Czarne dziury

Nowe spojrzenie na naturę ciemnej materii
Ciemna materia Czarne dziury Kosmologia

Nowe spojrzenie na naturę ciemnej materii

Natura ciemnej materii tworzącej nawet 80% masy Wszechświata wciąż jest jedną z największych nierozwikłanych zagadek współczesnej nauki. Brak eksperymentalnych dowodów, które pozwoliłyby nam zidentyfikować ją jako jedną czy drugą nową cząstkę elementarną przewidywaną przez teoretyków, oraz odkrycie fal grawitacyjnych wyemitowanych w momencie połączenia dwóch czarnych dziur za pomocą LIGO (Laser […]

Gwałtowne zmiany wskazują na ultra-szybkie wiatry w pobliżu czarnych dziur
Czarne dziury Kosmologia

Gwałtowne zmiany wskazują na ultra-szybkie wiatry w pobliżu czarnych dziur

Wypływy gazu to powszechne zjawisko w przypadku supermasywnych czarnych dziur skrywających się w centrach dużych galaktyk. Posiadając masę rzędu milionów do miliardów mas Słońca, te czarne dziury karmią się materią spływającą na nie z otaczających je rozległych dysków gazowych. Od czasu do czasu czarne dziury „zjedzą” za dużo i im […]

Czarne dziury masowo niszczą gwiazdy w zderzających się galaktykach
Czarne dziury Kosmologia

Czarne dziury masowo niszczą gwiazdy w zderzających się galaktykach

Astronomowie z Uniwersytetu w Sheffield odkryli dowody na to, że gwiazdy rozrywane są przez supermasywne czarne dziury 100 razy częściej niż wcześniej sądzono. Jak dotąd taki gwiezdny kanibalizm – rozerwania pływowe (TDE, ang. Tidal Disruption Events) – obserwowany był w danych z przeglądów, w których obserwowano tysiące galaktyk. Dlatego też, […]

Rekordowo długa uczta supermasywnej czarnej dziury
Czarne dziury Kosmologia

Rekordowo długa uczta supermasywnej czarnej dziury

Gigantyczna czarna dziura rozerwała gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła, a następnie przez niemal dekadę pożerała jej pozostałości – informuje zespół naukowców kierowany prze University of New Hampshire. Ta uczta czarnej dziury jest ponad 10 razy dłuższa niż jakakolwiek inna tego typu śmierć gwiazdy dotąd obserwowana. „Udało nam […]

Najjaśniejsze blazary
Czarne dziury Kosmologia Kwazary Rozbłyski gamma

Najjaśniejsze blazary

Kosmiczny teleskop Fermiego (NASA’s Fermi Gamma-ray Space Telescope) zidentyfikował najdalsze blazary emitujące promienie gamma, które pochodzi z supermasywnych czarnych dziur. Światło z najdalszego z tych obiektów rozpoczęło podróż w naszym kierunku gdy wszechświat miał 1,4 miliarda lat, czyli zaledwie dziesiątą część swojego obecnego wieku, „Pomimo młodego wieku te odległe blazary […]

Hubble spogląda w zaskakująco lekką czarną dziurę
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Hubble spogląda w zaskakująco lekką czarną dziurę

Przepiękna galaktyka spiralna widoczna w centrum powyższego zdjęcia nosi nazwę RX J1140.1+0307 i znajduje się w Gwiazdozbiorze Panny. Na pierwszy rzut oka, galaktyka wydaje się byc normalną galaktyką spiralną podobną chociażby do Drogi Mlecznej, jednak pozory mogą mylić! Droga Mleczna tak jak większość dużych galaktyk posiada w centrum supermasywną czarną dziurę, […]

Wizja artystyczna przedstawiająca zbiór obiektów o masach planetarnych wyrzuconych z centrum galaktyki z prędkością nawet 10 000 km/s. Obiekty tego typu mogły powstać z fragmentów gwiazdy rozerwanej przez supermasywną czarną dziurę. Źródło: Mark A. Garlick/CfA
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej wypluwa kule gazu o masie planet

Co kilka tysięcy lat pechowa gwiazda za bardzo zbliża się do czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Potężna grawitacja czarnej dziury rozrywa gwiazdę tworząc długi strumień gazu omiatający czarną dziurę. Wydawać by się mogło, że to koniec historii – tak jednak nie jest. Nowe badania wskazują, że ów gaz może […]

Zdjęcie przedstawia galaktykę NGC 1448. Źródło: Carnegie-Irvine Galaxy Survey/NASA/JPL-Caltech
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Supermasywne czarne dziury skrywające się w naszym kosmicznym sąsiedztwie

Potężne czarne dziury czasami snują się za obłokami pyłu i gazu, zupełnie niewidoczne dla większości teleskopów. Widoczne są dopiero, gdy materia, którą się karmią zaczyna emitować wysoko-energetyczne promieniowanie rentgenowskie widoczne np. dla sieci NuSTAR (Nuclear Spectroscopic Telescope Array). To właśnie w ten sposób NuSTAR niedawno zidentyfikował dwie skryte w obłokach […]

Powyższe zdjęcie przedstawia komputerową symulację supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki. Czarny obszar w centrum przedstawia horyzont zdarzeń czarnej dziury, spoza którego nawet światło nie może uciec grawitacji masywnego obiektu.
Czarne dziury Kosmologia

Liczba znanych czarnych dziur może się wkrótce podwoić

Badacze z Uniwersytetu w Waterloo opracowali metodę, która pomoże odkrywać nawet 10 czarnych dziur rocznie, podwajając liczbę aktualnie znanych czarnych dziur w ciągu zaledwie dwóch lat. Badacze szacują, że w ciągu dekady być może uda im się odkryć przed nami historię czarnych dziur. Avery Broderick, profesor z Wydziału Fizyki i […]

Wizja artystyczna przedstawiająca rozerwaną gwiazdę na tle supermasywnej czarnej dziury
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Wirująca czarna dziura pożerająca gwiazdę tłumaczy bardzo jasne zjawisko

O wyjątkowo jasnym punktowym źródle światła dostrzeżonym w odległej galaktyce i oznaczone jako ASASSN-15lh mówiono, że to najjaśniejsza dotąd zarejestrowana supernowa. Jednak nowe obserwacje wykonane z kilku niezależnych obserwatoriów, w tym ESO,  rzuciły spory cień na takie wytłumaczenie. Grupa astronomów uważa, że w tym przypadku mamy do czynienia z bardziej […]

Dżety czarnych dziur mogą ogrzewać całe galaktyki
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Dżety czarnych dziur mogą ogrzewać całe galaktyki

Nowe badania przeprowadzone przez grupę astrofizyków kierowaną przez dra K. Dasyra wskazują, że dżety emitowane przez czarne dziury mogą wpływać na procesy gwiazdotwórcze w galaktykach poprzez ogrzewanie olbrzymich ilości gazu znajdującego się nawet bardzo daleko od nich. Wyniki badań opierają się na obserwacjach pobliskiej galaktyki IC5063 wykonanych za pomocą obserwatorium […]

Dieta czarnej dziury w galaktyce Markarian 1018
Czarne dziury Galaktyki Kosmologia

Dieta czarnej dziury w galaktyce Markarian 1018

Być może astronomom udało się rozwiązać zagadkę osobliwego, chaotycznego zachowania supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki. Połączone dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra i innych obserwatoriów wskazują, że tej konkretnej czarnej dziurze zabrakło paliwa, przez co jej otoczenie przestało jasno świecić. Wiele galaktyk charakteryzuje się ekstremalnie jasnym jądrem napędzanym […]