Autor: Ewa Stokłosa

Sztuczne zaćmienia Słońca w wykonaniu Proba-3

Sztuczne zaćmienia Słońca w wykonaniu Proba-3

Astrofizycy zachęcają do oglądania poniedziałkowego całkowitego zaćmienia Słońca widocznego z Ameryki Północnej, jednak w najbliższej dekadzie będą oni mogli obserwować zaćmienia trwające nie kilka minut, a kilka godzin – dzięki pionierskiej misji ESA. Proba-3, którego start planowany jest na koniec lat dwudziestych, to nie jeden, a dwa małe satelity o […]

Jasny punkt wyraźnie poruszający się względem gwiazd tła na sekwencji czterech fotografii wykonanych podczas jednej nocy obserwacyjnej przez Catalina Sky Survey obok Tucson w Arizonie, to mała planetoida, która znajdowała się od nas w odległości porównywalnej do tej, jaka dzieli Ziemię i Księżyc.

Od świecącego punktu do planetoidy

Pierwszego dnia roku 1801 włoski astronom Gioacchino Giuseppe Maria Ubaldo Nicolò Piazzi dostrzegł nieskatalogowaną wcześniej „maleńką gwiazdę” w okolicach gwiazdozbioru Byka. Kolejnej nocy Piazzi ponownie zaobserwował nowo odnaleziony obiekt odkrywając, że zmienił on swoje położenie względem pobliskich gwiazd. Piazzi wiedział, że gwiazdy są odległe na tyle, że nigdy się nie […]

Kosmiczne Obserwatorium Keplera działające od 2009 roku prowadzi teraz kolejną misję, K2, która będzie trwać dopóki satelicie nie skończy się paliwo lub coś w nim przestanie działać. 
Źródło: NASA/JPL Caltech

Kepler i planety skaliste

Planety skaliste występują w naszej galaktyce prawdopodobnie o wiele częściej niż astronomowie dotychczas przypuszczali – wynika z najnowszej publikacji danych z Kosmicznego Teleskopu Keplera. Ten scenariusz zwiększa prawdopodobieństwo istnienia życia w pobliskich układach planetarnych. Najnowsze utworzone przez zespół Keplera zestawienie egzoplanet znajdujących się w Gwiazdozbiorze Łabędzia – będące najbardziej obszernym […]

Zbliża się minimum aktywności słonecznej

Zbliża się minimum aktywności słonecznej

Wysoko, na bezchmurnym niebie w południe Słońce wydaje się być niezmienne, każdego dnia i każdego roku. Jednak astronomowie od dawna wiedzą, że to nieprawda. Słońce się zmienia. Teleskopy z odpowiednimi filtrami ukazują je jako ognisty dysk często upstrzony ciemnymi plamami. Są one silnie namagnetyzowane i uwalniają rozbłyski – eksplozje magnetyczne […]

RECENZJA: Czy Wielki Wybuch był głośny? – Karolina Głowacka, Jean-Pierre Lasota

RECENZJA: Czy Wielki Wybuch był głośny? – Karolina Głowacka, Jean-Pierre Lasota

Lubimy myśleć o sobie, że mamy umysł ścisły albo humanistyczny. W ten sposób szufladkuje się już ludzi młodych, zmuszając ich do wyboru przedmiotów zdawanych na egzaminie dojrzałości. Dojrzałość miałaby więc być poznaniem siebie na tyle, aby stwierdzić, w jakich dziedzinach czujemy się mocniejsi. Mówi się nawet o „dwóch kulturach”: jednej […]

Kompilacja zdjęć mgławic planetarnych oddająca ich rzeczywistą wielkość. Źródło: ESA/Hubble & NASA/ESO

Mgławice planetarne: gwiezdny łabędzi śpiew

Był rok 1790. Zimna, listopadowa noc w Slough, 30 kilometrów od Londynu. William Herschel, niestrudzony obserwator nieba, przeczesywał niebo w Byku swoim potężnym jak na tamte czasy teleskopem o średnicy zwierciadła 1,2 metra. Jego uwagę przykuł obiekt, o którym napisał: „Niespotykane zjawisko: gwiazda o jasności 8 magnitudo z delikatną, świecącą, […]

