Czarne dziury

Źródło: ESO/Gravity Consortium/L. Calçada

Pierwsze szczegółowe obserwacje materii krążącej blisko czarnej dziury

Należący  do ESO niesamowicie czuły instrument GRAVITY uzyskał kolejne dowody na potwierdzenie istniejącej od dawna hipotezy, mówiącej że w centrum Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura. Nowe obserwacje pokazują obłok gazu wirującego wokół czarnej dziury z prędkością blisko 30% prędkości światła, na kołowej orbicie tuż nad horyzontem zdarzeń – […]

Galaktyka spiralna NGC 4151 posiada jasne, aktywne jądro zasilane supermasywną czarną dziurą. Webb zważy czarną dziurę mierząc ruchy gwiazd znajdujących się w centrum galaktyki.
Źródło: NASA, ESA oraz J. DePasquale (STScI)

Jak zważyć czarną dziurę za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba?

Na pierwszy rzut oka galaktyka NGC 4151 wygląda jak każda inna galaktyka spiralna. Przyjrzyj się uważnie jej centrum, a zauważysz jasną smugę wyróżniającą się na tle łagodniejszej otaczającej ją poświaty. Ten punkt światła przedstawia położenie supermasywnej czarnej dziury o masie około 40 milionów mas Słońca. Astronomowie mają zamiar wykorzystać Kosmiczny […]

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

  Skolimowane dżety dostarczają astronomom najsilniejszych dowodów na to, że w centrach większości galaktyk we wszechświecie znajdują się supermasywne czarne dziury. Część z tych czarnych dziur zdaje się być aktywna i pożerać materię z otoczenia i emitując ze swoich biegunów dżety uciekające z ultrawysokimi prędkościami, podczas gdy inne wydają się […]

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Grupa badaczy kierowana przez Paulę Sanchez-Saez, doktorantkę na Universidad de Chile, ustaliła, że tempo zmienności ilości promieniowania emitowanego przez materię pożeraną przez supermasywne czarne dziury (SMBH)w jądrach aktywnych galaktyk zależy od tempa akrecji, czyli tempa pożerania materii przez SMBH. “Promieniowanie emitowane przez opadającą materię (jej jasność) znacząco zmienia się w […]

Cassiopeia A, najmłodsza pozostałość po supernowej w Drodze Mlecznej. Źródło: NASA/CXC/MIT/UMass Amherst/M.D. Stage et al.

Obrzeża galaktyk dobrym miejscem do poszukiwania umierających gwiazd i czarnych dziur.

Wnioski z badań przeprowadzonych przez naukowców z Rochester Institute of Technology potwierdzają, że obrzeża galaktyk spiralnych pełne są masywnych czarnych dziur. Te pomijane regiony przestrzeni to nowe cele obserwacji fal grawitacyjnych powstałych wskutek zderzeń masywnych obiektów, donoszą autorzy raportu. W ramach badań odwrócono czas w kwestii czarnych dziur analizując ich […]

Czarna dziura w Cygnus X-1 jest jednym z najjaśniejszych obiektów na niebie w zakresie rentgenowskim. Promieniowanie w pobliżu czarnej dziury pochodzi od materii wysysanej z towarzyszącej jej gwiazdy. Credit: NASA, ESA, Martin Kornmesser

Polarymetria rentgenowska odkrywa nigdy wcześniej niewidzianą materię wokół czarnej dziury

Międzynarodowy zespół naukowców z Japonii i Szwecji wyjaśnił jak grawitacja wpływa na kształt materii w pobliżu czarnej dziury w układzie podwójnym Cygnus X-1. Wyniki badań, które zostały opublikowane w najnowszym wydaniu periodyku Nature Astronomy mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć naturę silnej grawitacji oraz ewolucję czarnych dziur i galaktyk Niemal w środku […]

Pierwszy udany test Ogólnej Teorii Względności wokół supermasywnej czarnej dziury

Pierwszy udany test Ogólnej Teorii Względności wokół supermasywnej czarnej dziury

Obserwacje wykonane za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) po raz pierwszy pozwoliły na odkrycie efektów przewidywanych przez Ogólną Teorię Względności Einsteina w ruchu gwiazdy przelatującej przez ekstremalne pole grawitacyjne w pobliżu supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Ten długo oczekiwany wynik stanowi kulminację 26-letniej kampanii obserwacyjnej prowadzonej za pomocą […]

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Kosmiczne obserwatorium XMM-Newton odkryło najlepszą jak dotąd kandydatkę na bardzo rzadki typ obiektu kosmicznego: czarną dziurę o masie pośredniej, która obecnie rozrywa i pożera gwiazdę, która się do niej zbliżyła. W przestrzeni kosmicznej kryją się czarne dziury różnego typu: z masywnych gwiazd powstają czarne dziury o masie gwiazdowej, w centrach […]

Wizja artystyczna przedstawiająca aktywne jądro galaktyczne z bliska. Dysk akrecyjny odpowiada tu za niezwykle jasne centrum. Źródło: Peter Z. Harrington

Jedna czy dwie czarne dziury. Obłoki pyłu mogą tłumaczyć zachowanie aktywnych jąder galaktycznych

Badacze z University of California w Santa Cruz (UCSC) uważają, że obłoki pyłu, a nie podwójne czarne dziury, mogą tłumaczyć niektóre z cech aktywnych jąder galaktycznych (AGN, ang. active galactic nuclei). Wyniki swoich badań badacze zawarli w swoim artykule naukowym opublikowanym 14 czerwca w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical […]

Wizja artystyczna przedstawiająca zjawisko TDE, do którego dochodzi gdy gwiazda przejdzie zbyt blisko supermasywnej czarnej dziury. Źródło: Sophia Dagnello, NRAO/AUI/NSF

Czarna dziura niszczy gwiazdę

Po raz pierwszy w historii, astronomowie bezpośrednio zaobserwowali powstawanie i rozszerzanie się szybko poruszającego się dżetu materii wyrzuconej gdy potężna grawitacja supermasywnej czarnej dziury rozerwała gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła. Naukowcy śledzili za pomocą radioteleskopów i teleskopów obserwującym w podczerwieni zdarzenie, do którego doszło w parze zderzających […]

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Burzliwe zderzenia galaktyk skuteczniejsze w aktywowaniu czarnych dziur

Badania przeprowadzone przez naukowców z University of Colorado Boulder wskazują, że ​​gwałtowne zderzenia mogą być bardziej skuteczne w aktywowaniu czarnych dziur niż bardziej pokojowe procesy łączenia. Kiedy zderzają się dwie galaktyki, supermasywne czarne dziury, które znajdują się w ich centrach, również się ze sobą zderzają. Ale zanim to nastąpi, galaktyki […]

Źródło: NASA/CXC/M.Weiss

Obserwowane fale grawitacyjne mogły sygnalizować powstanie nowej czarnej dziury

Spektakularne połączenie dwóch gwiazd neutronowych, które doprowadziło do wyemitowania fal grawitacyjnych, o których odkryciu astronomowie poinformowali zeszłej jesieni, prawdopodobnie miało jeszcze jeden skutek: zrodziło czarną dziurę. Ta nowo powstała czarna dziura byłaby najmniej masywną czarną dziurą, jaką kiedykolwiek znaleziono. W ramach najnowszych badań przeanalizowano dane z obserwatorium rentgenowskiego Chandra zebrane […]