Galaktyki

Para zderzających się galaktyk VV705. Źródło: NASA/Hubble

Co rozświetla najjaśniejsze galaktyki?

Od dawna wiadomo, że interakcje, do których dochodzi między galaktykami, wpływają na ich ewolucję. Różnego rodzaju oddziaływania między galaktykami powszechnie obserwowane są we wszechświecie i większość galaktyk posiada cechy wskazujące na spotkania z innymi galaktykami. Najbardziej dramatyczne galaktyki rozświetlają się, szczególnie w zakresie promieniowania podczerwonego, i są jednymi z najjaśniejszych […]

Czerwone nuggety – galaktyczne złoto dla astronomów

Czerwone nuggety – galaktyczne złoto dla astronomów

Jakieś dziesięć lat temu astronomowie odkryli populację małych, ale masywnych galaktyk, które nazwali „czerwonymi nuggetami”. Najnowsze badania przeprowadzone za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra wskazują, że czarne dziury w tych galaktykach stłumiły procesy gwiazdotwórcze i wykorzystały część pozostałego paliwa gwiezdnego do zwiększania swojej masy do niespotykanych rozmiarów. Czerwone nuggety po raz […]

Credit: Adam Block/University of Arizona

Jak zważyć galaktykę? Szczególnie tę, w której się znajdujesz

Nowa technika szacowania masy galaktyk obiecuje bardziej wiarygodne wyniki, zwłaszcza w przypadku zastosowania do dużych zbiorów danych generowanych przez bieżące i przyszłe badania, informuje zespół badawczy kierowany przez Ektę Patel z University of Arizona. Artykuł opublikowany w czasopiśmie Astrophysical Journal  jako pierwsza łączy obserwowane pełne trójwymiarowe ruchy kilku galaktyk satelitarnych […]

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Badania przeprowadzone przez naukowców z University of Colorado Boulder wskazują, że ​​gwałtowne zderzenia mogą być bardziej skuteczne w aktywowaniu czarnych dziur niż bardziej pokojowe procesy łączenia. Kiedy zderzają się dwie galaktyki, supermasywne czarne dziury, które znajdują się w ich centrach, również się ze sobą zderzają. Ale zanim to nastąpi, galaktyki […]

Źródło: NASA, ESA, Legus team

Rozbieżności w danych mogą znacząco wpłynąć na naszą wiedzę o wszechświecie

Jedną z nierozwiązanych zagadek współczesnej nauki jest kwestia tego dlaczego rozszerzanie wszechświata zdaje się przyspieszać. Niektórzy naukowcy tłumaczą to zjawisko obecnością teoretycznej ciemnej energii, a inni znowu podejrzewają, że teoria grawitacji Einsteina może wymagać modyfikacji. Gdy astrofizycy poszukują rozwiązania tego problemu w górach danych zebranych podczas obserwacji astronomicznych, odkrywają w […]

Credit:
ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), NASA/ESA Hubble Space Telescope, W. Zheng (JHU), M. Postman (STScI), the CLASH Team, Hashimoto et al.

ALMA i VLT odkrywają dowody na formowanie gwiazd 250 milionów lat po Wielkim Wybuchu

Astronomowie wykorzystali obserwacje prowadzone za pomocą teleskopów ALMA oraz VLT do ustalenia, że procesy gwiazdotwórcze w bardzo odległej galaktyce MACS1149-JD1 rozpoczęły się nieoczekiwanie wcześnie, zaledwie 250 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Wyniki badań przyniosły jednocześnie odkrycie najodleglejszego jak dotąd wykrytego tlenu we Wszechświecie jak i najodleglejszej galaktyki obserwowanej za pomocą […]

Zdjęcie NGC 6240 w zakresie promieniowania rentgenowskiego wykonane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra, nałożone na zdjęcie galaktyki w zakresie optycznym. Emisja rentgenowska z dwóch aktywnych jąder galaktycznych widoczna jest tutaj jako dwa jasnoniebieskie źródła punktowe. Źródło: NASA

NGC 6240: czarne dziury i gwiazdy starają się stłumić procesy gwiazdotwórcze

Badacze z Uniwersytetu Kolorado w Boulder zakończyli „rozplątywanie” bliźniaczych galaktyk, które obecnie znajdują się w ostatnim stadium procesu łączenia. Najnowsze badania przeprowadzone przez badacza Francisco Muller-Sancheza skupiają się na galaktyce NGC 6240. Podczas gdy większość galaktyk we Wszechświecie posiada jedną supermasywną czarną dziurę w swoim wnętrzu, NGC 6240 posiada dwie […]

NGC 4565, galaktyka spiralna oddalona od nas o 30-50 milionów lat świetlnych. Źródło: Ken Crawford

Czy Droga Mleczna się powiększa?

Galaktyka, którą zamieszkujemy – Droga Mleczna – może robić się coraz większa, twierdzi Cristina Martinez-Lombilla, doktorantka z Instituto de Astrofisica de Canarias na Teneryfie oraz jej współpracownicy. Wyniki swoich prac przedstawi ona dzisiaj podczas Europejskiego Tygodnia Astronomii w Liverpoolu. Układ Słoneczny znajduje się w jednym z ramion tworzących dysk galaktyki […]

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Międzynarodowy zespół badaczy korzystających z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i kilku innych obserwatoriów, po raz pierwszy w historii odkrył galaktykę w naszym kosmicznym sąsiedztwie, w której nie ma większości – a być może w ogóle – ciemnej materii. Odkrycie galaktyki NGC 1052-DF2 stanowi wyzwanie dla obecnie przyjętych teorii formowania galaktyk i […]

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Odkryta w 1900 roku przez astronoma DeLisle Stewarta,  a tutaj sfotografowana za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a IC 4710 niewątpliwie stanowi spektakularny widok. Ta galaktyka to aktywny obłok jasnych gwiazd, z jasnymi zagęszczeniami, w których trwają intensywne procesy gwiazdotwórcze, rozsianymi przy zewnętrznych krawędziach. IC 4710 to karłowata galaktyka nieregularna. Jak sama […]

Blazary emitują dżety z czarnych dziur w swoich centrach. Źródło: Wikimedia Commons

Czarne dziury z małych galaktyk mogą emitować promienie gamma

Ogólna zasada mówi, że jeżeli jakieś zagadkowe zjawisko ma miejsce gdzieś w odległej przestrzeni kosmicznej, to zapewne jakaś czarna dziura ma coś z tym wspólnego. Tak przynajmniej mówi badacz Vaidehi Paliya z wydziału fizyki i astronomii na Uniwersytecie Clemson, którego artykuł naukowy opublikowany w styczniu w periodyku The Astrophysical Journal Letters […]

Galaktyka Wir (M51) widziana w zakresie rentgenowskim przez Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra  (kolor fioletowy) oraz w zakresie widzialnym (czerwony, zielony, niebieski) za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Na zdjęciu zaznaczono ultrajasne źródło rentgenowskie (ULX)  przebadane przez naukowców z Caltech. Źródło: NASA/CXC/Caltech/M. Brightman et al.; zakres widzialny: NASA/STScI

Świecąc światłem milionów słońc

W latach osiemdziesiątych XX wieku badacze zaczęli odkrywać ekstremalnie jasne źródła promieniowania rentgenowskiego w zewnętrznych rejonach galaktyk, z daleka od ich supermasywnych czarnych dziur okupujących rejony centralne galaktyk. Na początku badacze uważali, że te obiekty kosmiczne, zwane ULX (ultrajasne źródła rentgenowskie) były masywnymi czarnymi dziurami o masie ponad dziesięciu mas […]