Supernowe

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później
Astrofizyka Supernowe

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Trzydzieści lat temu masywna eksplozja wywołała falę uderzeniową nie tylko w przestrzeni lecz także w społeczności astronomicznej. SN 1987A była najbliższą obserwowaną supernową od czasu wynalezienia teleskopu, stała się też zdecydowanie najlepiej zbadaną supernową rewolucjonizując przy tym naszą wiedzę o wybuchowej śmierci masywnych gwiazd. Znajdująca się w Wielkim Obłoku Magellana […]

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs
Astrofizyka Supernowe

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać […]

Gdy gwiazdy eksplodują
Astrofizyka Supernowe

Gdy gwiazdy eksplodują

Ponad 75 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny leży NGC 4981 – spiralna galaktyka o stosunkowo wybuchowej przeszłości. NGC 4981 została odkryta 17 kwietnia 1784 roku przez Williama Herschela, a następnie skatalogowana w katalogu NGC (New General Catalogue) przez Johna Dreyera. Ponad sto lat później, 23 kwietnia 1968 roku, galaktyka […]

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C
Astrofizyka Supernowe

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych […]

Nowe badania potwierdzają właściwość wykorzystywania supernowych typu Ia takich jak G299 do pomiarów tempa rozszerzania Wszechświata. Źródło: NASA
Astrofizyka Supernowe

Supernowe typu Ia jednak dobrze mierzą rozszerzanie Wszechświata

Jak dużo supernowe mówią nam o historii Wszechświata? Najnowsze badania przeprowadzone przez kosmologów z University of Chicago oraz Wayne State University potwierdzają dokładność pomiarów tempa rozszerzania Wszechświata opierających się na badaniu supernowych typu Ia. Wyniki badań wspierają powszechnie uważaną teorię o tym, że rozszerzanie Wszechświata przyspiesza, a owo przyspieszenie przypisywane […]

Źródło: NASA/JPL-Caltech/Harvard-Smithsonian CfA
Astrofizyka Supernowe

Mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie Układu Słonecznego

Zespół badaczy pracujących pod kierownictwem prof. Yong-Zhonga Quiana z University of Minnesota School of Physics and Astronomy wykorzystał nowe modele oraz dowody meteorytowe do wykazania, że mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie naszego Układu Słonecznego. Wyniki badań opublikowano w najnowszym wydaniu periodyku  Nature Communications. Około 4.6 miliardów lat temu obłok gazu i […]

Wizja artystyczna supernowej oddziałującej z otaczającym ją gazem
Astrofizyka Supernowe

Gwałtowne zderzenia masywnych supernowych z ich otoczkami odpowiada za ich wyjątkową jasność

W ramach unikalnych badań prowadzonych przez międzynarodowy zespół badaczy m.in z Instytutu Fizyki i Matematyki Wszechświata Kavli (Kavli IPMU) przeprowadzono symulację gwałtownego zderzenia supernowej z otaczającym ją gazem, odrzuconym przez gwiazdę jeszcze przed samą eksplozją, które mogłoby odpowiadać za niesamowitą jasność tego zjawiska. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odkryto wiele […]

Zdjęcie supernowej 1994 w galaktyce NGC 4526. Źródło: NASA/ESA
Astrofizyka Supernowe

Układy podwójne białych karłów a supernowe typu Ia

Nowy model matematyczny stworzony przez astrofizyków z American Museum of Natural History opisuje sposób, w jaki pozostałości po gwiazdach – białe karły – mogłyby zostać zdetonowane w eksplozjach, które służą do mierzenia ekstremalnych odległości we Wszechświecie. Mechanizm, opisany w periodyku  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, może poprawić naszą wiedzę […]

Bakterie karmiące się popiołem z wybuchu supernowej
Astrofizyka Supernowe

Bakterie karmiące się popiołem z wybuchu supernowej

Kosmos dotyka nas na wiele sposobów. Meteory z kolizji starożytnych planetoid i pył z komet codziennie przelatują nad naszymi głowami, choć większości z nich nie widzimy. Promieniowanie kosmiczne jonizuje atomy w wyższych poziomach atmosfery, a wiatr słoneczny na przeróżne cwane sposoby wpada w ziemską magnetosferę i rozpala niebo zorzą polarną. […]

Hubble obserwuje pozostałości po eksplozji białego karła
Astrofizyka Supernowe

Hubble obserwuje pozostałości po eksplozji białego karła

Kilka tysięcy lat temu, gwiazda znajdująca się jakieś 160 000 lat świetlnych od nas eksplodowała rozrzucając odłamki samej siebie po swoim otoczeniu. Pozostałości po tej energetycznej detonacji widoczne są na powyższym niesamowitym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i jego kamery WFC3 (Wide Field Camera 3). Eksplodująca gwiazda była […]

Gwiazda w trakcie krótkiej, niestabilnej, bardzo gorącej fazy niebieskiego super-olbrzyma. Źródło: CAASTRO/Mats Bjorklund (Magipics)
Astrofizyka Supernowe

Delikatne pomruki odkrywają przed nami przeszłość słynnej gwiazdy

Astronomom korzystającym z teleskopu znajdującego się w odległych, niezamieszkałych pustkowiach Australii, gdzie przestrzeń nie jest zanieczyszczona falami radiowymi FM, udało się zajrzeć w przeszłość pobliskiej gwiazdy, w kilka milionów lat przed jej słynną eksplozją. Badania prowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów, w którym znaleźli się chociażby astronomowie z International Centre of […]

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a przedstawia pozostałość po dawno umarłej gwieździe.
Astrofizyka Supernowe

Hubble obserwuje pozostałości po od dawna nieistniejącej gwieździe

Powyższe zdjęcie przedstawia pozostałości po dawno umarłej gwieździe. Powyższe smugi zjonizowanego gazu znane pod nazwą DEM L316A znajdują się jakieś 160 000 lat świetlnych od Ziemi, wewnątrz jednego z najbliższych nam galaktycznych towarzyszy – Wielkim Obłoku Magellana (LMC). Eksplozja, w której powstała DEM L316A jest przykładem szczególnie energetycznej i jasnej odmiany […]