Galaktyki

Credit:
ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), NASA/ESA Hubble Space Telescope, W. Zheng (JHU), M. Postman (STScI), the CLASH Team, Hashimoto et al.

ALMA i VLT odkrywają dowody na formowanie gwiazd 250 milionów lat po Wielkim Wybuchu

Astronomowie wykorzystali obserwacje prowadzone za pomocą teleskopów ALMA oraz VLT do ustalenia, że procesy gwiazdotwórcze w bardzo odległej galaktyce MACS1149-JD1 rozpoczęły się nieoczekiwanie wcześnie, zaledwie 250 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Wyniki badań przyniosły jednocześnie odkrycie najodleglejszego jak dotąd wykrytego tlenu we Wszechświecie jak i najodleglejszej galaktyki obserwowanej za pomocą […]

Zdjęcie NGC 6240 w zakresie promieniowania rentgenowskiego wykonane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra, nałożone na zdjęcie galaktyki w zakresie optycznym. Emisja rentgenowska z dwóch aktywnych jąder galaktycznych widoczna jest tutaj jako dwa jasnoniebieskie źródła punktowe. Źródło: NASA

NGC 6240: czarne dziury i gwiazdy starają się stłumić procesy gwiazdotwórcze

Badacze z Uniwersytetu Kolorado w Boulder zakończyli „rozplątywanie” bliźniaczych galaktyk, które obecnie znajdują się w ostatnim stadium procesu łączenia. Najnowsze badania przeprowadzone przez badacza Francisco Muller-Sancheza skupiają się na galaktyce NGC 6240. Podczas gdy większość galaktyk we Wszechświecie posiada jedną supermasywną czarną dziurę w swoim wnętrzu, NGC 6240 posiada dwie […]

NGC 4565, galaktyka spiralna oddalona od nas o 30-50 milionów lat świetlnych. Źródło: Ken Crawford

Czy Droga Mleczna się powiększa?

Galaktyka, którą zamieszkujemy – Droga Mleczna – może robić się coraz większa, twierdzi Cristina Martinez-Lombilla, doktorantka z Instituto de Astrofisica de Canarias na Teneryfie oraz jej współpracownicy. Wyniki swoich prac przedstawi ona dzisiaj podczas Europejskiego Tygodnia Astronomii w Liverpoolu. Układ Słoneczny znajduje się w jednym z ramion tworzących dysk galaktyki […]

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Międzynarodowy zespół badaczy korzystających z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i kilku innych obserwatoriów, po raz pierwszy w historii odkrył galaktykę w naszym kosmicznym sąsiedztwie, w której nie ma większości – a być może w ogóle – ciemnej materii. Odkrycie galaktyki NGC 1052-DF2 stanowi wyzwanie dla obecnie przyjętych teorii formowania galaktyk i […]

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Odkryta w 1900 roku przez astronoma DeLisle Stewarta,  a tutaj sfotografowana za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a IC 4710 niewątpliwie stanowi spektakularny widok. Ta galaktyka to aktywny obłok jasnych gwiazd, z jasnymi zagęszczeniami, w których trwają intensywne procesy gwiazdotwórcze, rozsianymi przy zewnętrznych krawędziach. IC 4710 to karłowata galaktyka nieregularna. Jak sama […]

Blazary emitują dżety z czarnych dziur w swoich centrach. Źródło: Wikimedia Commons

Czarne dziury z małych galaktyk mogą emitować promienie gamma

Ogólna zasada mówi, że jeżeli jakieś zagadkowe zjawisko ma miejsce gdzieś w odległej przestrzeni kosmicznej, to zapewne jakaś czarna dziura ma coś z tym wspólnego. Tak przynajmniej mówi badacz Vaidehi Paliya z wydziału fizyki i astronomii na Uniwersytecie Clemson, którego artykuł naukowy opublikowany w styczniu w periodyku The Astrophysical Journal Letters […]

