PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Słońce

  • Data publikacji

Proba-3: Europejski satelita do „tworzenia zaćmień” ożył po miesiącu grobowej ciszy

W świecie eksploracji kosmosu, gdzie margines błędu niemal nie istnieje, rzadko zdarzają się historie o tak dramatycznym i szczęśliwym zwrocie akcji. Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) poinformowała o nawiązaniu ponownego kontaktu z satelitą Coronagraph, kluczowym elementem nowatorskiej misji Proba-3. Urządzenie, które przez ponad miesiąc milczało, dryfując w mroźnej pustce, niespodziewanie „zadzwoniło do domu”, wywołując ogromną ulgę
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełom w badaniach nad Słońcem. Naukowcy zajrzeli 200 tysięcy kilometrów pod jego powierzchnię

Od wieków ludzkość obserwuje rytmiczne zmiany zachodzące na tarczy naszej najbliższej gwiazdy. Co 11 lat pole magnetyczne Słońca ulega całkowitemu odwróceniu, a procesowi temu towarzyszy pojawianie się plam słonecznych – ciemniejszych, chłodniejszych obszarów o gigantycznym natężeniu magnetycznym. Choć astronomowie od dawna potrafili śledzić te zjawiska na powierzchni, miejsce, w którym bierze początek ten potężny cykl,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Projekt Zhuri. Czy chińska kosmiczna elektrownia słoneczna okiełzna pogodę i zrewolucjonizuje energetykę?

W obliczu narastającego kryzysu klimatycznego i rosnącego zapotrzebowania na czystą energię, Chiny stawiają na rozwiązanie, które do niedawna pozostawało w sferze science-fiction. Pekin zintensyfikował prace nad projektem Zhuri (co można tłumaczyć jako „Gonić Słońce”), którego celem jest budowa gigantycznej, orbitalnej stacji fotowoltaicznej. Ta ambitna inicjatywa ma nie tylko dostarczać niewyczerpane ilości energii na Ziemię, ale
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tętno Słońca się zmienia. Cztery dekady danych ujawniają ewolucję wnętrza naszej gwiazdy

Słońce, centralny punkt naszego układu planetarnego, od wieków fascynuje astronomów swoją pozorną niezmiennością. Jednak pod jego oślepiającą powierzchnią kryje się dynamiczny i złożony mechanizm, który nieustannie ewoluuje. Najnowsze badania, oparte na imponującym zbiorze danych gromadzonych przez ponad 40 lat, rzucają nowe światło na to, co dzieje się w głębi naszej gwiazdy. Międzynarodowy zespół naukowców z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nieskazitelne lico gwiazdy. Słońce bez plam po raz pierwszy od niemal czterech lat

Nasza dzienna gwiazda nie przestaje zadziwiać badaczy kosmicznej pogody. Po niemal czterech latach nieustannego pokrycia ciemnymi skazami, oblicze Słońca niespodziewanie stało się gładkie. Przez kilka dni na tarczy słonecznej skierowanej w stronę Ziemi nie odnotowano ani jednej plamy. Choć zjawisko to może sugerować, że nasza gwiazda wchodzi w fazę wyciszenia, eksperci ostrzegają: to tylko pozorny
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To się nazywa jubileusz! Sonda SOHO kończy 30 lat

Obserwatorium Słoneczne i Heliosferyczne SOHO, wspólna misja ESA i NASA, stało się jednym z najtrwalszych i najbardziej wpływowych przedsięwzięć w historii badań kosmicznych. Wystrzelone 2 grudnia 1995 r. i zaplanowane pierwotnie na zaledwie dwa lata pracy, od trzech dekad nieprzerwanie obserwuje Słońce z odległego o 1,5 mln kilometrów punktu równowagi grawitacyjnej L1. Z tego miejsca
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Fenomenalne obserwacje aktywnego obszaru na Słońcu. GREGOR dał radę

W listopadzie 2025 roku naukowcy dokonali niezwykłego wyczynu – po raz pierwszy udało im się uchwycić w wysokiej rozdzielczości jedną z najbardziej aktywnych stref Słońca, która wyprodukowała dwa potężne rozbłyski klasy X. Zjawiska te obserwowano dzięki teleskopowi słonecznemu GREGOR o średnicy 1,5 m, znajdującemu się w Obserwatorium Teide na Teneryfie. Badacze przyjrzeli się grupie plam
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sztuczne zaćmienie Słońca na orbicie. Proba-3 przesłała na Ziemię przełomowe zdjęcia

Europejska Agencja Kosmiczna otworzyła zupełnie nowy rozdział w badaniach Słońca. Dzięki misji Proba-3, po raz pierwszy w historii udało się stworzyć sztuczne zaćmienie Słońca w przestrzeni kosmicznej, co pozwoliło uzyskać wyjątkowo szczegółowe obrazy korony słonecznej – zewnętrznej atmosfery naszej gwiazdy. To przełom nie tylko technologiczny, ale i naukowy, który umożliwia regularne i precyzyjne badania obszarów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pogoda kosmiczna pod lupą, jak nigdy wcześniej. Co odkrył instrument CODEX na ISS?

