Gaz i pył

Dysk wokół młodej gwiazdy IM Lupi. 
Credit:
ESO/H. Avenhaus et al./DARTT-S collaboration

SPHERE odkrywa fascynujące zoo dysków wokół młodych gwiazd

Najnowsze zdjęcia wykonane za pomocą instrumentu SPHERE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT, ESO) odkrywają przed nami wyjątkowo dużo szczegółów pyłowych dysków otaczających pobliskie młode gwiazdy. Owe dyski charakteryzują się różnorodnymi kształtami, rozmiarami i strukturami włącznie z oznakami tu i ówdzie wciąż formujących się planet. Instrument SPHERE na Bardzo Dużym […]

Niebieskie światło emitowane przez nowo narodzoną gwiazdę rozświetla mgławicę refleksyjną IC 2631. Źródło: ESO

JWST zacznie od poszukiwania wody w przestrzeni międzygwiezdnej

Woda jest kluczowa dla życia, ale jak zrobić wodę? Do stworzenia H2O nie wystarczy tylko wymieszanie wodoru z tlenem. Aby powstała woda potrzeba odpowiednich warunków, które istnieją głęboko we wnętrzu chłodnych obłoków molekularnych, w których pył chroni wodę przed niszczącym promieniowaniem ultrafioletowym i wspomaga reakcje chemiczne. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba  […]

Hubble odkrywa rozległą, złożoną strukturę pyłową o średnicy około 250 miliardów kilometrów otaczającą młodą gwiazdę. Źródło: NASA/ESA/G. Schneider (Univ. of Arizona)

Hubble odkrywa potężny obłok pyłu otaczający młodą gwiazdę HR 4796A

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkryli rozległą, złożoną strukturę pyłową o średnicy około 250 miliardów kilometrów otaczającą młodą gwiazdę HR 4796A. Znany jest już jasny, wąski, wewnętrzny pierścień pyłu otaczający tę gwiazdę, który mógł powstać wskutek oddziaływania grawitacyjnego niewidzianej jeszcze olbrzymiej planety. Nowo odkryta, rozległa struktura pyłowa wokół tego […]

Public Domain

Pył kosmiczny może przenosić życie między planetami

Zycie na naszej planecie może pochodzić od biologicznych cząstek przyniesionych na Ziemię przez strumienie pyłu kosmicznego. Szybko poruszające się strumienie pyłu międzyplanetarnego, które bezustannie bombardują atmosferę naszej planety mogły dostarczyć na Ziemię niewielkie organizmy z innych planet, lub też wysłać ziemskie organizmy w kierunku innych planet. Strumienie pyłu mogła zderzać […]

Zdjęcie długiego włókna aktywności gwiazdotwórczej DR21 w dalekiej podczerwieni wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Herschel. Źródło: ESA-Herschel

Pole magnetyczne w obszarach powstawania masywnych gwiazd

Badania obłoków molekularnych ujawniły, że procesy gwiazdotwórcze zazwyczaj można podzielić na dwa etapy. W pierwszym naddźwiękowy przepływ powoduje sprężanie obłoków w gęst włókna rozciągające się na wiele lat świetlnych. Następnie grawitacja prowadzi do kolapsu najgęstszych obszarów materii we włóknach w swoiste zagęszczenia/jądra. W tym scenariuszu masywne jądra (każde o masie […]

Tam rodzą się gwiazdy: lewy obraz to zdjęcie rejonu Rho-Ophiuchi odległego o 450 lat świetlnych wykonane w podczerwieni. Prawy obraz to termiczna emisja od pyłu z dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Źródło: NASA/JPL-Caltech/WISE team (lewe zdjęcie), B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), L. Pérez (MPIfR) (prawe zdjęcie)

Ramiona spiralne wspomagają narodziny planet

Astronomowie odkrywają fale gęstości w okołogwiezdnym dysku protoplanetarnym Zespół naukowców z Max Planck Institute odkrył intrygującą strukturę ramion spiralnych w dysku gazowo-pyłowym wokół młodej gwiazdy Elias 2-27. Struktura znajduje się wewnątrz płaszczyzny dysku – rejonu, w którym możliwe jest powstawanie planet. Oznaczać to może dwie rzeczy: ramiona spiralne pojawiły się […]

