Supernowe

Powyższa para zdjęć wykonanych w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a przedstawia ten sam fragment nieba przed i po tym jak masywna gwiazda N6946-BH1 zniknęła z pola widzenia zapadając się grawitacyjnie w czarną dziurę. Zdjęcie po lewej przedstawia gwiazdę o masie 25 mas Słońca w 2007 roku. W 2008 roku jasność gwiazdy gwałtownie wzrosła do punktu, w którym była ona milion razy jaśniejsza od naszego Słońca przez kilka miesięcy. Jednak potem gwiazda zniknęła, co widać na zdjęciu po prawej wykonanym w 2015 roku. W miejscu w którym znajdowała się gwiazda zarejestrowano tylko niewielką ilość promieniowania podczerwonego. Promieniowanie to prawdopodobnie pochodzi od odłamków opadających na czarną dziurę. Nowa czarna dziura znajduje się 22 miliony lat świetlnych od Ziemi w galaktyce spiralnej NGC 6946. Źródło: NASA, ESA i C. Kochanek (OSU)
Astrofizyka Supernowe Video

Gwiazda po cichu zmieniła się w czarną dziurę

Astronomowie zaobserwowali jak masywna, umierająca gwiazda zamieniła się w czarną dziurę. Połączone moce Wielkiego Teleskopu Lornetkowego (LBT, ang. Large Binocular Telescope) oraz teleskopów kosmicznych Hubble’ i Spitzera pozwoliły na poszukiwanie pozostałości po gwieździe, która po prostu zniknęła z pola widzenia. Zamiast spektakularnej eksplozji, gwiazda zniknęła bezszelestnie. Gwiazda dwudziestopięciokrotnie masywniejsza od […]

Źródło: Australian National University
Astrofizyka Supernowe

Naukowcy poszukują źródła antymaterii w Drodze Mlecznej

Międzynarodowy zespół astrofizyków kierowany przez badaczy z ANU (Australian National University) wykazał w jaki sposób powstaje większość antymaterii w Drodze Mlecznej. Antymateria to materia stworzona z antycząstek, które są cząstkami elementarnymi podobnymi do zwykłej materii, ale o przeciwnym ładunku elektrycznym – kiedy cząstka antymaterii spotyka się z cząstką normalnej materii […]

Hubble jako pierwszy obserwuje soczewkowaną supernową typu Ia
Astrofizyka Supernowe

Hubble jako pierwszy obserwuje soczewkowaną supernową typu Ia

Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Sztokholmie wykorzystał Kosmiczny Teleskop Hubble’a do zbadania kilku grawitacyjnie soczewkowanych obrazów supernowej typu Ia. Cztery obrazy eksplodującej gwiazdy posłużą do zbadania tempa rozszerzania się Wszechświata. Tym razem można tego dokonać bez żadnych teoretycznych założeń co do modelu kosmologicznego, dzięki czemu uzyskamy […]

Włóknista pozostałość po supernowej skrywa świadka eksplozji
Astrofizyka Supernowe Video

Włóknista pozostałość po supernowej skrywa świadka eksplozji

Ze wszystkich rodzajów eksplodujących gwiazd, to supernowe typu Ia są najbardziej intrygujące. Ich przewidywalna jasność pozwala astronomom mierzyć rozszerzanie się Wszechświata, które z kolei pozwoliło na odkrycie ciemnej energii. Jednak procesy stojące za tymi supernowymi wciąż pozostają tajemnicą. Czy do eksplozji dochodzi gdy dwa białe karły się ze sobą zderzają? […]

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później
Astrofizyka Supernowe

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Trzydzieści lat temu masywna eksplozja wywołała falę uderzeniową nie tylko w przestrzeni lecz także w społeczności astronomicznej. SN 1987A była najbliższą obserwowaną supernową od czasu wynalezienia teleskopu, stała się też zdecydowanie najlepiej zbadaną supernową rewolucjonizując przy tym naszą wiedzę o wybuchowej śmierci masywnych gwiazd. Znajdująca się w Wielkim Obłoku Magellana […]

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs
Astrofizyka Supernowe

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać […]

Gdy gwiazdy eksplodują
Astrofizyka Supernowe

Gdy gwiazdy eksplodują

Ponad 75 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny leży NGC 4981 – spiralna galaktyka o stosunkowo wybuchowej przeszłości. NGC 4981 została odkryta 17 kwietnia 1784 roku przez Williama Herschela, a następnie skatalogowana w katalogu NGC (New General Catalogue) przez Johna Dreyera. Ponad sto lat później, 23 kwietnia 1968 roku, galaktyka […]

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C
Astrofizyka Supernowe

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych […]

Nowe badania potwierdzają właściwość wykorzystywania supernowych typu Ia takich jak G299 do pomiarów tempa rozszerzania Wszechświata. Źródło: NASA
Astrofizyka Supernowe

Supernowe typu Ia jednak dobrze mierzą rozszerzanie Wszechświata

Jak dużo supernowe mówią nam o historii Wszechświata? Najnowsze badania przeprowadzone przez kosmologów z University of Chicago oraz Wayne State University potwierdzają dokładność pomiarów tempa rozszerzania Wszechświata opierających się na badaniu supernowych typu Ia. Wyniki badań wspierają powszechnie uważaną teorię o tym, że rozszerzanie Wszechświata przyspiesza, a owo przyspieszenie przypisywane […]

Źródło: NASA/JPL-Caltech/Harvard-Smithsonian CfA
Astrofizyka Supernowe

Mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie Układu Słonecznego

Zespół badaczy pracujących pod kierownictwem prof. Yong-Zhonga Quiana z University of Minnesota School of Physics and Astronomy wykorzystał nowe modele oraz dowody meteorytowe do wykazania, że mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie naszego Układu Słonecznego. Wyniki badań opublikowano w najnowszym wydaniu periodyku  Nature Communications. Około 4.6 miliardów lat temu obłok gazu i […]

Wizja artystyczna supernowej oddziałującej z otaczającym ją gazem
Astrofizyka Supernowe

Gwałtowne zderzenia masywnych supernowych z ich otoczkami odpowiada za ich wyjątkową jasność

W ramach unikalnych badań prowadzonych przez międzynarodowy zespół badaczy m.in z Instytutu Fizyki i Matematyki Wszechświata Kavli (Kavli IPMU) przeprowadzono symulację gwałtownego zderzenia supernowej z otaczającym ją gazem, odrzuconym przez gwiazdę jeszcze przed samą eksplozją, które mogłoby odpowiadać za niesamowitą jasność tego zjawiska. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odkryto wiele […]

Zdjęcie supernowej 1994 w galaktyce NGC 4526. Źródło: NASA/ESA
Astrofizyka Supernowe

Układy podwójne białych karłów a supernowe typu Ia

Nowy model matematyczny stworzony przez astrofizyków z American Museum of Natural History opisuje sposób, w jaki pozostałości po gwiazdach – białe karły – mogłyby zostać zdetonowane w eksplozjach, które służą do mierzenia ekstremalnych odległości we Wszechświecie. Mechanizm, opisany w periodyku  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, może poprawić naszą wiedzę […]