RECENZJA: Ciemna materia i dinozaury – Lisa Randall

RECENZJA: Ciemna materia i dinozaury – Lisa Randall

Co łączy niewidzialną materię i wielkie gady zamieszkujące Ziemię 70 milinów lat temu? Jak przekonuje Lisa Randall, zniknięcie tych drugich mogło zostać spowodowane istnieniem tej pierwszej. W historii Ziemi masowe wymieranie gatunków miało miejsce kilkakrotnie, choć śmierć (niemal wszystkich gatunków) dinozaurów była chyba najbardziej spektakularna. Naukowcy badają częstotliwość tego rodzaju […]

Recenzja: Przekrój przez Wszechświat – Łukasz Lamża

Recenzja: Przekrój przez Wszechświat – Łukasz Lamża

Któż słyszał o jottametrze czy femtometrze? Choć naukowcy rzadko posługują się tymi jednostkami długości, to kryjące się pod tymi nazwami odległości 10²⁴ i 10¯¹⁵ metra mogą dać laikowi większą świadomość wielkości (czy też maleńkości) Wszechświata niż rok świetlny czy angstrem. Pomysł Łukasza Lamży opisania świata na przestrzeni dziesiątek rzędów wielkości […]

RECENZJA: Książka o niczym – John D. Barrow

RECENZJA: Książka o niczym – John D. Barrow

Nothing really matters, śpiewał Freddie Mercury. Nic jest ważne (choć może właśnie jest odwrotnie?). Bez Niczego Coś nie może istnieć. Co więcej, świadomość Niczego bardzo wiele mówi nam o tym, jakie Coś jest. Rzekł tysiące lat temu Lao-Tsy: Trzydzieści szprych w piaście tworzy koło. Dzięki pustce między nimi istnieje pożytek […]

Najjaśniejsze blazary

Najjaśniejsze blazary

Kosmiczny teleskop Fermiego (NASA’s Fermi Gamma-ray Space Telescope) zidentyfikował najdalsze blazary emitujące promienie gamma, które pochodzi z supermasywnych czarnych dziur. Światło z najdalszego z tych obiektów rozpoczęło podróż w naszym kierunku gdy wszechświat miał 1,4 miliarda lat, czyli zaledwie dziesiątą część swojego obecnego wieku, „Pomimo młodego wieku te odległe blazary […]

Wszędzie widzisz Plutona? Ja też – czasem nawet gdy nie zajmuję się analizą danych czy pisaniem artykułów. Któregoś poranka podano mi na przykład tę filiżankę kawy. Podziel się swoimi dziwnymi skojarzenia z Plutonem lub jego księżycami na Twitterze @NewHorizons2015 lub @AlanStern. Źródło: Alan Stern

New Horizons, Pluton i filiżanka kawy

Artykuł został napisany przez Alana Sterna z Southwest Research Institute w Boulder w Colorado, który jest kierownikiem badań misji New Horizons. Koniec 2016 ustanawia ciekawą symetrię pomiędzy tym, czego już dokonała misja, a tym, co jeszcze ją czeka. Dokładnie dwa lata temu wybudziliśmy sondę New Horizons z hibernacji, aby rozpocząć […]

Galileo rozpoczyna służbę

Galileo rozpoczyna służbę

15 grudnia pracę rozpoczął europejski system nawigacji satelitarnej Galileo, którego satelity dostarczać będą użytkownikom na całym świecie dane pozycyjne, nawigacyjne i czasowe. Komisja Europejska, będąca właścicielem systemu, wydała komunikat o jego oficjalnym uruchomieniu. Dostępne obecnie usługi początkowe to pierwszy krok do pełnej zdolności operacyjnej. Następnym będzie dostarczenie kolejnych satelitów do […]