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Gwiazda z pierścieniem planet wokół niej krążących – to obraz jaki znamy z naszego własnego układu planetarnego jak i z tysięcy innych odkrytych w ostatnich latach. Jednak teraz badacze z Instytutu Nielsa Bohra odkryli układ składający się z dwóch gwiazd, wokół którego krążą trzy protoplanetarne dyski akrecyjne. To gwiazda podwójna, […]

Pogromca pyłu z ESO odkrywa przed nami ukryte gwiazdy

Pogromca pyłu z ESO odkrywa przed nami ukryte gwiazdy

Na powyższym, najnowszym zdjęciu mgławicy Messier 78 młode gwiazdy rzucają niebieskawą poświatę na swoje otoczenie, podczas gdy czerwone wyglądają ze swoich kokonów kosmicznego pyłu. Dla naszych oczu większość z tych gwiazd pozostaje ukryta za dużą ilością pyłu, jednak teleskop VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) rejestruje także promieniowanie […]

ALMA dostrzegła ramiona spiralne w dysku protoplanetarnym wokół Elias 2-27

ALMA dostrzegła ramiona spiralne w dysku protoplanetarnym wokół Elias 2-27

Astronomowie odkryli osobliwą strukturę charakteryzującą się ramionami spiralnymi w dysku pyłu i gazu otaczającym młodą gwiazdę Elias 2-27. Choć spiralna budowa była obserwowana na powierzchni dysków protoplanetarnych, nowe obserwacje przeprowadzone za pomocą obserwatorium ALMA w Chile po raz pierwszy przedstawiają pierwszą taką spiralę wewnątrz dysku, w obszarze, w którym faktycznie […]

Wizja artystyczna przedstawiająca złożone cząsteczki w jądrze obłoku odkrytego w Wielkim Obłoku Magellana. Źródło: ESO/M. Kornmesser; NASA, ESA, and S. Beckwith (STScI) and the HUDF Team; NASA/ESA and the Hubble Heritage Team (AURA/STScI)/HEI.

ALMA odkrywa gwiazdę otoczoną osobliwą chemią

Japoński zespół astronomów korzystający z możliwości obserwatorium ALMA odkrył gorącą i gęstą masę złożonych cząsteczek otaczającą nowo narodzoną gwiazdę. Ten unikalny, gorący rdzeń molekularny jest pierwszym obiektem tego typu odkrytym poza Drogą Mleczną. Skład cząsteczkowy tego obłoku znacząco różni się od podobnych obiektów obserwowanych w naszej galaktyce – to oznacza, […]

Nowe obiekty o małej masie mówią wiele o ewolucji planet

Nowe obiekty o małej masie mówią wiele o ewolucji planet

Gdy gwiazda jest młoda, często otoczona jest pierwotnym rotującym dyskiem gazu i pyłu, z którego mogą powstać planety. Astronomowie lubią znajdować takie dyski ponieważ mogą w nich dostrzec różne etapy procesu formowania planet. Jednak o takie dyski wyjątkowo ciężko wokół brązowych karłów i gwiazd o bardzo niskich masach. W ramach […]

Wizja artystyczna przedstawiająca dysk odłamków otaczający gwiazdę w asocjacji Skorpiona-Centaura. ALMA odkryła, że - wbrew oczekiwaniom - masywniejsze gwiazdy w tym obszarze otoczone są dużymi ilościami tlenku węgla. To odkrycie może stanowić istotną wskazówkę dla naukowców badających procesy powstawania gazowych olbrzymów wokół młodych gwiazd. Źródło: NRAO/AUI/NSF, D. Berry /SkyWorks

ALMA odkrywa pokaźne ilości gazu wokół większych gwiazd

Astronomowie korzystający z sieci Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) zbadali dziesiątki młodych gwiazd – takich jak Słońce jak i dwukrotnie większych –  i odkryli, że te większe gwiazdy charakteryzują się znacznie większą ilością tlenku węgla w krążących wokół nich dyskach odłamków. W przeciwieństwie do nich, gwiazdy o niższej masie – […]