Autor: Ewa Stokłosa

RECENZJA: Czy Wielki Wybuch był głośny? – Karolina Głowacka, Jean-Pierre Lasota
Inne Recenzje

RECENZJA: Czy Wielki Wybuch był głośny? – Karolina Głowacka, Jean-Pierre Lasota

Lubimy myśleć o sobie, że mamy umysł ścisły albo humanistyczny. W ten sposób szufladkuje się już ludzi młodych, zmuszając ich do wyboru przedmiotów zdawanych na egzaminie dojrzałości. Dojrzałość miałaby więc być poznaniem siebie na tyle, aby stwierdzić, w jakich dziedzinach czujemy się mocniejsi. Mówi się nawet o „dwóch kulturach”: jednej […]

Kompilacja zdjęć mgławic planetarnych oddająca ich rzeczywistą wielkość. Źródło: ESA/Hubble & NASA/ESO
Astrofizyka Mgławice

Mgławice planetarne: gwiezdny łabędzi śpiew

Był rok 1790. Zimna, listopadowa noc w Slough, 30 kilometrów od Londynu. William Herschel, niestrudzony obserwator nieba, przeczesywał niebo w Byku swoim potężnym jak na tamte czasy teleskopem o średnicy zwierciadła 1,2 metra. Jego uwagę przykuł obiekt, o którym napisał: „Niespotykane zjawisko: gwiazda o jasności 8 magnitudo z delikatną, świecącą, […]

RECENZJA: Ciemna materia i dinozaury – Lisa Randall
Inne Recenzje

RECENZJA: Ciemna materia i dinozaury – Lisa Randall

Co łączy niewidzialną materię i wielkie gady zamieszkujące Ziemię 70 milinów lat temu? Jak przekonuje Lisa Randall, zniknięcie tych drugich mogło zostać spowodowane istnieniem tej pierwszej. W historii Ziemi masowe wymieranie gatunków miało miejsce kilkakrotnie, choć śmierć (niemal wszystkich gatunków) dinozaurów była chyba najbardziej spektakularna. Naukowcy badają częstotliwość tego rodzaju […]

Recenzja: Przekrój przez Wszechświat – Łukasz Lamża
Inne Recenzje

Recenzja: Przekrój przez Wszechświat – Łukasz Lamża

Któż słyszał o jottametrze czy femtometrze? Choć naukowcy rzadko posługują się tymi jednostkami długości, to kryjące się pod tymi nazwami odległości 10²⁴ i 10¯¹⁵ metra mogą dać laikowi większą świadomość wielkości (czy też maleńkości) Wszechświata niż rok świetlny czy angstrem. Pomysł Łukasza Lamży opisania świata na przestrzeni dziesiątek rzędów wielkości […]

Najjaśniejsze blazary
Czarne dziury Kosmologia Kwazary Rozbłyski gamma

Najjaśniejsze blazary

Kosmiczny teleskop Fermiego (NASA’s Fermi Gamma-ray Space Telescope) zidentyfikował najdalsze blazary emitujące promienie gamma, które pochodzi z supermasywnych czarnych dziur. Światło z najdalszego z tych obiektów rozpoczęło podróż w naszym kierunku gdy wszechświat miał 1,4 miliarda lat, czyli zaledwie dziesiątą część swojego obecnego wieku, „Pomimo młodego wieku te odległe blazary […]

Wszędzie widzisz Plutona? Ja też – czasem nawet gdy nie zajmuję się analizą danych czy pisaniem artykułów. Któregoś poranka podano mi na przykład tę filiżankę kawy. Podziel się swoimi dziwnymi skojarzenia z Plutonem lub jego księżycami na Twitterze @NewHorizons2015 lub @AlanStern. Źródło: Alan Stern
Obiekty Pasa Kuipera Pluton Układ Słoneczny

