PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

NASA na Księżycu. Coraz bliżej „Złotego Wieku” i baza niczym brama na Marsa

Księżyc, odwieczny towarzysz Ziemi, przez dziesięciolecia był świadkiem heroicznych podbojów, by później na długo popaść w zapomnienie w kontekście misji załogowych. Teraz jednak wraca na usta wszystkich, a NASA ma wobec niego ambitne plany. Amerykańska agencja kosmiczna intensywnie pracuje nad stworzeniem stałej bazy księżycowej, która ma otworzyć zupełnie nowy rozdział w historii eksploracji kosmosu. Najnowsze
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sekrety Drogi Mlecznej na wyciągnięcie obiektywu. Euclid i Roman rewolucjonizują badania galaktyczne

Wszechświat nieustannie zaskakuje, a naukowcy, wyposażeni w coraz potężniejsze narzędzia, odkrywają jego kolejne tajemnice. Najnowszym przykładem jest spektakularna współpraca dwóch kosmicznych obserwatoriów: misji Euclid Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), z wkładem NASA, oraz Kosmicznego Teleskopu Nancy Grace Roman (Roman), który NASA planuje wystrzelić już tego lata. Okazuje się, że wspólne spojrzenie tych potężnych instrumentów na serce
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnica horyzontu zdarzeń rozwikłana? Fale grawitacyjne uchylają rąbka tajemnicy czarnych dziur

Powszechnie wiadomo, że z wnętrza czarnej dziury nie może uciec żadna informacja. Ta fundamentalna zasada definiuje te jedne z najbardziej enigmatycznych obiektów we Wszechświecie. Jednak najnowsze odkrycie, ogłoszone na łamach prestiżowego czasopisma „Nature”, sugeruje, że fale grawitacyjne, będące echem potężnych kolizji czarnych dziur, mogły przynieść nam pierwszą w historii sygnaturę bezpośrednio z horyzontu zdarzeń. To
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Orbitalna zagadka Chin. Co wypuścił tajemniczy samolot kosmiczny Shenlong?

Chiński samolot kosmiczny, owiany głęboką tajemnicą, ponownie stał się przedmiotem intensywnych spekulacji. Podczas swojej czwartej misji, trwającej od lutego, maszyna uwolniła na orbicie nieznany obiekt, wywołując pytania o jej prawdziwe przeznaczenie i zaawansowanie chińskiego programu kosmicznego. To zdarzenie, wykryte przez ekspertów od monitorowania kosmosu, wpisuje się w obserwowany od dłuższego czasu schemat działania chińskich statków
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chińska sonda Tianwen-2 dociera do quasi-księżyca Ziemi. Czy to zagubiony fragment Srebrnego Globu?

Chińska sonda Tianwen-2 właśnie dotarła do Kamo’oalewa – tajemniczego „quasi-Księżyca” Ziemi. Ta ambitna misja, której kulminacją będzie bezprecedensowe lądowanie i pobranie próbek, ma szansę rozwikłać jedną z największych zagadek Układu Słonecznego: czy Kamo’oalewa to naprawdę zagubiony fragment naszego naturalnego satelity? Sukces tej operacji może przynieść kluczowe informacje dla przyszłej eksploracji kosmosu i obrony planetarnej.
  • Data publikacji

Marsjański maraton: Perseverance kontra ludzkie granice wytrzymałości

Doskonale jeszcze pamiętam jak łazik Perseverance lądował na Marsie. Pamiętacie to spektakularne lądowanie z jeszcze lepszym nagraniem z kamer pokładowych? Mam wrażenie, że to wcale nie było tak dawno temu, choć w rzeczywistości minęło już ponad pięć lat. Jak odnotowuje NASA, w ciągu tych ponad pięciu lat od lądowania, licznik przebiegu (nie kręcony jak w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planeta 9: Nowe odkrycie mocno komplikuje poszukiwania

Wizja ogromnej, nieodkrytej planety czającej się na rubieżach Układu Słonecznego od dekad rozpala wyobraźnię astronomów i miłośników kosmosu. Od czasów przed Plutonem, aż po współczesne obserwacje, koncepcja „Planet X” ewoluowała, prowadząc nas do teorii Planety 9. Ale im więcej dowiadujemy się o naszym kosmicznym podwórku, tym bardziej ta zagadka wydaje się… skomplikowana.
  • Data publikacji

Kosmiczne pranie bez wody? Błyskawice plazmowe zrewolucjonizują higienę na Marsie!

