Kosmologia

Supermasywne czarne dziury pożerają nie tylko gwiazdy

Supermasywne czarne dziury pożerają nie tylko gwiazdy

Supermasywne czarne dziury mają masę miliony a nawet miliardy razy większą od masy Słońca i leżą w centrum większości galaktyk. Supermasywna czarna dziura o masie kilku milinów mas Słońca znajduje się także w centrum naszej własnej Drogi Mlecznej. Pomimo powszechności występowania supermasywnych czarnych dziur, wciąż niejasne jest w jaki sposób […]

This artist’s impression shows how J043947.08+163415.7, a very distant quasar powered by a supermassive black hole, may look close up. This object is by far the brightest quasar yet discovered in the early Universe.

Hubble obserwuje najjaśniejszy kwazar we wczesnym Wszechświecie

Kosmiczny Teleskop Hubble’a odkrył najjaśniejszy kwazar kiedykolwiek obserwowany we wczesnym Wszechświecie. Po 20 latach poszukiwań, astronomowie zidentyfikowali dawny kwazar za pomocą silnego soczewkowania grawitacyjnego. Ten unikalny obiekt dostarcza nam informacji o narodzinach galaktyk w czasach kiedy wszechświat miał mniej niż miliard lat. Korzystając z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a astronomowie odkryli najjaśniejszy […]

This image shows the galaxy Messier 94, which lies in the small northern constellation of the Hunting Dogs, about 16 million light-years away. Within the bright ring around Messier 94 new stars are forming at a high rate and many young, bright stars are present within it – thanks to this, this feature is called a starburst ring. The cause of this peculiarly shaped star-forming region is likely a pressure wave going outwards from the galactic centre, compressing the gas and dust in the outer region. The compression of material means the gas starts to collapse into denser clouds. Inside these dense clouds, gravity pulls the gas and dust together until temperature and pressure are high enough for stars to be born.

Samotny olbrzym: galaktyka rozmiarów Drogi Mlecznej bez żadnych sąsiadek

Dawno, dawno temu w odległej galaktyce… powstawało mniej galaktyk niż przypuszczano, a to może prowokować nowe pytania dotyczące fizyki galaktyk – wskazują najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z University of Michigan. W ramach badań naukowcy badali galaktyki satelitarne krążące wokół galaktyki Messier 94 / M94 zbliżonej masą do Drogi Mlecznej. […]

Impuls promieniowania rentgenowskiego z okolic horyzontu zdarzeń czarnej dziury

Impuls promieniowania rentgenowskiego z okolic horyzontu zdarzeń czarnej dziury

22 listopada 2014 roku astronomowie zauważyli rzadkie zdarzenie na nocnym niebie: supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki prawie 300 milionów lat świetlnych od Ziemi rozrywała przelatującą w jej pobliżu gwiazdę. Zdarzenie zwane rozbłyskiem spowodowanym rozerwaniem pływowym, którego źródłem jest masywne przyciąganie pływowe czarnej dziury, które rozrywa gwiazdę na strzępy, prowadzi […]

Obłoki Magellana dowodzą, że nigdy nie jest za późno na wzrost aktywności

Obłoki Magellana dowodzą, że nigdy nie jest za późno na wzrost aktywności

Po “leniwym” początku procesów gwiazdotwórczych w trakcie pierwszych kilku miliardów lat swojego życia, zarówno Wielki jak i Mały Obłok Magellana produkują nowe gwiazdy w niesamowitym tempie. Astronomowie z Sloan Digital Sky Survey (SDSS) doszli do tego wniosku po wykonaniu, a następnie przeanalizowaniu, pierwszych w historii szczegółowych map składu chemicznego galaktyk […]

This gigantic image of the Triangulum Galaxy — also known as Messier 33 — is a composite of about 54 different pointings with Hubble’s Advanced Camera for Surveys. With a staggering size of 34 372 times 19 345 pixels, it is the second-largest image ever released by Hubble. It is only dwarfed by the image of the Andromeda Galaxy, released in 2015. The mosaic of the Triangulum Galaxy showcases the central region of the galaxy and its inner spiral arms. Millions of stars, hundreds of star clusters and bright nebulae are visible. This image is too large to be easily displayed at full resolution and is best appreciated using the zoom tool.

