ALMA odkrywa składniki życia wokół młodych gwiazd podobnych do Słońca

ALMA wykrywa izocyjanian metylu wokół młodej gwiazdy podobnej do Słońca

ALMA wykrywa izocyjanian metylu wokół młodej gwiazdy podobnej do Słońca

Naukowcy pracujący na danych z obserwatorium ALMA obserwując gwiazdy podobne do Słońca na bardzo wczesnym etapie ewolucji zaobserwowali ślady izocyjanianu metylu – jednego z chemicznych składników życia. To pierwszy przypadek odkrycia tego prebiotycznego związku w kierunku protogwiazd podobnych do tej, z której powstał Układ Słoneczny. Odkrycie to może pomóc naukowcom zrozumieć skąd się wzięło życie na Ziemi.

Dwa niezależne zespoły astronomów zaprzęgły potężną moc obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) do wykrycia prebiotycznego, złożonego związku organicznego – izocyjanianu metylu w wielokrotnym układzie gwiazd IRAS 16293-2422. Pierwszym zespołem kierował Rafael Martin-Domenech z Centro de Astrobiologia w Madrycie oraz Victor M. Rivilla z INAF-Osservatorio Astrofisico di Arcetri we Florencji, a drugim Niels Ligterink z Obserwatorium w Lejdzie oraz Audrey Coutens z University College w Londynie.

Źródło: ESO

Ten układ gwiazd bezustannie nas zaskakuje! Po tym jak odkryliśmy cukry, teraz udało się wykryć izocyjanian metylu. Ta rodzina związków organicznych bierze udział w syntezie peptydów i aminokwasów, które w formie białek są biologiczną podstawą życia jakie znamy – tłumaczą Niels Ligterink i Audrey Coutens.

Możliwości ALMA pozwoliły obu zespołom na zaobserwowanie związku na kilku różnych i charakterystycznych długościach fali w radiowym zakresie promieniowania. Badacze odkryli unikalne chemiczne odciski w ciepłym, gęstym, wewnętrznym regionie kokonu pyłowo-gazowego otaczającego młode gwiazdy na bardzo wczesnym etapie ewolucji. Każdy z zespołów zidentyfikował i wyizolował sygnatury złożonego związku organicznego – izocyjanianu metylu. Następnie naukowcy wykorzystali metody chemicznego modelowania komputerowego oraz eksperymenty laboratoryjne, aby zrozumieć pochodzenie związku.

Obszar gwiazdotwórczy Rho Ophiuchi w Gwiazdozbiorze Wężownika

IRAS 16293-2422 to wielokrotny układ bardzo młodych gwiazd oddalonych od nas o 400 lat świetlnych i znajdujących się w dużym obszarze gwiazdotwórczym znanym jako Rho Ophiuchi w gwiazdozbiorze Wężownika. Najnowsze wyniki z  ALMA wskazują na to, że izocyjanian metylu w formie gazowej otacza każdą ze znajdujących się tam młodych gwiazd.

Ziemia i wszystkie pozostałe planety Układu Słonecznego uformowały się z materii pozostałej po procesie formowania się Słońca. Badania protogwiazd podobnych do tej, z której powstało Słońce otwiera nam zatem nowe okno na przeszłość i  pozwala nam obserwować warunki podobne do tych, które doprowadziły do powstania Układu Słonecznego ponad 4,5 miliarda lat temu.

Rafael Martin-Domenech oraz Victor M. Rivilla, główny autorzy jednego z artykułów komentują: Jesteśmy podekscytowani tymi wynikami szczególnie dlatego, że badane przez nas protogwiazdy są bardzo podobne do tej, z której powstało Słońce, a warunki panujące wokół nich sprzyjają powstawaniu planet podobnych do Ziemi. Znajdując prebiotyczne związki chemiczne możemy mieć w rękach kolejny element układanki, która doprowadzi nas do zrozumienia tego skąd wzięło się życie na naszej planecie.

Niels Ligterink cieszy się także z dodatkowych wyników laboratoryjnych: Oprócz samego wykrycia cząsteczek, chcemy się też dowiedzieć jak one powstały. Nasze eksperymenty laboratoryjne wskazują, że izocyjanian metylu może powstawać na lodowych ziarnach w bardzo zimnym otoczeniu, takim jak np. w przestrzeni międzygwiezdnej. To wskazuje z kolei na fakt, że owe związki – stanowiące podstawę wiązań peptydowych – mogą powszechnie powstawać w pobliżu większości nowych gwiazd podobnych do Słońca.

Źródło: ESO

Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Kulturalny cham. Od 2015 r. codziennie pisze i mówi o kosmosie na Pulsie Kosmosu. Od 2020 r. pisze o kosmosie także na najlepszym polskim portalu technologicznym Spider's Web.