Kosmologia

Wizja artystyczna przedstawiająca głośny radiowo kwazar w galaktyce gwiazdotwórczej. Kwazar napędzany jest przez supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki. Gdy gaz wciągany jest w dysk akrecyjny wokół czarnej dziury, ogrzewa się do bardzo wysokich temperatur i emituje promieniowanie w całym spektrum elektromagnetycznym, szczególnie w kierunku dwóch silnych dżetów.  Dodatkowo w galaktyce tej gwiazdy powstają w tempie kilkuset rocznie. Dla porównania w Drodze Mlecznej powstaje średnio 1-2 gwiazdy rocznie. Źródło: ESA/C. Carreau

Dane z Herschela łączą tajemnicze wiatry kwazarowe z procesami gwiazdotwórczymi

Astronomowie wykorzystali Kosmiczne Obserwatorium Herschel do rozwiązania tajemnicy pochodzenia silnych wiatrów zimnego gazu w gorącym otoczeniu kwazarów. Dowody wskazujące na związek tych silnych wiatrów z procesami gwiazdotwórczymi w galaktykach macierzystych kwazaru mogą także pomóc rozwiązać tajemnicę górnej granicy rozmiarów galaktyk we Wszechświecie. Od odkrycia kwazarów w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku […]

Orbity galaktyk w Lokalnej Supergromadzie. Nasza Droga Mleczna (MW) i towarzysząca jej galaktyka w Andromedzie (M31) uczestniczą w ruchu opadającym z regionu o mniejszej gęstości ku Gromadzie w Pannie (Virgo).  Większość galaktyk między Gromadą w Pannie a nami z czasem wpadnie do gromady, ale my leżymy wystarczająco daleko, aby tak się nie stało. Źródło: R. Brent Tully

Orbity galaktyk w lokalnej supergromadzie galaktyk

Zespół astronomów z USA, Izraela i Francji stworzył najbardziej dotąd szczegółową mapę orbit galaktyk w naszym lokalnym sąsiedztwie, która przedstawia ruch prawie 1400 galaktyk w regionie do 100 milionów lat świetlnych od Drogi Mlecznej. Badacze odtworzyli ruchy galaktyk od 13 miliardów lat temu do chwili obecnej. Głównym atraktorem grawitacyjnym na […]

Zdjęcie przedstawiające dane z obserwatorum ALMA (czerwony) przedstawiające dwie galaktyki SPT0311-58. Owe galaktyki przedstawiono na tle zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (niebieski i zielony). Dane z ALMA przedstawiają pyłową poświatę obu galaktyk.  Obraz galaktyki po prawej został zniekształcony wskutek soczewkowania grawitacyjnego. Bliższa nam galaktyka soczewkująca to zielony obiekt między dwoma galaktykami. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), Marrone et al.; B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); NASA/ESA/Hubble

ALMA odkrywa masywne pierwotne galaktyki w potężnym oceanie ciemnej materii

Astronomowie zakładają, że pierwsze galaktyki – te które powstały zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu – pod wieloma względami przypominają niektóre galaktyki karłowate, które obecnie obserwujemy w pobliskim wszechświecie. Te wczesne zbiory składające się z kilku miliardów gwiazd następnie mogły stanowić zalążki większych galaktyk, które zaczęły dominować we wszechświecie […]

Wizja artystyczna przedstawiająca najodleglejszą dotąd odkrytą supermasywną czarną dziurę. To element kwazaru z czasów 690 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Źródło: Robin Dienel/Carnegie Institution for Science

Najodleglejsza dotąd czarna dziura

Naukowcy odkryli rzadki relikt po wczesnym wszechświecie: najodleglejszą jak dotąd odkrytą supermasywną czarną dziurę. Ta pożerająca materię bestia charakteryzuje się masą 800 milionów razy większą od masy Słońca – co jest zdumiewającą wartością zważając na tak młody wie. Badacze ogłosili swoje odkrycie w artykule opublikowanym w periodyku Nature. „Ta czarna […]

Źródło: ESA/Hubble/NASA

Gromada galaktyk zakrzywiająca czas i przestrzeń

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia odległą gromadę galaktyk Abell 2537. Gromady galaktyk takie jak ta zawierają tysiące galaktyk w różnym wieku, różnych kształtów i rozmiarów, które łącznie charakteryzują się masą tysiące razy większą od masy Drogi Mlecznej. To naprawdę kolosalne zgrupowania galaktyk – największe struktury we […]

Źródło J0045+41
Credits: X-ray: NASA/CXC/University of Washington/T. Dorn-Wallenstein et al.; Optical: NASA, ESA, J. Dalcanton et. al. and R. Gendler