Długoterminowe misje kosmiczne na Księżyc czy Marsa to nie tylko wyzwania inżynieryjne związane z budową rakiet i habitatów. To także codzienne problemy, takie jak… pranie. Okazuje się, że utrzymanie higieny w warunkach innych niż ziemskich, tam gdzie woda jest na wagę złota, stanowi jedno z kluczowych wyzwań dla zdrowia astronautów i sukcesu misji. Teraz, naukowcy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnica planetoidy 1998 KY26. Czy Hayabusa2 leci zbadać zagubioną sowiecką sondę?

Jak zapawne doskonale pamiętacie, Japońska Agencja Eksploracji Kosmicznej (JAXA) wysłała swoją sondę Hayabusa2 w fascynującą podróż, która już raz zaowocowała spektakularnym sukcesem – dostarczeniem na Ziemię próbek z planetoidy Ryugu. Misja, przedłużona na ponad dekadę, ma teraz nowy, jeszcze bardziej intrygujący cel: niewielką, szybko obracającą się planetoidę 1998 KY26. To, co początkowo wydawało się standardowym
Czytaj więcej
wenus
  • Data publikacji

Ta pamięć przetrwa nawet na Wenus. Naukowcy stworzyli układ odporny na 700 stopni Celsjusza

Każde urządzenie elektroniczne, jakie kiedykolwiek posiadałeś, ma tę samą, krytyczną słabość. Niezależnie od tego, czy jest to najnowszy smartfon, komputer pokładowy w nowoczesnym samochodzie, czy zaawansowany satelita krążący nad naszymi głowami, wszystkie one posiadają nienaruszalną barierę termiczną. Po przekroczeniu temperatury około 200 stopni Celsjusza standardowa elektronika zaczyna zawodzić, a jej struktury ulegają nieodwracalnemu uszkodzeniu. Przez
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny olbrzym na granicy światów. Teleskop Webba odkrywa tajemnicę narodzin super-jowisza

Gdzie kończy się królestwo planet, a zaczyna domena gwiazd? To jedno z najbardziej fundamentalnych pytań współczesnej astrofizyki doczekało się właśnie fascynującej odpowiedzi. Dzięki precyzyjnym instrumentom Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), międzynarodowy zespół astronomów zajrzał w głąb atmosfery obiektu 29 Cygni b – olbrzyma o masie 15-krotnie większej od Jowisza. Wyniki analizy, opublikowane na łamach The
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Artemis 2. Tak daleko nie byliśmy od ponad pół wieku

O godzinie 0:35 w nocy z 1 na 2 kwietnia z platformy 39B w Centrum Kosmicznym im. Johna F. Kennedy’ego wystartowała rakieta Space Launch System (SLS). Na jej szczycie znajdował się statek Orion, na pokładzie którego znalazła się czwórka astronautów. Tak rozpoczęła się pierwsza od 53 lat załogowa misja księżycowa.
  • Data publikacji

Czy obcy widzą naszą zieleń? NASA opracowała metodę wykrywania roślinności na odległych planetach

W poszukiwaniu śladów życia poza Układem Słonecznym astronomowie od lat skupiają się na tzw. biosygnaturach – chemicznych i fizycznych dowodach na istnienie procesów biologicznych. Wyobraźmy sobie przez chwilę hipotetyczny scenariusz: obserwator znajdujący się w odległym systemie gwiezdnym kieruje potężny teleskop w stronę Ziemi. Czy byłby w stanie jednoznacznie stwierdzić, że nasza planeta tętni życiem? Odpowiedź,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chińska ofensywa w kosmosie. 140 startów do końca roku

