa […]

Wizja artystyczna przedstawiająca typowy pulsar milisekundowy zasysający materię z gwiezdnego towarzysza. Źródło: NASA
Astrofizyka Pulsary

Amator astronomii pomaga odkryć tajemnice unikalnego układu podwójnego

Zawodowy astronom wraz z amatorem astronomii wspólnie odkryli zaskakujące szczegóły dotyczące nietypowego układu podwójnego typu MSP, w którym jednym z obiektów jest pulsar milisekundowy – w tym przypadku jeden z najszybciej rotujących w naszej Galaktyce – a drugim gwiazda mu towarzysząca. Ich obserwacje, których wyniki zostaną opublikowane w grudniowym wydaniu […]

Mgławica wiatru pulsarowego
Astrofizyka Mgławice Pulsary

Mgławica wiatru pulsarowego

Gwiazdy neutronowe są pozostałościami po eksplozjach supernowych, charakteryzującymi się masą od 1 do kilku mas Słońca i średnicy zaledwie kilku-kilkudziesięciu kilometrów. Pulsary to szybko rotujące gwiazdy neutronowe o bardzo silnym polu magnetycznym; naładowane cząstki znajdujące się w tym polu emitowane są w formie strumieni, które mogą omiatać Ziemię z wyjątkową […]

Wizja artystyczna przedstawiająca pulsar milisekundowy i jego towarzysza w układzie podwójnym. Źródło: ESA & Francesco Ferraro (Bologna Astronomical Observatory)
Astrofizyka Pulsary

Pulsary milisekundowe w gromadach kulistych

Kiedy gwiazda o masie równej 9-10 masom Słońca kończy swoje życie, eksploduje jako supernowa pozostawiając po sobie jedynie gwiazdę neutronową. Tego typu pozostałości po gwieździe charakteryzują się masą od jednej do kilku mas Słońca lecz średnicą równą zaledwie kilkudziesięciu kilometrów. Gwiazdy neutronowe gwałtownie rotują, a jeżeli posiadają silne pola magnetyczne, […]

Źródło: X: NASA/CXC/University of Amsterdam/N. Rea et al., zakres widzialny: DSS
Astrofizyka Pulsary

Młody magnetar najwolniejszym dotąd pulsarem

Wykorzystując Kosmiczne Obserwatorium Rentgenowskie Chandra oraz inne obserwatoria rentgenowskie astronomowie znaleźli dowody na istnienie jednego z najbardziej ekstremalnych pulsarów (wirujących gwiazd neutronowych). Źródło charakteryzuje się właściwościami wysoce namagnetyzowanej gwiazdy neutronowej – magnetara – jednak jej okres obrotu jest tysiące razy dłuższy niż jakiegokolwiek innego pulsara. Od dekad astronomowie przekonani są […]

To zdjęcie rentgenowskie przedstawia rozległe źródło emisyjne wokół źródła znanego jako Swift J1834.9-0846, które jest niezwykle rzadko odkrywaną ultra-magnetyczną gwiazdą neutronową (magnetarem). Poświata powstaje w obłoku szybko poruszających się cząsteczek emitowanych przez gwiazdę neutronową. Kolory wskazują energie w zakresie rentgenowskim: czerwony: 2000-3000 eV, zielony 3000-4500 eV, niebieski 5000-10000 eV. Zdjęcie przedstawia dane obserwacyjne zebrane przez sondę XMM-Newton 16 marca i 16 pażdziernika 2014 roku. Źródło: ESA/XMM-Newton/Younes et al.
Astrofizyka Gwiazdy Pulsary

Pierwsza odkryta mgławica wiatru pulsarowego wokół magnetara

Astronomowie po raz pierwszy w historii odkryli rozległy obłok wysoko-energetycznych cząstek zwany mgławicą wiatru pulsarowego (plerionem) wokół niesamowicie rzadkiej ultra-magnetycznej gwiazdy neutronowej, zwanej magnetarem. Gwiazda neutronowa to ściśnięte jądro masywnej gwiazdy, która wyczerpała swoje paliwo, zapadła się pod własnym ciężarem i eksplodowała jako supernowa. Gwiazda neutronowa charakteryzuje się masą pół miliona […]

Nierówna praca pulsara Vela
Astrofizyka Pulsary

Nierówna praca pulsara Vela

Zespół australijskich astronomów przeprowadził intensywną kampanię obserwacji ciekawego młodego pulsara. Obserwacje miały na celu zbadanie zmian w częstotliwości jego rotacji. Znajdujący się około 910 lat świetlnych od Ziemi pulsar Vela jest obiektem bardzo młodym w skali astronomicznej – jego wiek szacuje się na zaledwie 11 300 lat. Przykuwa on uwagę […]