Supernowe

Supermasywna czarna dziura otoczona odłamkami rozerwanej gwiazdy

Astronomowie odkrywają nowy typ kosmicznych eksplozji

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył eksplozję nowego typu w jednej z odległych galaktyk. Eksplozja oznaczona PS1-10adi zdaje się preferować aktywne galaktyki z supermasywnymi czarnymi dziurami pożerającymi gaz i materię wokół ze swojego otoczenia. Przy użyciu teleskopów w La Palma oraz na Hawajach, badacze odkryli eksplozję tak energetyczną, że jej źródłem mogła […]

Credit: European Southern Observatory/M. Kornmesser.

Gwiazda, która eksplodowała, przetrwała i eksplodowała ponownie 50 lat później

To prawdziwy niebiański odpowiednik zombie – gwiazda, której znudziło się życie po śmierci. Międzynarodowy zespół astronomów odkrył gwiazdę, która eksplodowała więcej niż jeden raz na przestrzeni nieco ponad 50 lat. Odkrycie, opisane w artykule opublikowanym w periodyku Nature, całkowicie podważyło naszą obecną wiedzę o tym jak gwiazda może zakończyć swoje życie. […]

Credit: NASA, ESA, and Y. Yang (Texas A&M University and Weizmann Institute of Science, Israel) Acknowledgment: M. Mountain (AURA) and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

Hubble obserwuje rozszerzające się echo świetlne supernowej

Światło z eksplozji supernowej w pobliskiej galaktyce gwiazdotwórczej M82 odbija się od potężnego obłoku pyłowego w przestrzeni międzygwiezdnej. Supernowa SN 2014J, która eksplodowała w górnym prawym fragmencie M82 (oznaczono ją „X”) odkryta została 21 stycznia 2014 roku. Zdjęcia przedstawione na górze przedstawiają rozszerzającą się powłokę światła z eksplozji gwiazdy rozszerzającą […]

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Eksplodujące gwiazdy utorowały nam drogę do zrozumienia tajemnic wszechświata, jednak naukowcy wciąż wiele odkryć mają przed sobą. Zespół badaczy, wśród których znaleźli się m.in badacze z University of Chicago, zarejestrował pierwsze promienie rentgenowskie pochodzące z supernowej typu Ia. Swoje odkrycia opublikowali w dniu dzisiejszym w periodyku Monthly Notices of the Royal […]

Astronomowie odkrywają supernową lubiącą heavy-metal

Astronomowie odkrywają supernową lubiącą heavy-metal

Gwiazdy rocka zazwyczaj nie przepadają za regułami, gwiazdy kosmiczne także mają z tym problem. Zespół astronomów odkrył niedawno wyjątkowo jasną supernową w zupełnie nieoczekiwanym miejscu. Ta obfitująca w metale (heavy-metalowa) jasna supernowa zmusza naukowców do przeanalizowania naszych obecnych teorii opisujących jak i gdzie do takich eksplozji może dochodzić. Supernowe to […]

Powyższa para zdjęć wykonanych w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a przedstawia ten sam fragment nieba przed i po tym jak masywna gwiazda N6946-BH1 zniknęła z pola widzenia zapadając się grawitacyjnie w czarną dziurę. Zdjęcie po lewej przedstawia gwiazdę o masie 25 mas Słońca w 2007 roku. W 2008 roku jasność gwiazdy gwałtownie wzrosła do punktu, w którym była ona milion razy jaśniejsza od naszego Słońca przez kilka miesięcy. Jednak potem gwiazda zniknęła, co widać na zdjęciu po prawej wykonanym w 2015 roku. W miejscu w którym znajdowała się gwiazda zarejestrowano tylko niewielką ilość promieniowania podczerwonego. Promieniowanie to prawdopodobnie pochodzi od odłamków opadających na czarną dziurę. Nowa czarna dziura znajduje się 22 miliony lat świetlnych od Ziemi w galaktyce spiralnej NGC 6946. Źródło: NASA, ESA i C. Kochanek (OSU)

Gwiazda po cichu zmieniła się w czarną dziurę

Astronomowie zaobserwowali jak masywna, umierająca gwiazda zamieniła się w czarną dziurę. Połączone moce Wielkiego Teleskopu Lornetkowego (LBT, ang. Large Binocular Telescope) oraz teleskopów kosmicznych Hubble’ i Spitzera pozwoliły na poszukiwanie pozostałości po gwieździe, która po prostu zniknęła z pola widzenia. Zamiast spektakularnej eksplozji, gwiazda zniknęła bezszelestnie. Gwiazda dwudziestopięciokrotnie masywniejsza od […]

Źródło: Australian National University

Naukowcy poszukują źródła antymaterii w Drodze Mlecznej

Międzynarodowy zespół astrofizyków kierowany przez badaczy z ANU (Australian National University) wykazał w jaki sposób powstaje większość antymaterii w Drodze Mlecznej. Antymateria to materia stworzona z antycząstek, które są cząstkami elementarnymi podobnymi do zwykłej materii, ale o przeciwnym ładunku elektrycznym – kiedy cząstka antymaterii spotyka się z cząstką normalnej materii […]

Hubble jako pierwszy obserwuje soczewkowaną supernową typu Ia

Hubble jako pierwszy obserwuje soczewkowaną supernową typu Ia

Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Sztokholmie wykorzystał Kosmiczny Teleskop Hubble’a do zbadania kilku grawitacyjnie soczewkowanych obrazów supernowej typu Ia. Cztery obrazy eksplodującej gwiazdy posłużą do zbadania tempa rozszerzania się Wszechświata. Tym razem można tego dokonać bez żadnych teoretycznych założeń co do modelu kosmologicznego, dzięki czemu uzyskamy […]

Włóknista pozostałość po supernowej skrywa świadka eksplozji

Włóknista pozostałość po supernowej skrywa świadka eksplozji

Ze wszystkich rodzajów eksplodujących gwiazd, to supernowe typu Ia są najbardziej intrygujące. Ich przewidywalna jasność pozwala astronomom mierzyć rozszerzanie się Wszechświata, które z kolei pozwoliło na odkrycie ciemnej energii. Jednak procesy stojące za tymi supernowymi wciąż pozostają tajemnicą. Czy do eksplozji dochodzi gdy dwa białe karły się ze sobą zderzają? […]

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Trzydzieści lat temu masywna eksplozja wywołała falę uderzeniową nie tylko w przestrzeni lecz także w społeczności astronomicznej. SN 1987A była najbliższą obserwowaną supernową od czasu wynalezienia teleskopu, stała się też zdecydowanie najlepiej zbadaną supernową rewolucjonizując przy tym naszą wiedzę o wybuchowej śmierci masywnych gwiazd. Znajdująca się w Wielkim Obłoku Magellana […]

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać […]

Gdy gwiazdy eksplodują

Gdy gwiazdy eksplodują

Ponad 75 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny leży NGC 4981 – spiralna galaktyka o stosunkowo wybuchowej przeszłości. NGC 4981 została odkryta 17 kwietnia 1784 roku przez Williama Herschela, a następnie skatalogowana w katalogu NGC (New General Catalogue) przez Johna Dreyera. Ponad sto lat później, 23 kwietnia 1968 roku, galaktyka […]