Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać najwcześniejszą dotąd fazę supernowej –…

Gdy gwiazdy eksplodują

Ponad 75 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny leży NGC 4981 – spiralna galaktyka o stosunkowo wybuchowej przeszłości. NGC 4981 została odkryta 17 kwietnia 1784 roku przez Williama Herschela, a następnie skatalogowana w katalogu NGC (New General Catalogue) przez Johna Dreyera. Ponad sto lat później, 23 kwietnia 1968 roku, galaktyka po raz kolejny przypomniała o…

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych stanowi nie lada wyzwanie dla…

Supernowe typu Ia jednak dobrze mierzą rozszerzanie Wszechświata

Jak dużo supernowe mówią nam o historii Wszechświata? Najnowsze badania przeprowadzone przez kosmologów z University of Chicago oraz Wayne State University potwierdzają dokładność pomiarów tempa rozszerzania Wszechświata opierających się na badaniu supernowych typu Ia. Wyniki badań wspierają powszechnie uważaną teorię o tym, że rozszerzanie Wszechświata przyspiesza, a owo przyspieszenie przypisywane jest tajemniczej sile znanej jako…

Mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie Układu Słonecznego

Zespół badaczy pracujących pod kierownictwem prof. Yong-Zhonga Quiana z University of Minnesota School of Physics and Astronomy wykorzystał nowe modele oraz dowody meteorytowe do wykazania, że mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie naszego Układu Słonecznego. Wyniki badań opublikowano w najnowszym wydaniu periodyku  Nature Communications. Około 4.6 miliardów lat temu obłok gazu i pyłu, z którego z czasem…

Gwałtowne zderzenia masywnych supernowych z ich otoczkami odpowiada za ich wyjątkową jasność

W ramach unikalnych badań prowadzonych przez międzynarodowy zespół badaczy m.in z Instytutu Fizyki i Matematyki Wszechświata Kavli (Kavli IPMU) przeprowadzono symulację gwałtownego zderzenia supernowej z otaczającym ją gazem, odrzuconym przez gwiazdę jeszcze przed samą eksplozją, które mogłoby odpowiadać za niesamowitą jasność tego zjawiska. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odkryto wiele supernowych, których maksymalna jasność była…

Układy podwójne białych karłów a supernowe typu Ia

Nowy model matematyczny stworzony przez astrofizyków z American Museum of Natural History opisuje sposób, w jaki pozostałości po gwiazdach – białe karły – mogłyby zostać zdetonowane w eksplozjach, które służą do mierzenia ekstremalnych odległości we Wszechświecie. Mechanizm, opisany w periodyku  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, może poprawić naszą wiedzę o supernowych typu Ia. „Supernowe…

Bakterie karmiące się popiołem z wybuchu supernowej

Kosmos dotyka nas na wiele sposobów. Meteory z kolizji starożytnych planetoid i pył z komet codziennie przelatują nad naszymi głowami, choć większości z nich nie widzimy. Promieniowanie kosmiczne jonizuje atomy w wyższych poziomach atmosfery, a wiatr słoneczny na przeróżne cwane sposoby wpada w ziemską magnetosferę i rozpala niebo zorzą polarną. Nie możemy nawet spokojnie spacerować…

Hubble obserwuje pozostałości po eksplozji białego karła

Kilka tysięcy lat temu, gwiazda znajdująca się jakieś 160 000 lat świetlnych od nas eksplodowała rozrzucając odłamki samej siebie po swoim otoczeniu. Pozostałości po tej energetycznej detonacji widoczne są na powyższym niesamowitym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i jego kamery WFC3 (Wide Field Camera 3). Eksplodująca gwiazda była białym karłem znajdującym się w…

Delikatne pomruki odkrywają przed nami przeszłość słynnej gwiazdy

Astronomom korzystającym z teleskopu znajdującego się w odległych, niezamieszkałych pustkowiach Australii, gdzie przestrzeń nie jest zanieczyszczona falami radiowymi FM, udało się zajrzeć w przeszłość pobliskiej gwiazdy, w kilka milionów lat przed jej słynną eksplozją. Badania prowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów, w którym znaleźli się chociażby astronomowie z International Centre of Radio Astronomy Reserch (ICRAR) polegające…

Hubble obserwuje pozostałości po od dawna nieistniejącej gwieździe

Powyższe zdjęcie przedstawia pozostałości po dawno umarłej gwieździe. Powyższe smugi zjonizowanego gazu znane pod nazwą DEM L316A znajdują się jakieś 160 000 lat świetlnych od Ziemi, wewnątrz jednego z najbliższych nam galaktycznych towarzyszy – Wielkim Obłoku Magellana (LMC). Eksplozja, w której powstała DEM L316A jest przykładem szczególnie energetycznej i jasnej odmiany supernowej – supernowej typu Ia….

Symulacja supernowej w 3D

W swoim słynnym programie telewizyjnym „Cosmos” astronom Carl Sagan powiedział „Wszyscy zbudowani jesteśmy z materii gwiezdnej.” Pod  koniec swojego życia masywne gwiazdy eksplodują w spektakularny sposób, wyrzucając w przestrzeń kosmiczną swoje wnętrzności – składające się z węgla, żelaza i praktycznie wszystkich innych pierwiastków naturalnych. Te pierwiastki po jakimś czasie, w innych okolicznościach stają się budulcem nowych…