Astrofizyka

Credit: N.A. Sharp, NOAO/NSO/Kitt Peak FTS/AURA/NSF

DNA 350 000 gwiazd przeanalizowane w poszukiwaniu zaginionego rodzeństwa Słońca

Kierowana przez Australijczyków grupa astronomów pracująca także z europejskimi badaczami przeanalizowała „DNA” ponad 340 000 gwiazd w Drodze Mlecznej w poszukiwaniu rodzeństwa naszej gwiazdy dziennej, obecnie rozproszonego po całym niebie. To jedno z ważniejszych oświadczeń w ramach ambitnego przeglądu Galactic Archaeology (GALAH), który ruszył pod koniec 2013 roku jako element […]

Do poszukiwaczy nowych planet pozaziemskich dołącza TESS

Do poszukiwaczy nowych planet pozaziemskich dołącza TESS

u Dzisiaj w nocy NASA planuje wysłać w przestrzeń kosmiczną teleskop do poszukiwania planet pozasłonecznych, szczególnie tych znajdujących się stosunkowo blisko i przypominających Ziemię. TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite), sonda o rozmiarach pralki, która kosztowała 337 milionów dolarów wystartuje dzisiaj w nocy (22:32 GMT) z Przylądka Canaveral na szczycie rakiety […]

Trójwymiarowa reprezentacja wirionu norowirusów baująca na obserwacjach prowadzonych za pomocą mikroskopów elektronowych. Źródło: CDC/Jessica A. Allen/Alissa Eckert

Czy wirusy mogą stać się nowym obiektem zainteresowania astrobiologów?

Są najczęściej występującą formą życia na Ziemi, ale wirusy – a właściwie ich uśpione cząstki zwane wirionami – leżą gdzieś na granicach naszych poszukiwań życia na innych planetach. Dopiero teraz pojawiła się grupa naukowców twierdzących, że astrobiolodzy powinni bardziej poważnie zainteresować się poszukiwaniem wirusów na innych planetach. W obecnej strategii […]

Wizja artystyczna przedstawiająca Keplera-16b, pierwszą znaną planetę krążącą wokół dwóch gwiazd. Źródło: NASA/JPL-Caltech/T. Pyle

Okołopodwójne wyrzutki: krótkookresowe układy podwójne mogą pozbywać się swoich planet

Najnowsze badania przeprowadzone przez badaczy z University of Washington wskazują, że planety krążące wokół „krótkookresowych” układów podwójnych lub gwiazdy  zblokowane w ciasnym orbitalnym uścisku, mogą być wyrzucane w przestrzeń kosmiczną w wyniku ewolucji gwiazdy macierzystej. Wyniki badań pomogą wyjaśnić dlaczego 784+astronomowie odkryli tak niewiele planet krążących wokół układów podwójnych – […]

Dysk wokół młodej gwiazdy IM Lupi. 
Credit:
ESO/H. Avenhaus et al./DARTT-S collaboration

SPHERE odkrywa fascynujące zoo dysków wokół młodych gwiazd

Najnowsze zdjęcia wykonane za pomocą instrumentu SPHERE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT, ESO) odkrywają przed nami wyjątkowo dużo szczegółów pyłowych dysków otaczających pobliskie młode gwiazdy. Owe dyski charakteryzują się różnorodnymi kształtami, rozmiarami i strukturami włącznie z oznakami tu i ówdzie wciąż formujących się planet. Instrument SPHERE na Bardzo Dużym […]

Zdjęcie gromady kulistej 47 Tucanae wykonane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra. To zdjęcie ukazuje obszar o szerokości 10 lat świetlnych, na którym znajduje się wiele zmiennych kataklizmicznych (CV). Źródło: NASA/CXC/Michigan State/A. Steiner et al. 2014

Egzotyczne układy podwójne

Zmienne kataklizmiczne to takie układy gwiazd, w których biały karzeł akreuje materię z krążącego wokół niego mało masywnego towarzysza. Sam proces akrecji ułatwiany jest przez stosunkowo niewielką odległość między gwiazdami; typowy okres orbity wynosi w takich przypadkach od jednej do dziesięciu godzin. Choć rodzina tych egzotycznych układów podwójnych (CV) jest […]