Hubble wykonuje gigantyczne zdjęcie Galaktyki Trójkąta

Kosmiczny Teleskop Hubble’a wykonał jak dotąd najdokładniejsze zdjęcie bliskiego sąsiada Drogi Mlecznej – Galaktyki Trójkąta, spiralnej galaktyki oddalonej od nas o jedynie trzy miliony lat świetlnych. Ten panoramiczny przegląd trzeciej pod względem wielkości galaktyki w Grupie Lokalnej dostarczył nam zachwycającego spojrzenia a 40 miliardów gwiazd tworzących ten jeden z najodleglejszych […]

Zderzenie galaktyk może wyrzucić Układ Słoneczny w przestrzeń międzygalaktyczną

Zderzenie galaktyk może wyrzucić Układ Słoneczny w przestrzeń międzygalaktyczną

Najnowsze badania prowadzone przez astrofizyków z Uniwersytetu w Durham w Wielkiej Brytanii wskazują, że Wielki Obłok Magellana (LMC) może zderzyć się z Drogą Mleczną w ciągu najbliższych dwóch miliardów lat. Do zderzenia może dojść na długo przed prognozowanym zderzeniem Drogi Mlecznej z Galaktyką Andromedy, do którego według naukowców może dojść […]

Delikatne światło na zdjęciach z Hubble’a odkrywa przed nami rozmieszczenie ciemnej materii

Delikatne światło na zdjęciach z Hubble’a odkrywa przed nami rozmieszczenie ciemnej materii

Astronomowie korzystający z danych zebranych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zastosowali rewolucyjną metodę do wykrycia ciemnej materii w gromadach galaktyk. Metoda ta pozwala astronomom “zobaczyć” rozkład ciemnej materii dokładniej niż jakakolwiek inna metoda spośród dotychczas wykorzystywanych i może w przyszłości zostać wykorzystana do zbadania ostatecznej natury ciemnej materii. Wyniki badań […]

Tajemnica korony otaczającej supermasywne czarne dziury tylko się pogłębia

Tajemnica korony otaczającej supermasywne czarne dziury tylko się pogłębia

Badacze z RIKEN oraz JAXA wykorzystali obserwacje wykonane za pomocą radioobserwatorium ALMA w północnym Chile do zmierzenia – po raz pierwszy w historii – siły pól magnetycznych wokół dwóch supermasywnych czarnych dziur w centrach ważnego typu aktywnych galaktyk. Co ciekawe, moc pól magnetycznych nie wydaje się wystarczająca do zasilania “korony”, […]

Mapa ciemnej materii  rejonie G12 w przeglądzie KiDS. Źródło: KiDS Survey

Nowa teoria może tłumaczyć brakujące 95 procent kosmosu

Naukowcy z University of Oxford mogli rozwiązać jedną z największych zagadek współczesnej fizyki unifikując w najnowszym artykule naukowym ciemną materię i ciemną energię w jedno zjawisko: płyn charakteryzujący się “ujemną masą”. Gdybyśmy popchnęli ujemną masę, przyspieszyłaby w naszym kierunku. Ta zdumiewająca nowa teoria może także potwierdzać przewidywania Einsteina sprzed ponad […]

Hubble odkrywa tysiące gromad kulistych pośród galaktyk w Gromadzie Coma

Hubble odkrywa tysiące gromad kulistych pośród galaktyk w Gromadzie Coma

Spoglądając 300 milionów lat świetlnych stąd w potężne morze galaktyk, astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a dokonali pełnego przeglądu najmniejszych jego elementów: 22 426 gromad kulistych. Przegląd opublikowany 9 listopada 2018 roku w periodyku Astrophysical Journal pozwoli astronomom wykorzystanie pola gromad kulistych do stworzenia mapy rozkładu materii i ciemnej materii w […]

Gaia dostrzegła galaktycznego ‘ducha’ nieopodal Drogi Mlecznej

Gaia dostrzegła galaktycznego ‘ducha’ nieopodal Drogi Mlecznej

Satelita Gaia dostrzegła potężną galaktykę czającą się tuż za Drogą Mleczną. Międzynarodowy zespół astronomów odkrył podczas analizy danych zebranych przez satelitę Gaia masywny obiekt. Ów obiekt, nazwany Antlia 2 (Ant 2), unikał wykrycia do teraz dzięki swojej wyjątkowo niskiej gęstości oraz idealnej kryjówce, schowany za gęstym dyskiem Drogi Mlecznej. Wyniki […]