Czy Loki wybuchnie w nadchodzących dniach?

Zdjęcie wykonane przez sondę Voyager 1 przedstawia wulkan Loki na Io, jednym z czterech galileuszowych księżyców Jowisza. Gdy sonda wykonywała to zdjęcie, główna aktywność erupcyjna miała miejsce w dolnej, lewej części liniowej ciemnej struktury (prawdopodobnie szczeliny) w centrum. Poniżej znajduje się “jezioro lawowe” w kształcie litery U o średnicy około 200 km. Źródło: NASA/JPL

Erupcje wulkanów ciężko przewidzieć, ale obserwacje wskazują, że największy i najsilniejszy wulkan na Io, jednym z dużych księżyców Jowisza, wybucha stosunkowo regularnie.

Naukowcy spodziewają się, że wulkan Loki wybuchnie w połowie września br. Tak wskazuje zaprezentowany dzisiaj poster stworzony przez Julie Rathbun z Planetary Science Institute.

“Loki jest największym i najsilniejszym wulkanem na Io, tak jasnym w podczerwieni, że możemy go dostrzec za pomocą teleskopów na Ziemi” mówi Rathbun. W oparciu o ponad 20 lat obserwacji można stwierdzić, że Loki doświadcza okresowych pojaśnień gdy regularnie dochodzi do kolejnych erupcji. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku do erupcji dochodziło co około 540 dni. Aktualnie okres między kolejnymi erupcjami skrócił się do 475 dni. Rathbun odkryła okres 540 dni i opisała go w w 2002 roku w artykule opublikowanym w periodyku Geophysical Research Letters.

“Jeżeli ten trend się utrzyma, Loki powinien wybuchnąć we wrześniu 2019 roku, mniej więcej w tym samym czasie, kiedy w Genewie będzie odbywało się spotkanie EPSC-DPS. Poprzednio udało nam się prawidłowo przewidzieć erupcję, która miała miejsce w maju 2018 roku” mówi Rathbun, która zaprezentowała swój poster pt. Io’s Loki volcano: An explanation of its tricky behaviour and prediction for the next eruption” 17 września podczas spotkania American Astronomical Society w Genewie.

“Wulkany są bardzo nieprzewidywalne z uwagi na swoje skomplikowanie. Na erupcje wulkaniczne wpływ ma wiele czynników, w tym tempo dopływu magmy, skład magmy – szczególnie obecność pęcherzy w magmie, typ skał, w których umieszczony jest wulkan, stan spękania skał i wiele innych kwestii” mówi Rathbun.

“Podejrzewamy, że Loki może być przewidywalny ze względu na to, że jest tak duży. Ze względu na jego rozmiary, podstawowa fizyka może dominować proces erupcji, a niewielkie komplikacje, które wpływają na małe wulkany, nie muszą istotnie wpływać na Loki” dodaje. “Niemniej jednak, podchodzimy do tego ostrożnie, wszak Loki nazwany jest na cześć boga oszustwa, i nie jest to wulkan, który dobrze by się zachowywał. Gdy na początku wieku, już po odkryciu 540-dniowego okresu, zachowanie Loki uległo zmianie, i do regularności powróciło dopiero w 2013 roku”.

Źródło: Planetary Science Institute

Author: Radek Kosarzycki

Niedoszły astronom. Prawie filolog. Aspołeczny popularyzator nauki. Kulturalny cham.