Gwiazdy

Credit: CC0 Public Domain

Supermasywne gwiazdy odpowiadają za skład chemiczny gromad kulistych

Międzynarodowy zespół astrofizyków znalazł rozwiązanie zagadki, nad którą naukowcy głowili się przez ponad 50 lat: dlaczego gwiazdy tworzące gromady kuliste zbudowane są z innej materii niż inne gwiazdy leżące w Drodze Mlecznej. W artykule opublikowanym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, badacze wprowadzili do równania, które może rozwiązać […]

Gwiazdy neutronowe a materia kwarkowa

Gwiazdy neutronowe a materia kwarkowa

Materia kwarkowa to ekstremalnie gęsta faza materii złożonej z cząstek subatomowych zwanych kwarkami. Według najnowszych badań może ona istnieć wewnątrz gwiazd neutronowych oraz można ją na krótkie momenty wytworzyć w zderzaczach cząstek takich jak LHC, na Ziemi. Jednak zbiorcze zachowanie materii kwarkowej nie jest takie łatwe do opisania. Podczas wykładu, […]

Ewolucja układów podwójnych w gromadzie kulistej. Źródło: Mark A. Garlick/University of Warwick

Gromady kuliste 4 miliardy lat młodsze niż wcześniej uważano?

Gromady kuliste mogą być nawet 4 miliardy lat młodsze niż dotychczas uważano donoszą naukowcy z University of Warwick. Składające się z setek tysięcy gwiazd gęsto upakowanych w gęste sfery, gromady kuliste uważano dotychczas za niemal tak stare jak cały wszechświat – ale dzięki nowo opracowanym modelom udało się wykazać, że […]

Masywny pulsar w układzie podwójnym PSR J2215+5135 rozgrzewa wewnętrzną stronę swojego gwiezdnego towarzysza. Źródło: G. Perez-Diaz/IAC

Badacze odkrywają jedną z najmasywniejszych gwiazd neutronowych

Dzięki nowatorskiej metodzie, badacze z Grupy Astronomii i Astrofizyki UPC oraz Kanaryjskiego Instytutu Astrofizyki (IAC) odkryli gwiazdę neutronową o masie około 2,3 mas Słońca – jedną z najmasywniejszych gwiazd neutronowych dotąd odkrytych. Wyniki badań opublikowano 23 maja br. w periodyku Astrophysical Journal. Otwierają one nową ścieżkę do badań w wielu dziedzinach […]

Astronomowie obserwują niespotykane szczegóły na pulsarze oddalonym o 6500 lat świetlnych od Ziemi

Astronomowie obserwują niespotykane szczegóły na pulsarze oddalonym o 6500 lat świetlnych od Ziemi

Zespół astronomów wykonał obserwacje o najwyższej rodzielczości w historii astronomii, obserwując dwa intensywne regiony promieniowania, odległe od siebie o 20 kilometrów, w pobliżu gwiazdy oddalonej od nas 6500 lat świetlnych od Ziemi. Rozdzielczość w ramach tych obserwacji można porównać do wykorzystania teleskopu naziemnego do obserwowania pchły na powierzchni Plutona. Te […]

Nowa mapa miejsca narodzin gwiazd

Nowa mapa miejsca narodzin gwiazd

Grupa badaczy kierowana przez naukowcw z Yale stworzyła najbardziej jak dotąd szczegółowe mapy rozległego obszaru powstawania gwiazd podobnych do Słońca. Mapy te obejmują niespotykany poziom szczegółów obłoku molekularnego Orion A, najbliższego nam obszaru powstawania gwiazd o dużej masie. Orion A obejmuje różnego rodzaju obszary formowania gwiazd, w tym gęste gromady […]

Przypadkowo odkryta bardzo młoda planeta krążąca wokół układu podwójnego?

Przypadkowo odkryta bardzo młoda planeta krążąca wokół układu podwójnego?

Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Lejdzie przypadkowo odkryli niewielkiego towarzysza młodej gwiazdy podwójnej CS Cha. Astronomowie badali dysk pyłowy tego układu podwójnego gdy natknęli się na przypadkowego ich towarzysza. Badacze podejrzewają, że jest to niezwykle młoda, wciąż rosnąca planeta. Do odkrycia wykorzystano instrument SPHERE zainstalowany na […]

Gwiezdny portret rodzinny w zakresie rentgenowskim

Gwiezdny portret rodzinny w zakresie rentgenowskim

Na swój sposób gromady gwiazd przypominają olbrzymie rodziny złożone z tysięcy podobnych gwiazd.  Wszystkie gwiazdy w gromadzie mają to samo pochodzenie – wspólny obłok gazu i pyłu – i związane są ze sobą grawitacyjnie. Astronomowie uważają, że nasze Słońce także powstało 4,6 miliarda lat temu w gromadzie gwiazd, która szybko […]

Anthony Brown (źródło: leidenuniv.nl)

Tadaszak rozmawia: Dr Anthony Brown

Jak zapewne wielu z was słyszało, 25 maja zostaną udostępnione dane z europejskiej misji Gaia. Podstawowe dane na temat ponad miliarda obiektów w Drodze Mlecznej (i nie tylko) będzie ogromną bazą danych, z której będziemy korzystać garściami. Astrometria jest zapewne najstarszą dziedziną astronomii. Od czasów Hipparcha, Ptolemeusza, czy Ulug Begha […]

Montaż przedstawiający źródła promieniowania gamma w Drodze Mlecznej nad teleskopami HESS w Namibii. Źródło: Namibia: F. Acero, mapa źródeł promieniowania gamma: HESS collaboration

Odkrywanie tajemnic Drogi Mlecznej w zakresie gamma

Międzynarodowy zespół astronomów skatalogował ponad 70 źródeł bardzo wysokoenergetycznych promieni gamma, w tym 16 wcześniej nieobserwowanych, w ramach przeglądu Drogi Mlecznej realizowanego za pomocą teleskopów obserwujących w zakresie promieniowania gamma. Promienie gamma stanowią najbardziej energetyczną formę promieniowania. Astronomowie i astrofizycy z całego świata badają promienie gamma ponieważ można je wykorzystać […]

Credit: N.A. Sharp, NOAO/NSO/Kitt Peak FTS/AURA/NSF

DNA 350 000 gwiazd przeanalizowane w poszukiwaniu zaginionego rodzeństwa Słońca

Kierowana przez Australijczyków grupa astronomów pracująca także z europejskimi badaczami przeanalizowała „DNA” ponad 340 000 gwiazd w Drodze Mlecznej w poszukiwaniu rodzeństwa naszej gwiazdy dziennej, obecnie rozproszonego po całym niebie. To jedno z ważniejszych oświadczeń w ramach ambitnego przeglądu Galactic Archaeology (GALAH), który ruszył pod koniec 2013 roku jako element […]

Wizja artystyczna przedstawiająca Keplera-16b, pierwszą znaną planetę krążącą wokół dwóch gwiazd. Źródło: NASA/JPL-Caltech/T. Pyle

Okołopodwójne wyrzutki: krótkookresowe układy podwójne mogą pozbywać się swoich planet

Najnowsze badania przeprowadzone przez badaczy z University of Washington wskazują, że planety krążące wokół „krótkookresowych” układów podwójnych lub gwiazdy  zblokowane w ciasnym orbitalnym uścisku, mogą być wyrzucane w przestrzeń kosmiczną w wyniku ewolucji gwiazdy macierzystej. Wyniki badań pomogą wyjaśnić dlaczego 784+astronomowie odkryli tak niewiele planet krążących wokół układów podwójnych – […]