Kosmologia

Odkrywanie tajemnic ciemnej materii

Odkrywanie tajemnic ciemnej materii

Astronom Nico Cappelluti z Uniwersytetu Miami na co dzień bada niebo. Jako profesor na Wydziale Fizyki Cappelluti w swojej pracy bada supermasywne czarne dziury, naturę ciemnej materii oraz aktywne jądra galaktyczne (AGN). Niedawno Cappelluti opublikował wyniki swoich badań, które mogą dać naukowcom i astrofizykom wskazówki, których poszukują od całych dziesięcioleci […]

Credit: ESA/Hubble & NASA, RELICS

Hubble fotografuje kolosalną gromadę galaktyk

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia masywną gromadę galaktyk jasno świecącą w ciemności. Pomimo swojego piękna, owa galaktyka nosi niezbyt romantyczną nazwę. To PLCK G308.3-20.2. Gromady galaktyk mogą zawierać całe tysiące galaktyk utrzymujące się przy sobie dzięki grawitacji. W pewnym momencie historii uważane były za największe struktury […]

Screen z symulacji przedstawiającej łączenie dwóch czarnych dziur w gęstej gromadzie gwiazd. Źródło: Northwestern Visualization/Carl Rodriguez

W gęstych gromadach gwiazd może dochodzić do intensywnego wielokrotnego łączenia czarnych dziur

Gdy detektory LIGO zarejestrowały pierwsze niewielkie wahania swoich identycznych zwierciadeł, sygnał nie stanowił jedynie pierwszej bezpośredniej obserwacji fal grawitacyjnych, potwierdził on także istnienie układów podwójnych czarnych dziur o masie gwiazdowej, które były źródłem zarejestrowanych fal grawitacyjnych. Układy podwójne czarnych dziur o masie gwiazdowej powstają gdy dwie czarne dziury powstałe w […]

Droga Mleczna

Centrum Drogi Mlecznej a czarne dziury

Zespół astrofizyków kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Columbia odkrył kilkanaście czarnych dziur w otoczeniu supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* (Sgr A*) w centrum Drogi Mlecznej. To pierwsze odkrycie, które bezpośrednio wspiera proponowaną od dekad teorię, która otwiera liczne możliwości lepszego zrozumienia Wszechświata. „Badając to miejsce możemy się dowiedzieć wszystkiego co […]

Źródło: NASA/CXC/GSFC/S. Walker, ESA/XMM, ROSAT

Gromada w Perseuszu: kosmiczny chłodny front

Gigantyczny i trwały „chłodny front” przemierzający gromadę galaktyk w Perseuszu został zbadany za pomocą Kosmicznego Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra. Ten kosmiczny układ pogodowy rozciąga się na dwa miliony lat świetlnych i przemieszcza się już od ponad 5 miliardów lat, dłużej niż w ogóle istnieje nasz Układ Słoneczny. Powyższa grafika przedstawia chłodny […]

NGC 4565, galaktyka spiralna oddalona od nas o 30-50 milionów lat świetlnych. Źródło: Ken Crawford

Czy Droga Mleczna się powiększa?

Galaktyka, którą zamieszkujemy – Droga Mleczna – może robić się coraz większa, twierdzi Cristina Martinez-Lombilla, doktorantka z Instituto de Astrofisica de Canarias na Teneryfie oraz jej współpracownicy. Wyniki swoich prac przedstawi ona dzisiaj podczas Europejskiego Tygodnia Astronomii w Liverpoolu. Układ Słoneczny znajduje się w jednym z ramion tworzących dysk galaktyki […]

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Międzynarodowy zespół badaczy korzystających z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i kilku innych obserwatoriów, po raz pierwszy w historii odkrył galaktykę w naszym kosmicznym sąsiedztwie, w której nie ma większości – a być może w ogóle – ciemnej materii. Odkrycie galaktyki NGC 1052-DF2 stanowi wyzwanie dla obecnie przyjętych teorii formowania galaktyk i […]

Pozostałość po Wielkim Wybuchu,  kosmiczne mikrofalowe promieniowanie tła zdaje się posiadać gradient w skali wszechświat, cechę która zastanawia kosmologów już od dziesięcioleci. Źródło: Matthew Savino

Kosmologowie znaleźli sposób sprawdzenia czy wszechświat jest gorętszy na jednym końcu niż na drugim

Naukowcy od dawna obserwują wyraźny gradient w kosmicznym mikrofalowym promieniowaniu tła, jednak jak dotąd nie byli w stanie określić na ile jest on prawdziwy, a na ile jedynie pozorny. Badacze z University of Southern California (USC Dornsife) być może właśnie odkryli sposób na znalezienie odpowiedzi. Obserwowany z Ziemi, wszechświat wydaje […]

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Zdjęcie: Mnóstwo gwiazd w IC 4710

Odkryta w 1900 roku przez astronoma DeLisle Stewarta,  a tutaj sfotografowana za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a IC 4710 niewątpliwie stanowi spektakularny widok. Ta galaktyka to aktywny obłok jasnych gwiazd, z jasnymi zagęszczeniami, w których trwają intensywne procesy gwiazdotwórcze, rozsianymi przy zewnętrznych krawędziach. IC 4710 to karłowata galaktyka nieregularna. Jak sama […]

Blazary emitują dżety z czarnych dziur w swoich centrach. Źródło: Wikimedia Commons

Czarne dziury z małych galaktyk mogą emitować promienie gamma

Ogólna zasada mówi, że jeżeli jakieś zagadkowe zjawisko ma miejsce gdzieś w odległej przestrzeni kosmicznej, to zapewne jakaś czarna dziura ma coś z tym wspólnego. Tak przynajmniej mówi badacz Vaidehi Paliya z wydziału fizyki i astronomii na Uniwersytecie Clemson, którego artykuł naukowy opublikowany w styczniu w periodyku The Astrophysical Journal Letters […]

Galaktyka Wir (M51) widziana w zakresie rentgenowskim przez Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra  (kolor fioletowy) oraz w zakresie widzialnym (czerwony, zielony, niebieski) za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Na zdjęciu zaznaczono ultrajasne źródło rentgenowskie (ULX)  przebadane przez naukowców z Caltech. Źródło: NASA/CXC/Caltech/M. Brightman et al.; zakres widzialny: NASA/STScI

Świecąc światłem milionów słońc

W latach osiemdziesiątych XX wieku badacze zaczęli odkrywać ekstremalnie jasne źródła promieniowania rentgenowskiego w zewnętrznych rejonach galaktyk, z daleka od ich supermasywnych czarnych dziur okupujących rejony centralne galaktyk. Na początku badacze uważali, że te obiekty kosmiczne, zwane ULX (ultrajasne źródła rentgenowskie) były masywnymi czarnymi dziurami o masie ponad dziesięciu mas […]

Credit: ESA/Hubble & NASA

Hubble obserwuje spokój po galaktycznej burzy

Kosmiczny Teleskop Hubble’a  dostrzegł delikatną, rozmytą galaktykę, która jest pozostałością po bardzo dawnego kolizji galaktycznej. Dwie galaktyki spiralne prawdopodobnie podobne do Drogi Mlecznej, zderzyły się ze sobą miliony lat temu. W takich procesach łączenia, biorące w nich udział galaktyki ulegają często rozciąganiu i rozrywaniu krążąc wokół wspólnego środka masy. Po […]