Nasza gwiazda, choć codziennie obecna nad horyzontem, wciąż skrywa wiele tajemnic. Szczególnie trudna do zbadania pozostaje jej zewnętrzna atmosfera — korona słoneczna — źródło potężnego wiatru słonecznego, który wpływa na działanie satelitów, systemów energetycznych i misji kosmicznych. Teraz, dzięki nowemu eksperymentowi NASA, naukowcy uzyskali niespotykany dotąd wgląd w ten chaotyczny, rozpalony obszar.
  • Data publikacji

PUNCH rejestruje potężną erupcję słoneczną. Nowe zdjęcia zachwycają naukowców

W miarę jak nasza cywilizacja staje się coraz bardziej zależna od technologii satelitarnej i łączności, zrozumienie wpływu Słońca na przestrzeń kosmiczną wokół Ziemi nabiera kluczowego znaczenia. Najnowsza misja NASA – PUNCH – dostarcza właśnie narzędzi, które mogą zrewolucjonizować sposób, w jaki obserwujemy i prognozujemy zjawiska pogody kosmicznej.
  • Data publikacji

Przełomowe obrazy Słońca z teleskopu Daniela K. Inouye. Niezwykłe „zasłony słoneczne”

Najnowsze odkrycia z Teleskopu Słonecznego Daniela K. Inouye otwierają zupełnie nowy rozdział w badaniach Słońca. Dzięki wyjątkowej rozdzielczości i zaawansowanym technologiom naukowcy mogą teraz obserwować strukturę powierzchni naszej gwiazdy z niespotykaną dotąd precyzją, odkrywając detale o rozmiarach rzędu kilkunastu kilometrów. Te obserwacje nie tylko poszerzają wiedzę o Słońcu, lecz także pozwalają lepiej zrozumieć zjawiska fizyczne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Spektakularna erupcja słoneczna uchwycona przez satelitę. Ziemia pozostaje bezpieczna

7 maja na powierzchni Słońca doszło do naprawdę widowiskowej erupcji. Przy wschodniej krawędzi Słońca wybuchł gigantyczny filament plazmy. Całe wydarzenie zarejestrował satelita GOES-19. Z uwagi na to, że do rozbłysku doszło przy krawędzi Słońca, mieliśmy możliwość obserwowania fenomenalnego zjawiska niejako z boku, dzięki czemu całe wydarzenie nie wpłynęło negatywnie na Ziemię.
  • Data publikacji

Sonda Parker Solar Probe w końcu dotarła do celu misji. Nigdy wcześniej tak blisko Słońca nie byliśmy

Sonda Parker Solar Probe osiągnęła przełomowy punkt swojej misji — właśnie przetrwała jak dotąd najbliższe spotkanie jakiegokolwiek obiektu wysłanego z Ziemi ze Słońcem. 24 grudnia 2024 r. sonda przeleciała zaledwie 6,1 miliona kilometrów nad powierzchnią Słońca, bijąc swój poprzedni rekord i zaznaczając historyczny moment eksploracji naszej gwiazdy.
  • Data publikacji

Pierwsze zdjęcia z pierwszego kosmicznego koronografu. Długo na to czekaliśmy

NOAA opublikowała pierwsze zdjęcia z Compact Coronagraph (CCOR-1), pierwszego na świecie operacyjnego koronografu kosmicznego, który znajduje się obecnie na pokładzie satelity GOES-19. CCOR-1 rozpoczął obserwację zewnętrznej atmosfery Słońca, czyli korony, 19 września 2024 r.
  • Data publikacji

Rekordowa liczba plam na Słońcu. Dawno takiego czegoś nie widzieliśmy

Kiedy jest najwięcej plam słonecznych na powierzchni Słońca? Oczywiście w okolicach maksimum aktywności w jedenastoletnim cyklu. Nie zmienia to jednak faktu, że liczba plam słonecznych bezustannie się zmienia, maksima różną się od siebie intensywnością, więc generalnie jest to bardzo dynamiczna zmienna. Nie zmienia to jednak faktu, że tyle plam ile dostrzeżono 8 sierpnia, nie widzieliśmy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Stworzymy minizaćmienia w przestrzeni kosmicznej. Wkrótce startuje Proba-3

Jeszcze w tym roku na orbitę okołoziemską trafi duet sond kosmicznych Proba-3 przygotowanych przez Europejską Agencję Kosmiczną. Precyzyjnie ustawiając obie sondy w przestrzeni kosmicznej, naukowcy będą w stanie regularnie obserwować 6-godzinne zaćmienia Słońca. Dzięki temu będziemy mogli przyjrzeć się atmosferze słonecznej tak, jak jeszcze nigdy dotąd.
  • Data publikacji

SunRISE: mini armada satelitów poleci w kierunku Słońca

Większość misji kosmicznych realizowanych przez NASA składa się z jednej, czasami dwóch sond kosmicznych. Teraz jednak w ramach misji SunRadio Interferometer Space Experiment (SunRISE) do badania Słońca wysłanych zostanie naraz aż sześć satelitów. W tym miesiącu członkowie zespołu misji zakończyli budowę sześciu identycznych satelitów, z których każde ma rozmiary pudełka po butach. Satelity teraz trafią
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Słońce jest nieco mniejsze, niż nam się wydawało

W najnowszym artykule naukowym opublikowanym na serwisie preprintów arXiv zespół badaczy potwierdził właśnie wyniki wcześniejszych badań, w których do obliczenia rozmiarów Słońca wykorzystano fale dźwiękowe, a zatem aktywność sejsmiczną gwiazdy. To szczególnie interesujące, bowiem wyniki te wykazują pewną rozbieżność co do faktycznych rozmiarów Słońca z jego tradycyjnie przyjmowanymi wartościami.