Martwa gwiazda otoczona światłem

Martwa gwiazda otoczona światłem

Nowe zdjęcia wykonane za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) w Chile oraz z innych teleskopów ukazały bogaty krajobraz gwiazd i świecących obłoków gazu w jednej z najbliższych nam galaktyk – Małym Obłoku Magellana. Zdjęcia umożliwiły astronomom zidentyfikowanie martwej gwiazdy w pasmach gazu pozostawionych przez wybuch supernowej jakieś 2000 lat temu. […]

Gromada kulista NGC 6397 mieni się blaskiem setek tysięcy gwiazd. Nowe pomiary ustalają odległość do niej na 7800 lat świetlnych, z 3-procentowym marginesem błędu. NGC 6307 jest jedną z najbliższych nam gromad kulistych. Źródło: NASA, ESA i T.Brown i S. Casertano (STScI)

Hubble precyzyjnie ustalił odległość do pobliskiej gromady kulistej

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po raz pierwszy w historii precyzyjnie zmierzyli odległość do jednego z najstarszych obiektów we Wszechświecie, do zbioru gwiazd, które powstały wkrótce po Wielkim Wybuchu. Nowa, poprawiona linijka do mierzenia odległości we Wszechświecie stanowi nowy niezależny środek pomiaru wieku Wszechświata. Najnowsze pomiary pomogą także astronomom […]

Wizja artystyczna przedstawiająca czerwonego karła, którego okrąża planeta. Źródło: NASA/ESA/G. Bacon (STScI)

Promieniowanie rentgenowskie może sterylizować planety znajdujące się w ekosferach

Intensywne promieniowanie może oderwać warstwę ozonową planet podobnych do Ziemi, krążących wokół innych gwiazd i sprawić, że będą one całkowicie niezdatne do życia – wskazują nowe badania prowadzone przez dr Eike Guenthera z Obserwatorium w Turyngii. Dr Guenther przedstawił wyniki swoich badań w trakcie Europejskiego Tygodnia Astronomii w Liverpoolu. Astronomowie […]

Najodleglejsza kiedykolwiek obserwowana gwiazda

Soczewka grawitacyjna pozwoliła naukowcom zobaczyć najodleglejszą jak dotąd obserwowaną gwiazdę

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkryli najodleglejszą jak dotąd obserwowaną gwiazdę. Gorąca błękitna gwiazda istniała zaledwie 4.4 miliarda lat po Wielkim Wybuchu. Odkrycie mówi wiele nowego o formowaniu się i ewolucji gwiazd we wczesnym Wszechświecie, składnikach gromad galaktyk i naturze ciemnej materii. Międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez Patricka Kelly’ego […]

Wizja artystyczna przedstawiająca ciepłą, skalistą planetę Ross 128b oddaloną od nas o 11 lat świetlnych. Źródło: ESO/M. Kornmesser

Życie poza Ziemią: brak tektoniki płyt to niekoniecznie problem

Naukowcy poszukujący życia na odległych planetach planują poszukiwanie życia także na planetach niepodobnych do Ziemi, opierając się na odkryciach w Układzie Słonecznym, które zmieniają naszą wiedzę o ekosferach wokół gwiazd, o tektonice płyt i wielu innych aspektach planetologii. W najnowszym artykule naukowym opublikowanym w tym tygodniu, Adrian Lenardic, geofizyk z […]

Wizja artystyczna przedstawiająca tranzyt planetarny. Źródło: ESA/ATG medialab

Wodny świat w wieloplanetarnym układzie HD 106315

Zespół astronomów z 11 krajów, kierowany przez badaczy z Instituto de Astrofisica e Ciencias do Espaco (IA) precyzyjnie określił masę dwóch małych egzoplanet krążących wokół gwiazdy zmiennej HD 106315. Owe dwie planety już wcześniej odkrył satelita Kepler wykorzystując do tego metodę tranzytów, dzięki czemu badacze mogli określić średnice obu planet. […]