Bogaty układ planetarny w naszym bezpośrednim gwiezdnym otoczeniu

hd 260655 egzoplanety

Na przestrzeni ostatniej dekady odkrycia planet pozasłonecznych stały się na tyle powszechne, że naukowcy donoszą jedynie o tych najciekawszych. O ile samych egzoplanet znajduje się mnóstwo, to już całych układów planetarnych znowu tak dużo nie ma.

Tymczasem kilka dni temu naukowcy z MIT ogłosili odkrycie układu planetarnego, w którym wokół niewielkiego czerwonego karła krążą co najmniej dwie planety. Co ciekawe, układ ten znajduje się dosłownie na naszym gwiezdnym podwórku, nawet za płot za bardzo nie trzeba wychodzić.

O co chodzi?

Mowa tutaj o dwóch planetach skalistych krążących wokół gwiazdy skatalogowanej pod numerem HD 260655 znajdującej się zaledwie 10 parseków, czyli około 33 lat świetlnych od nas.

Żeby nie było aż tak kolorowo, nowo odkryte planety raczej na pewno nie posiadają na swojej powierzchni żadnego życia, bowiem obie krążą bardzo blisko swojej gwiazdy, przez co nie mogą posiadać wody w stanie ciekłym na swojej powierzchni. Tak, tak, wiem: nie każde życie musi być oparte na wodzie. 🙂

Naukowcy jednak i tak są bardzo podekscytowani nowym odkryciem ze względu na niewielką odległość dzielącą układ od Ziemi oraz ze względu na jasność gwiazdy, która umożliwi nam wkrótce dokładne przyjrzenie się planetom i ich ewentualnym atmosferom. Jeżeli któraś z planet posiada atmosferę, naukowcy powinni być w stanie poznać jej skład chemiczny i sprawdzić, czy są w niej jakieś związki oparte na wodzie lub węglu.

Po raz pierwszy planety zostały odkryte przez kosmiczne obserwatorium TESS. Analiza danych archiwalnych pozwoli szybko potwierdzić sygnał. Aby się upewnić czy TESS faktycznie zarejestrowała planety, a nie jest to jedynie błąd instrumentu, naukowcy przeczesali dane archiwalne spektrometru HIRES zainstalowanego na teleskopie w Obserwatorium Kecka na Hawajach. Jak się okazało, także i ten instrument zarejestrował charakterystyczne spadki jasności gwiazdy. Dzięki temu odkrycie planety udało się potwierdzić w czasie zaledwie sześciu miesięcy.

O jakich planetach mówimy?

Szczegółowa analiza danych wykazała, że wokół gwiazdy HD 260655 krążą co najmniej dwie planety. Pierwsza okrąża gwiazdę w ciągu 2,8 dni i ma masę 1,2 masy Ziemi. Druga planeta potrzebuje na pełne okrążenie gwiazdy 5,7 dni i jest nieco większa – jej masa to 1,5 masy Ziemi. Na pierwszej planecie temperatura wynosi ok. 436 stopni Celsjusza, a na drugiej 286 stopni Celsjusza. O wodzie w stanie ciekłym na powierzchni możemy zatem zapomnieć. Mimo to obie planety najprawdopodobniej są skaliste.

W najbliższym czasie naukowcy chcą sprawdzić, czy w układzie planetarnym HD 260655 nie kryją się jeszcze inne planety. Może akurat znajdzie się jeszcze coś nieco dalej, gdzie temperatura na powierzchni wyniesie… nie wiem, np. 25 stopni Celsjusza?

Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Kulturalny cham. Od 2015 r. codziennie pisze i mówi o kosmosie na Pulsie Kosmosu. Od 2020 r. pisze o kosmosie także na najlepszym polskim portalu technologicznym Spider's Web.