New Horizons, Pluton i filiżanka kawy

Artykuł został napisany przez Alana Sterna z Southwest Research Institute w Boulder w Colorado, który jest kierownikiem badań misji New Horizons. Koniec 2016 ustanawia ciekawą symetrię pomiędzy tym, czego już dokonała misja, a tym, co jeszcze ją czeka. Dokładnie dwa lata temu wybudziliśmy sondę New Horizons z hibernacji, aby rozpocząć […]

Galileo rozpoczyna służbę
Podbój kosmosu Satelity

Galileo rozpoczyna służbę

15 grudnia pracę rozpoczął europejski system nawigacji satelitarnej Galileo, którego satelity dostarczać będą użytkownikom na całym świecie dane pozycyjne, nawigacyjne i czasowe. Komisja Europejska, będąca właścicielem systemu, wydała komunikat o jego oficjalnym uruchomieniu. Dostępne obecnie usługi początkowe to pierwszy krok do pełnej zdolności operacyjnej. Następnym będzie dostarczenie kolejnych satelitów do […]

Źródło: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute
Saturn Układ Słoneczny

Dzień na Saturnie

Sonda Cassini wpatrywała się w Saturna przez niemal 44 godziny w kwietniu 2016 roku i uzyskała ten film pokazujący cztery dni na Saturnie. Cassini rozpocznie serię zbliżeń w obszarze pomiędzy Saturnem a jego pierścieniami w kwietniu 2017 roku, a sześć miesięcy później nastąpi dramatyczny koniec misji – ostateczne zanurzenie się […]

Niebo w 3D czyli Hubble i odrobina wyobraźni
Astrofizyka Gwiazdy Mgławice

Niebo w 3D czyli Hubble i odrobina wyobraźni

Obrazy uzyskiwane dzięki kosmicznemu teleskopowi Hubble’a kruszą nawet najtwardsze serca. Prowokują one naukowców do rozważań dotyczących tego, jak mgławice i inne obiekty fotografowane przez niego wyglądałyby z innej perspektywy. Innymi słowy, tworzą oni artystyczne wizualizacje pokazujące te obiekty w trójwymiarze. Często zanika na nich rzeczywista odległość obiektów od gwiazd, kolory […]

Tam rodzą się gwiazdy: lewy obraz to zdjęcie rejonu Rho-Ophiuchi odległego o 450 lat świetlnych wykonane w podczerwieni. Prawy obraz to termiczna emisja od pyłu z dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Źródło: NASA/JPL-Caltech/WISE team (lewe zdjęcie), B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), L. Pérez (MPIfR) (prawe zdjęcie)
Astrofizyka Egzoplanety Gaz i pył Gwiazdy

Ramiona spiralne wspomagają narodziny planet

Astronomowie odkrywają fale gęstości w okołogwiezdnym dysku protoplanetarnym Zespół naukowców z Max Planck Institute odkrył intrygującą strukturę ramion spiralnych w dysku gazowo-pyłowym wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Struktura znajduje się wewnątrz płaszczyzny dysku – rejonu, w którym możliwe jest powstawanie planet. Oznaczać to może dwie rzeczy: ramiona spiralne pojawiły się […]

Na autoportrecie uchwyconym we wrześniu 2016 roku przez łazik Curiosity widać pojazd w miejscu wiercenia „Quela” na malowniczym Murray Buttes w dolnej części Góry Sharp. Panorama została złożona z wielu zdjęć zrobionych przez kamerę MAHLI, umieszczoną na wysięgniku łazika. Źródło: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Mars Układ Słoneczny

Łazik Curiosity rozpoczyna kolejny marsjański rozdział

Po zebraniu wywierconych próbek skalnych z prawdopodobnie najbardziej malowniczego obszaru odwiedzonego dotychczas przez łazika marsjańskiego, mobilne laboratorium Curiosity zmierza ku wyżej położonym terenom w ramach rozpoczętej 1 października dwuletniej misji. Tereny te obejmują grzbiet pokryty materiałem bogatym w tlenek żelaza, hematyt, znajdujący się w odległości około dwóch i pół kilometra, […]