Sonda Juno, której misja została kilka tygodni temu przedłużona o kolejne dwa lata odwiedziła Ganimedesa, największy księżyc w Układzie Słonecznym, poszukując na nim wody.

Ganimedes jest unikatowym obiektem. Jego średnica to aż 5268 km (dla porównania średnica Księżyca to 3474 km), przez co jest on większy nawet od Merkurego, najmniejszej planety Układu Słonecznego.

Ganimedes jest także jedynym księżycem, który posiada własne pole magnetyczne, a pod jego powierzchnią najprawdopodobniej znajduje się ocean ciekłej wody. Nic więc dziwnego, że od dawna przyciąga on uwagę tak astronomów, jak i inżynierów projektujących misje kolejnych sond kosmicznych. W jego pobliżu w przeszłości przelatywały już takie sondy jak Pioneer, Voyager czy Galileo.

Juno odwiedza Ganimedesa

Ganimedes

Od końca misji Galileo w 2003 roku żadna inna sonda nie zbliżyła się do Ganimedesa, aż do teraz. Sonda Juno przeleciała w jego okolicy 26 grudnia 2019 r. Choć odległość między nimi wyniosła 100 000 km, to pozwoliło to instrumentom sondy na sfotografowanie części powierzchni księżyca z dokładnością do 23 km na piksel.

Fotografując księżyc pod różnym kątem, Juno stworzyła swego rodzaju mapę albedo (zdolności odbijania światła na poszczególnych falach) jego powierzchni.

Sonda Juno

Analizując dane obserwacyjne wykonane w linii absorpcyjnej lodu wodnego, autorzy opracowali mapę przedstawiającą rozkład lodu wodnego w okolicach północnego bieguna księżyca. Oprócz wody na powierzchni zarejestrowano także obecność amoniaku, dwutlenku węgla czy sól magnezową.

Wkrótce poznamy Ganimedesa dużo lepiej

Obecnie nasza wiedza o Ganimedesie jest szczątkowa, a i w powszechnej świadomości ten księżyc nie istnieje. O ile Jowisza kojarzy każdy, to Ganimedesa już tylko nieliczni. Jest jednak szansa, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat ten stan rzeczy ulegnie diametralnej zmianie.

Sonda JUICE

W 2022 roku w kierunku Jowisza wystartuje europejska sonda JUICE. Po siedmiu latach lotu w 2029 r. sonda wejdzie na orbitę wokół Jowisza, gdzie będzie badała między innymi Ganimedesa, Europę i Kallisto.

We wrześniu 2032 r. sonda wejdzie na eliptyczną orbitę Ganimedesa, stając się tym samym pierwszą sondą kosmiczną, która będzie krążyła wokół księżyca innego niż ziemski. Początkowo sonda będzie krążyła w odległości ok. 5000 km od powierzchni Księżyca, aby w 2033 roku zejść na wysokość 500 km. Zdjęcia wykonane z orbity pozwolą nam dokładnie poznać ten fascynujący glob. Z pewnością powierzchnia Ganimedesa stanie się dla milionów ludzi dużo bardziej rozpoznawalna niż dzisiaj. Ostatecznie sonda JUICE rozbije się o powierzchnię Ganimedesa w 2034 r.

By Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Od 2015 r. codziennie pisze i mówi o kosmosie.