Kosmologia

Kolorowe zdjęcie "duszącej się" galaktyki oddalonej od nas o 6 miliardów lat świetlnych. Jasna kropka w centrum kadru to kompaktowy obszar, a chaotyczne zewnętrzne krawędzie wskazują, że mamy do czynienia z pozostałością po procesie łączenia galaktyk. Credit: KU

Astronomowie badają tajemnicę ustawania procesów gwiazdotwórczych w galaktykach

Galaktyki takie jak nasza Droga Mleczna są fabrykami wykorzystującymi grawitację do tworzenia nowych gwiazd z gazowego wodoru cząsteczkowego. “Droga Mleczna zamienia gaz w gwiazdy w tempie średnio jednej masy Słońca rocznie” mówi Gregory Rudnick, profesor fizyki i astronomii na University of Kansas. “Galaktyka wypełniona jest gazem, a mimo o wciąż otrzymujemy […]

Źródło: ESO

FORS2 fotografuje szczegóły galaktyki spiralnej NGC 3981

  FORS2, instrument zainstalowany na pokładzie Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) wykonał obserwacje spiralnej galaktyki NGC 3981 fotografując ją w całej jej wspaniałości. Zdjęcie wykonano w ramach programu ESO Cosmic Gems Programme, który wykorzystuje rzadkie sytuacje, w których warunki obserwacyjne nie pozwalają na zbieranie wartościowych danych naukowych. Zamiast oczekiwać na poprawę […]

Credit: ESA/Hubble & NASA; Acknowledgment: Judy Schmidt

Pyłowa poświata odległej galaktyki w obiektywie Hubble’a

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę NGC 4036, galaktykę soczewkową oddaloną od nas o 70 milionów lat świetlnych w kierunku gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. Galaktyka ta znana jest z nieregularnych włókien pyłowych, które układają się w spiralę otaczającą centrum galaktyki.  Jądro galaktyki otoczone jest przez rozległą mglistą […]

ALMA wspomagana przez soczewkę grawitacyjną, dostrzegła wypływ lub "wiatr" z galaktyki, którą obserwujemy taką jaką była gdy wszechświat miał zaledwie miliard lat. Obraz z ALMA (zaznaczony okręgiem) wskazuje położenie cząsteczek hydroksylu (OH). Owe cząsteczki wskazują położenie gazu gwiazdotwórczego uciekającego z galaktyki. Pole gwiazd w le (Blanco Telescope Dark Energy Survey_ wskazuje położenie galaktyki. Okrągły, dwubiegunowy kształt odległej galaktyki spowodowany jest zniekształceniem obrazu przez znajdującą się po drodze soczewkę grawitacyjną. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. Spilker/UT-Austin; NRAO/AUI/NSF, S. Dagnello; AURA/NSF

Wiatry galaktyczne tłumią procesy gwiazdotwórcze w odległej galaktyce

Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się dostrzec silny “wiatr” cząsteczkowy w galaktyce oddalonej od nas o 12 miliardów lat świetlnych. Badając wszechświat takim jakim był gdy jego wiek stanowił mniej niż 10% obecnego Justin Spilker z University of Texas w Austin rzucił nowe światło na to jak pierwsze […]

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Grupa badaczy kierowana przez Paulę Sanchez-Saez, doktorantkę na Universidad de Chile, ustaliła, że tempo zmienności ilości promieniowania emitowanego przez materię pożeraną przez supermasywne czarne dziury (SMBH)w jądrach aktywnych galaktyk zależy od tempa akrecji, czyli tempa pożerania materii przez SMBH. “Promieniowanie emitowane przez opadającą materię (jej jasność) znacząco zmienia się w […]

Astronomowie odkrywają nowe szczegóły potężnych galaktyk gwiazdotwórczych

Astronomowie odkrywają nowe szczegóły potężnych galaktyk gwiazdotwórczych

Międzynarodowy zespół astronomów z Japonii, Meksyku i USA badający “potężną galaktykę” 12,4 miliardów lat świetlnych od Ziemi donosi, że jego instrumenty osiągnęły 10-krotnie wyższą rozdzielczość kątową niż dotychczas, odsłaniając przed nami wcześniej nieznane szczegóły budowy galaktyki. Oprócz tego naukowcy byli  w stanie przeanalizować jej własności dynamiczne, których wcześniej nie potrafiliśmy […]

Przewidywania modelu dla trzech różnych obszarów Drogi Mlecznej (Credit: M. Noguchi, Nature). Kontury pochodzą z obserwacji za pomocą APOGEE (Credit: M. Haywood et al. A&A, 589, 66 (2016), ESO).