Para gigantycznych czarnych dziur na zdjęciu Galaktyki Andromedy

Okazuje się, że nawet czarne dziury nie potrafią się oprzeć pokusie, aby nie wyskoczyć nieoczekiwanie na zdjęciu. W tle zdjęcia pobliskiej Galaktyki Andromedy naukowcy odkryli najciaśniejszą dotąd obserwowaną parę supermasywnych czarnych dziur. Astronomowie dokonali swojego odkrycia wykorzystując dane rentgenowskie zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz dane optyczne z naziemnych […]

Źródło: ESO/MUSE HUDF collaboration

MUSE bada niezbadaną głębię Ultragłębokiego Pola Hubble’a

Wykorzystując instrument MUSE zainstalowany na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Chile astronomowie przeprowadzili najgłębszy spektroskopowy przegląd nieba w historii. Badacze skupili się na ultragłębokim polu Hubble’a, mierząc odległości i właściwości 1600 bardzo słabych galaktyk, wśród których znalazły się 72 dotychczas nieodkryte galaktyki (nawet przez Hubble’a).Ten przełomowy zestaw danych doprowadził już […]

Mały Obłok Magellana. Źródło: Australian National University

Najbardziej szczegółowy radiowy obraz pobliskiej galaktyki karłowatej

Astronomowie z ANU stworzyli jak dotąd najbardziej szczegółowy radiowy obraz pobliskiej galaktyki karłowatej – Małego Obłoku Magellana – ujawniając tym samym informacje o tym jak powstał i jak może ewoluować w przyszłości. Zdjęcie wykonano za pomocą nowego radioteleskopu ASKAP (Australian Square Kilometre Array Pathfinder) należącego do CSIRO. Mały Obłok Magellana […]

11 galaktyk karłowatych i dwa zawierające gwiazdy halo zidentyfikowane w zewnętrznych regionach pobliskiej galaktyki Wieloryb. Źródło: Tohoku University/NAOJ

Odkrywanie pochodzenia gwiezdnych halo wokół dużych galaktyk

Korzystając z Teleskopu Subaru na szczycie Maunakea, badacze zidentyfikowali 11 galaktyk karłowatych i dwa zawierające gwiazdy halo w zewnętrznych rejonach dużej galaktyki spiralnej oddalonej od nas o 25 milionów lat świetlnych. Wyniki badań opublikowane w periodyku The Astrophysical Journal dostarczają nowych informacji o procesach powstawania takich strumieni gwiezdnych wokół galaktyk. Badacze […]

Credit: ESA/Hubble & NASA

Hubble’a poszukiwania brakującego ramienia galaktycznego

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę karłowatą NGC 4625 znajdującą się około 30 milionów lat świettlnych od nas w kierunku gwiazdozbioru Psów Gończych. Na zdjęciu wykonanym za pomocą kamery Advanced Camera for Surveys (ACS) widać  jedno wyraźne spiralne ramię galaktyki, które nadaje jej niesymetrycznego wyglądu. Ale […]

Herschel odkrywa łączenie galaktyk w bardzo wczesnym Wszechświecie

Herschel odkrywa łączenie galaktyk w bardzo wczesnym Wszechświecie

To co wydawało się być rzadkim przykładem potężnej, dawnej galaktyki okazało się być nawet rzadszą parą ekstremalnie masywnych galaktyk obserwowanych tuż przed rozpoczęciem procesu łączenia gdy Wszechświat miał zaledwie miliard lat. To wyjątkowe źródło światła po raz pierwszy zidentyfikowane zostało za pomocą obserwatorium kosmicznego Herschel (ESA), a następnie dokładniej przyjrzało […]

ALMA zarejestrowała sygnały od 19 różnych cząsteczek w centrum tej galaktyki. Źródło:  ESO/J. Emerson/VISTA, ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), Ando et al. Acknowledgment: Cambridge Astronomical Survey Unit

Las sygnałów cząsteczkowych zaobserwowany w galaktyce gwiazdotwórczej

Ryo Ando, doktorant na Uniwersytecie w Tokio wraz ze współpracownikami podczas obserwacji galaktyki NGC 253 rozdzielił położenie obszarów gwiazdotwórczych do poziomu obłoków molekularnych o rozmiarach około 30 lat świetlnych. Dzięki temu badaczom udało się zidentyfikować osiem różnych masywnych obłoków pyłowych wzdłuż centrum galaktyki. „Dzięki swojej niespotykanej rozdzielczości i czułości, ALMA […]