Galaktyka Wir (M51) widziana w zakresie rentgenowskim przez Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra  (kolor fioletowy) oraz w zakresie widzialnym (czerwony, zielony, niebieski) za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Na zdjęciu zaznaczono ultrajasne źródło rentgenowskie (ULX)  przebadane przez naukowców z Caltech. Źródło: NASA/CXC/Caltech/M. Brightman et al.; zakres widzialny: NASA/STScI

Świecąc światłem milionów słońc

W latach osiemdziesiątych XX wieku badacze zaczęli odkrywać ekstremalnie jasne źródła promieniowania rentgenowskiego w zewnętrznych rejonach galaktyk, z daleka od ich supermasywnych czarnych dziur okupujących rejony centralne galaktyk. Na początku badacze uważali, że te obiekty kosmiczne, zwane ULX (ultrajasne źródła rentgenowskie) były masywnymi czarnymi dziurami o masie ponad dziesięciu mas […]

Credit: ESA/Hubble & NASA

Hubble obserwuje spokój po galaktycznej burzy

Kosmiczny Teleskop Hubble’a  dostrzegł delikatną, rozmytą galaktykę, która jest pozostałością po bardzo dawnego kolizji galaktycznej. Dwie galaktyki spiralne prawdopodobnie podobne do Drogi Mlecznej, zderzyły się ze sobą miliony lat temu. W takich procesach łączenia, biorące w nich udział galaktyki ulegają często rozciąganiu i rozrywaniu krążąc wokół wspólnego środka masy. Po […]

Credit: X-ray: NASA/CXC/Penn. State/G. Yang et al & NASA/CXC/ICE/M. Mezcua et al.; Optical: NASA/STScI; Illustration: NASA/CXC/A. Jubett

Supermasywne czarne dziury przerastają swoje galaktyki

Wzrost największych czarnych dziur we Wszechświecie jest szybszy od tempa powstawania gwiazd w galaktykach, które zamieszkują – wskazują dwa nowe projekty badawcze wykorzystujące dane z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz innych teleskopów. Na powyższej grafice widoczne jest Głębokie Pole Południowe Chandry (kolor niebieski) – to najgłębsze zdjęcie wykonane w zakresie promieniowania […]

Łączące się Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy. Źródło: ICRAR

Droga Mleczna ściera się z sąsiadką w galaktycznym wyścigu zbrojeń

Astronomowie odkryli, że nasza najbliższa sąsiadka – Galaktyka Andromedy – jest mniej więcej tych samych rozmiarów co Droga Mleczna. Dotychczas uważano, że M31 jest dwa-trzy razy większa od Drogi Mlecznej i że nasza własna galaktyka z czasem zostanie pochłonięta przez swoją większą sąsiadkę. Jednak wyniki najnowszych badań opublikowanych wczoraj wyrównują […]

Hubble: Majestatyczna spirala w Pegazie

Hubble: Majestatyczna spirala w Pegazie

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę spiralną znaną jako NGC 7331. Po raz pierwszy dostrzeżona przez Williama Herschela w 1794 roku, NGC 7331 oddalona jest od nas o około 45 milionów lat świetlnych. Zwrócona do nas półprofilem galaktyka prezentuje swoje przepiękne ramiona owijające się niczym wir […]

Wizualizacja intensywności fal uderzeniowych w kosmicznym gazie (niebieski) wokół zapadniętych struktur ciemnej materii (pomarańczowy/biały).  Gaz w tych falach uderzeniowych przyspiesany jest zderzając się z włóknami kosmicznymi i galaktykami. Źródło: IllustrisTNG collaboration

Astrofizycy przedstawiają najbardziej zaawansowany model wszechświata

Nowatorskie metody obliczeniowe pozwoliły stworzyć najbardziej upakowaną informacjami symulację Wszechświata w historii. Nowe narzędzie dostarcza świeżych informacji o tym jak czarne dziury wpływają na rozkład ciemnej materii, jak powstają ciężkie pierwiastki i jak rozprzestrzeniają się w przestrzeni kosmicznej oraz jak powstają pola magnetyczne. Zespół naukowców z Heidelbergu, Garching, Harvardu, MIT […]