Czarne dziury

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Kosmiczne obserwatorium XMM-Newton odkryło najlepszą jak dotąd kandydatkę na bardzo rzadki typ obiektu kosmicznego: czarną dziurę o masie pośredniej, która obecnie rozrywa i pożera gwiazdę, która się do niej zbliżyła. W przestrzeni kosmicznej kryją się czarne dziury różnego typu: z masywnych gwiazd powstają czarne dziury o masie gwiazdowej, w centrach […]

Wizja artystyczna przedstawiająca aktywne jądro galaktyczne z bliska. Dysk akrecyjny odpowiada tu za niezwykle jasne centrum. Źródło: Peter Z. Harrington

Jedna czy dwie czarne dziury. Obłoki pyłu mogą tłumaczyć zachowanie aktywnych jąder galaktycznych

Badacze z University of California w Santa Cruz (UCSC) uważają, że obłoki pyłu, a nie podwójne czarne dziury, mogą tłumaczyć niektóre z cech aktywnych jąder galaktycznych (AGN, ang. active galactic nuclei). Wyniki swoich badań badacze zawarli w swoim artykule naukowym opublikowanym 14 czerwca w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical […]

Wizja artystyczna przedstawiająca zjawisko TDE, do którego dochodzi gdy gwiazda przejdzie zbyt blisko supermasywnej czarnej dziury. Źródło: Sophia Dagnello, NRAO/AUI/NSF

Czarna dziura niszczy gwiazdę

Po raz pierwszy w historii, astronomowie bezpośrednio zaobserwowali powstawanie i rozszerzanie się szybko poruszającego się dżetu materii wyrzuconej gdy potężna grawitacja supermasywnej czarnej dziury rozerwała gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła. Naukowcy śledzili za pomocą radioteleskopów i teleskopów obserwującym w podczerwieni zdarzenie, do którego doszło w parze zderzających […]

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Badania przeprowadzone przez naukowców z University of Colorado Boulder wskazują, że ​​gwałtowne zderzenia mogą być bardziej skuteczne w aktywowaniu czarnych dziur niż bardziej pokojowe procesy łączenia. Kiedy zderzają się dwie galaktyki, supermasywne czarne dziury, które znajdują się w ich centrach, również się ze sobą zderzają. Ale zanim to nastąpi, galaktyki […]

Źródło: NASA/CXC/M.Weiss

Obserwowane fale grawitacyjne mogły sygnalizować powstanie nowej czarnej dziury

Spektakularne połączenie dwóch gwiazd neutronowych, które doprowadziło do wyemitowania fal grawitacyjnych, o których odkryciu astronomowie poinformowali zeszłej jesieni, prawdopodobnie miało jeszcze jeden skutek: zrodziło czarną dziurę. Ta nowo powstała czarna dziura byłaby najmniej masywną czarną dziurą, jaką kiedykolwiek znaleziono. W ramach najnowszych badań przeanalizowano dane z obserwatorium rentgenowskiego Chandra zebrane […]

Na zdjęciu widzimy przekrój przez czarną dziurę pożerającą materię z rozerwanej gwiazdy. Źródło: Niels Bohr Institute

Nowy model może tłumaczyć co widzimy gdy obserwujemy pożeranie gwiazdy przez masywną czarną dziurę

Gwiazda, która za bardzo zbliży się do supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki zostanie rozerwana przez jej grawitację w gwałtownym kataklizmie zwanym „zdarzeniem rozerwania pływowego” (TDE, ang. tidal disruption event), który prowadzi do emisji jasnego błysku promieniowania. Najnowsze badania prowadzone przez astrofizyków teoretycznych z Instytutu Nielsa Bohra (Uniwersytet Kopenhaski) oraz […]

Jasna, supermasywna czarna dziura. Źródło: NASA

Astronomowie odkryli najszybciej rosnącą czarną dziurę znaną we Wszechświecie

Astronomowie z ANU odkryli najszybciej rosnącą z poznanych dotąd czarnych dziur we Wszechświecie. Opisują ją jako olbrzyma pożerającego co dwa dni materię o masie Słońca. Astronomowie spojrzeli w przestrzeń sięgając 12 miliardów lat wstecz do wczesnych ciemnych wieków Wszechświata, kiedy ta supermasywna czarna dziura miała rozmiary około 20 miliardów Słońca […]

Źródło: NASA/CXC/Columbia Univ./C. Hailey et al.

Mnóstwo czarnych dziur w centrum Drogi Mlecznej

Za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra astronomowie odkryli dowody na obecność tysięcy czarnych dziur w pbliżu centrum Drogi Mlecznej. Ten potężny zbiór składa się z czarnych dziur o masie gwiazdowej, których typowa masa to 5-30 mas Słońca. Te nowo zidentyfikowane czarne dziury odkryto w obszarze sięgającym na 3 lata świetlne od […]

Supermasywna czarna dziura w Drodze Mlecznej może mieć niezauważone jeszcze rodzeństwo

Supermasywna czarna dziura w Drodze Mlecznej może mieć niezauważone jeszcze rodzeństwo

Astronomowie zaczynają rozumieć co się dzieje gdy czarne dziury zaczynają przemierzać Drogę Mleczną. Zazwyczaj supermasywna czarna dziura (SMBH) umiejscowiona jest w jądrze masywnej galaktyki, ale czasami można natrafić na  SMBH „przemierzającą” swoją galaktykę macierzystą pozostając z daleka od centrum, w regionach takich jak halo gwiezdne – niemal sferyczny obszar gwiazd […]

Screen z symulacji przedstawiającej łączenie dwóch czarnych dziur w gęstej gromadzie gwiazd. Źródło: Northwestern Visualization/Carl Rodriguez

W gęstych gromadach gwiazd może dochodzić do intensywnego wielokrotnego łączenia czarnych dziur

Gdy detektory LIGO zarejestrowały pierwsze niewielkie wahania swoich identycznych zwierciadeł, sygnał nie stanowił jedynie pierwszej bezpośredniej obserwacji fal grawitacyjnych, potwierdził on także istnienie układów podwójnych czarnych dziur o masie gwiazdowej, które były źródłem zarejestrowanych fal grawitacyjnych. Układy podwójne czarnych dziur o masie gwiazdowej powstają gdy dwie czarne dziury powstałe w […]

Droga Mleczna

Centrum Drogi Mlecznej a czarne dziury

Zespół astrofizyków kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Columbia odkrył kilkanaście czarnych dziur w otoczeniu supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* (Sgr A*) w centrum Drogi Mlecznej. To pierwsze odkrycie, które bezpośrednio wspiera proponowaną od dekad teorię, która otwiera liczne możliwości lepszego zrozumienia Wszechświata. „Badając to miejsce możemy się dowiedzieć wszystkiego co […]

Blazary emitują dżety z czarnych dziur w swoich centrach. Źródło: Wikimedia Commons

Czarne dziury z małych galaktyk mogą emitować promienie gamma

Ogólna zasada mówi, że jeżeli jakieś zagadkowe zjawisko ma miejsce gdzieś w odległej przestrzeni kosmicznej, to zapewne jakaś czarna dziura ma coś z tym wspólnego. Tak przynajmniej mówi badacz Vaidehi Paliya z wydziału fizyki i astronomii na Uniwersytecie Clemson, którego artykuł naukowy opublikowany w styczniu w periodyku The Astrophysical Journal Letters […]