Czarne dziury

Odkrywanie czarnej dziury w centrum Galaktyki

Odkrywanie czarnej dziury w centrum Galaktyki

Po dołączeniu obserwatorium ALMA do sieci teleskopów, astronomowie po raz pierwszy odkryli,że emisja z supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* w centrum naszej galaktyki pochodzi ze znacznie mniejszego regionu niż wcześniej uważano. Może to wskazywać na to, że dżet radiowy z Sagittarius A* jest skierowany niemal dokładnie w naszą stronę. Artykuł […]

Supermasywne czarne dziury pożerają nie tylko gwiazdy

Supermasywne czarne dziury pożerają nie tylko gwiazdy

Supermasywne czarne dziury mają masę miliony a nawet miliardy razy większą od masy Słońca i leżą w centrum większości galaktyk. Supermasywna czarna dziura o masie kilku milinów mas Słońca znajduje się także w centrum naszej własnej Drogi Mlecznej. Pomimo powszechności występowania supermasywnych czarnych dziur, wciąż niejasne jest w jaki sposób […]

Impuls promieniowania rentgenowskiego z okolic horyzontu zdarzeń czarnej dziury

Impuls promieniowania rentgenowskiego z okolic horyzontu zdarzeń czarnej dziury

22 listopada 2014 roku astronomowie zauważyli rzadkie zdarzenie na nocnym niebie: supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki prawie 300 milionów lat świetlnych od Ziemi rozrywała przelatującą w jej pobliżu gwiazdę. Zdarzenie zwane rozbłyskiem spowodowanym rozerwaniem pływowym, którego źródłem jest masywne przyciąganie pływowe czarnej dziury, które rozrywa gwiazdę na strzępy, prowadzi […]

Tajemnica korony otaczającej supermasywne czarne dziury tylko się pogłębia

Tajemnica korony otaczającej supermasywne czarne dziury tylko się pogłębia

Badacze z RIKEN oraz JAXA wykorzystali obserwacje wykonane za pomocą radioobserwatorium ALMA w północnym Chile do zmierzenia – po raz pierwszy w historii – siły pól magnetycznych wokół dwóch supermasywnych czarnych dziur w centrach ważnego typu aktywnych galaktyk. Co ciekawe, moc pól magnetycznych nie wydaje się wystarczająca do zasilania “korony”, […]

Źródło: ESO/Gravity Consortium/L. Calçada

Pierwsze szczegółowe obserwacje materii krążącej blisko czarnej dziury

Należący  do ESO niesamowicie czuły instrument GRAVITY uzyskał kolejne dowody na potwierdzenie istniejącej od dawna hipotezy, mówiącej że w centrum Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura. Nowe obserwacje pokazują obłok gazu wirującego wokół czarnej dziury z prędkością blisko 30% prędkości światła, na kołowej orbicie tuż nad horyzontem zdarzeń – […]

Galaktyka spiralna NGC 4151 posiada jasne, aktywne jądro zasilane supermasywną czarną dziurą. Webb zważy czarną dziurę mierząc ruchy gwiazd znajdujących się w centrum galaktyki.
Źródło: NASA, ESA oraz J. DePasquale (STScI)

Jak zważyć czarną dziurę za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba?

Na pierwszy rzut oka galaktyka NGC 4151 wygląda jak każda inna galaktyka spiralna. Przyjrzyj się uważnie jej centrum, a zauważysz jasną smugę wyróżniającą się na tle łagodniejszej otaczającej ją poświaty. Ten punkt światła przedstawia położenie supermasywnej czarnej dziury o masie około 40 milionów mas Słońca. Astronomowie mają zamiar wykorzystać Kosmiczny […]

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

  Skolimowane dżety dostarczają astronomom najsilniejszych dowodów na to, że w centrach większości galaktyk we wszechświecie znajdują się supermasywne czarne dziury. Część z tych czarnych dziur zdaje się być aktywna i pożerać materię z otoczenia i emitując ze swoich biegunów dżety uciekające z ultrawysokimi prędkościami, podczas gdy inne wydają się […]

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Grupa badaczy kierowana przez Paulę Sanchez-Saez, doktorantkę na Universidad de Chile, ustaliła, że tempo zmienności ilości promieniowania emitowanego przez materię pożeraną przez supermasywne czarne dziury (SMBH)w jądrach aktywnych galaktyk zależy od tempa akrecji, czyli tempa pożerania materii przez SMBH. “Promieniowanie emitowane przez opadającą materię (jej jasność) znacząco zmienia się w […]

Cassiopeia A, najmłodsza pozostałość po supernowej w Drodze Mlecznej. Źródło: NASA/CXC/MIT/UMass Amherst/M.D. Stage et al.

Obrzeża galaktyk dobrym miejscem do poszukiwania umierających gwiazd i czarnych dziur.

Wnioski z badań przeprowadzonych przez naukowców z Rochester Institute of Technology potwierdzają, że obrzeża galaktyk spiralnych pełne są masywnych czarnych dziur. Te pomijane regiony przestrzeni to nowe cele obserwacji fal grawitacyjnych powstałych wskutek zderzeń masywnych obiektów, donoszą autorzy raportu. W ramach badań odwrócono czas w kwestii czarnych dziur analizując ich […]

Czarna dziura w Cygnus X-1 jest jednym z najjaśniejszych obiektów na niebie w zakresie rentgenowskim. Promieniowanie w pobliżu czarnej dziury pochodzi od materii wysysanej z towarzyszącej jej gwiazdy. Credit: NASA, ESA, Martin Kornmesser

Polarymetria rentgenowska odkrywa nigdy wcześniej niewidzianą materię wokół czarnej dziury

Międzynarodowy zespół naukowców z Japonii i Szwecji wyjaśnił jak grawitacja wpływa na kształt materii w pobliżu czarnej dziury w układzie podwójnym Cygnus X-1. Wyniki badań, które zostały opublikowane w najnowszym wydaniu periodyku Nature Astronomy mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć naturę silnej grawitacji oraz ewolucję czarnych dziur i galaktyk Niemal w środku […]

Pierwszy udany test Ogólnej Teorii Względności wokół supermasywnej czarnej dziury

Pierwszy udany test Ogólnej Teorii Względności wokół supermasywnej czarnej dziury

Obserwacje wykonane za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) po raz pierwszy pozwoliły na odkrycie efektów przewidywanych przez Ogólną Teorię Względności Einsteina w ruchu gwiazdy przelatującej przez ekstremalne pole grawitacyjne w pobliżu supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Ten długo oczekiwany wynik stanowi kulminację 26-letniej kampanii obserwacyjnej prowadzonej za pomocą […]

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Badacze odkrywają czarną dziurę o masie pośredniej (IMBH)

Kosmiczne obserwatorium XMM-Newton odkryło najlepszą jak dotąd kandydatkę na bardzo rzadki typ obiektu kosmicznego: czarną dziurę o masie pośredniej, która obecnie rozrywa i pożera gwiazdę, która się do niej zbliżyła. W przestrzeni kosmicznej kryją się czarne dziury różnego typu: z masywnych gwiazd powstają czarne dziury o masie gwiazdowej, w centrach […]