To się nazywa skala! Hubble sfotografował podwójną gromadę galaktyk

Gromady galaktyk to zdecydowanie największe struktury w przestrzeni kosmicznej utrzymywane wspólnie przez grawitację. Najnowsze zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia masywną gromadę jasno świecących galaktyk, po raz pierwszy zidentyfikowaną jako Abell 3192. Podobnie jak wszystkie gromady galaktyk, ta jest wypełniona gorącym gazem, który emituje silne promieniowanie rentgenowskie, i jest otoczona halo niewidzialnej ciemnej materii. Cała ta niewidoczna materia – nie wspominając o wielu galaktykach widocznych na tym zdjęciu – składa się z tak ogromnej masy, że gromada galaktyk zauważalnie zakrzywia wokół siebie czasoprzestrzeń, zamieniając ją w swoistą soczewkę grawitacyjną. Mniejsze galaktyki za gromadą wydają się zniekształcone w długie, wypaczone łuki wokół krawędzi gromady.

Na zdjęciu mamy do czynienia z gromadą galaktyk widocznej w kierunku gwiazdozbioru Erydana. Naukowcom wciąż jednak trudno ustalić jednoznacznie jej odległość od Ziemi. Abell 3192 po raz pierwszy pojawiła się w aktualizacji katalogu gromad galaktyk Abell w 1989 roku (sam katalog prowadzony jest od 1958 roku). W tamtym czasie sądzono, że Abell 3192 to pojedyncza gromada galaktyk znajdująca się w konkretnej odległości od Ziemi.

Jest tylko jeden problem: masa gromady nie skupia się wokół jednego, a wokół dwóch różnych punktów gromady.

Kolejne, dokładniejsze badania wykazało, że pierwotnie pojedyncza gromada w rzeczywistości składa się z dwóch niezależnych od siebie gromad galaktyk. Jedna z nich znajduje się 2,3 miliarda lat świetlnych od Ziemi, a druga ponad dwa razy dalej, w odległości 5,4 miliarda lat świetlnych od nas.

Co ciekawe na powyższym zdjęciu pierwsze skrzypce gra bardziej odległa z obu gromad galaktyk, skatalogowana pod numerem MCS J0358.8-2955 w katalogu Massive Cluster Survey. Dwie największe galaktyki znajdujące się w centrum kadru to także galaktyki należące do dalszej z obu gromad. Natomiast mniejsze galaktyki w ich otoczeniu to mieszanina galaktyk z obu gromad. Masy obu gromad oszacowano na odpowiednio 30 i 120 bilionów mas Słońca.

Swoją drogą warto zwrócić uwagę na jeden fakt. Patrzymy tutaj na mieszaninę galaktyk należących do dwóch odległych gromad galaktyk. Warto jednak pamiętać, że dalsza z nich jest oddalona od pierwszej bardziej, niż pierwsza jest oddalona od nas. To tak tylko dla kontekstu.



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Puls Kosmosu od 2015 roku informuje o aktualnościach ze świata astronomii, kosmologii i eksploracji przestrzeni kosmicznej. Krótko, rzeczowo i bez sensacji.

Autor: Radek Kosarzycki

ARCHIWUM

KONTAKT

pulskosmosu[at]gmail.com