Gwiazdy pamiętają ponowne narodziny naszej galaktyki

Droga Mleczna już raz umarła, a teraz znajdujemy się w jej drugim życiu. Obliczenia przeprowadzone przez Masafumi Noguchi (Tohoku University) odsłoniły przed nami wcześniej nieznane szczegóły historii naszej galaktyki. Wyniki badań zostały opublikowane 26 lipca w periodyku Nature. Gwiazdy w Drodze Mlecznej formowały się w dwóch różnych epokach wykorzystując do tego […]

Credit: TNG Collaboration

Masywny region przestrzeni a tak mało galaktyk…

Astronomowie z Uniwersytetu Kalifornijskiego rozwiązali jedną z zagadek dotyczących wczesnego wszechświata i jego pierwszych galaktyk. Astronomowie wiedzą, że ponad 12 miliardów lat temu, jakiś miliard lat po Wielkim Wybuchu, gaz wypełniający przestrzeń był dużo bardziej nieprzezroczysty niż teraz w niektórych regionach, aczkolwiek przezroczystość charakteryzowała się dużą zmiennością między różnymi obszarami […]

Credit: Uniwersytet w Lejdzie

Rekord najdalszej odkrytej radiogalaktyki pobity po dwóch dekadach

Po niemal dwudziestu latach rekord najodleglejszej dotąd odkrytej radiogalaktyki został pobity. Zespół naukowców kierowany przez doktoranta Aayusha Saxena (Uniwersytet w Lejdzie) odkrył radiogalaktykę z czasów kiedy wszechświat miał zaledwie 7 procent swojego obecnego wieku, oddaloną od nas o 12 miliardów lat świetlnych. Do badań wykorzystano teleskop GMRT (Giant Meter-wave Radio […]

Eliptyczna elegancja

Eliptyczna elegancja

Zdjęcie wykonane przy pomocy VLT Survey Telescope, najnowocześniejszego 2,6-metrowego teleskopu zaprojektowanego do przeglądów nieba w zakresie promieniowania widzialnego, wypełnia mrowie galaktyk. O ile Bardzo Duży Teleskop (VLT) potrafi niezwykle szczegółowo obserwować bardzo słabe obiekty astronomiczne, to gdy astronomowie chcą zrozumieć jak wielka jest różnorodność galaktyk, muszą posłużyć się innym rodzajem teleskopu, o […]

Cassiopeia A, najmłodsza pozostałość po supernowej w Drodze Mlecznej. Źródło: NASA/CXC/MIT/UMass Amherst/M.D. Stage et al.

Obrzeża galaktyk dobrym miejscem do poszukiwania umierających gwiazd i czarnych dziur.

Wnioski z badań przeprowadzonych przez naukowców z Rochester Institute of Technology potwierdzają, że obrzeża galaktyk spiralnych pełne są masywnych czarnych dziur. Te pomijane regiony przestrzeni to nowe cele obserwacji fal grawitacyjnych powstałych wskutek zderzeń masywnych obiektów, donoszą autorzy raportu. W ramach badań odwrócono czas w kwestii czarnych dziur analizując ich […]

Czarna dziura w Cygnus X-1 jest jednym z najjaśniejszych obiektów na niebie w zakresie rentgenowskim. Promieniowanie w pobliżu czarnej dziury pochodzi od materii wysysanej z towarzyszącej jej gwiazdy. Credit: NASA, ESA, Martin Kornmesser

Polarymetria rentgenowska odkrywa nigdy wcześniej niewidzianą materię wokół czarnej dziury

Międzynarodowy zespół naukowców z Japonii i Szwecji wyjaśnił jak grawitacja wpływa na kształt materii w pobliżu czarnej dziury w układzie podwójnym Cygnus X-1. Wyniki badań, które zostały opublikowane w najnowszym wydaniu periodyku Nature Astronomy mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć naturę silnej grawitacji oraz ewolucję czarnych dziur i galaktyk Niemal w środku […]