Chiński sektor kosmiczny przechodzi bezprecedensową transformację, która w najbliższych latach może zmienić układ sił na orbicie okołoziemskiej. Według najnowszych prognoz płynących z Pekinu, Państwo Środka planuje przeprowadzenie około 140 startów orbitalnych już w 2026 roku. Tak ambitny cel oznacza gwałtowne przyspieszenie tamtejszego programu kosmicznego, który staje się jednym z najważniejszych filarów gospodarczych i strategicznych kraju.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Odkrycie na Marsie. Łazik Perseverance odnalazł kluczowy składnik życia w dawnym korycie rzeki

Czerwona Planeta po raz kolejny dostarcza dowodów na to, że w swojej odległej przeszłości mogła być miejscem przyjaznym dla organizmów żywych. Najnowsze dane przesłane przez łazik Perseverance, operujący w obrębie krateru Jezero, ujawniły obecność niezwykle wysokich stężeń niklu w skałach osadowych. To odkrycie, dokonane w regionie znanym jako Neretva Vallis, stanowi brakujący element układanki dotyczącej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełom w badaniach nad początkami Wszechświata. Czy LIGO odkryło brakujący element ciemnej materii?

Astronomowie być może właśnie natrafili na ślad jednego z najbardziej nieuchwytnych fenomenów we współczesnej nauce. Zespół badawczy pod kierownictwem astrofizyków Alberto Magaraggii i Nico Cappellutiego z Uniwersytetu w Miami donosi o prawdopodobnej pierwszej bezpośredniej obserwacji pierwotnej czarnej dziury (PBH). Jeśli te doniesienia zostaną ostatecznie potwierdzone, będziemy mogli mówić o fundamentalnym przełomie w naszym rozumieniu ewolucji
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnicze eksplozje satelitów Starlink. Czy SpaceX ma narastający problem na orbicie?

Wizja bezpiecznej i czystej niskiej orbity okołoziemskiej (LEO) została poddana kolejnej próbie. Firma SpaceX potwierdziła, że w ostatnich dniach jeden z satelitów megakonstelacji Starlink uległ poważnej awarii, w wyniku której na orbicie powstała chmura odłamków. To już drugi tego typu incydent w ciągu zaledwie trzech miesięcy, co budzi uzasadnione pytania o trwałość i bezpieczeństwo floty
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Artemis 2: Czy potężny rozbłysk klasy X pokrzyżuje plany NASA?

Ludzkość stoi u progu nowej ery eksploracji kosmosu. Odliczanie do historycznej misji Artemis II, która ma zabrać czwórkę astronautów w lot wokół Księżyca, już trwa. Jednak oczy naukowców z NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) skierowane są obecnie nie tylko na rakietę SLS i kapsułę Orion, ale przede wszystkim na naszą gwiazdę centralną. Niezwykle silny
Czytaj więcej
Jowisz
  • Data publikacji

Odkryto nowe księżyce Jowisza i Saturna. Ile naturalnych satelitów mają gazowe olbrzymy?

Nasz system planetarny staje się coraz bardziej zatłoczonym miejscem. Choć przez dekady podręczniki do astronomii podawały stałą liczbę naturalnych satelitów krążących wokół największych planet, nowoczesne techniki obserwacyjne regularnie rewidują tę wiedzę. Najnowsze dane dostarczone przez międzynarodowe zespoły astronomów rzucają nowe światło na otoczenie gazowych olbrzymów. Saturn i Jowisz, dwaj najwięksi gracze w naszym systemie, właśnie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczna śmieciarka gotowa do akcji. Portal Space Systems i Paladin Space zapowiadają rewolucję w usuwaniu odpadów z orbity

Problem śmieci kosmicznych przestał być jedynie teoretycznym scenariuszem rodem z filmów science fiction, a stał się realnym i kosztownym wyzwaniem dla współczesnej astronautyki. Każdego roku tysiące odłamków nieaktywnych satelitów i członów rakiet zagrażają wartym miliardy dolarów instalacjom orbitalnym. W obliczu tego narastającego kryzysu, amerykańska firma Portal Space Systems oraz australijski startup Paladin Space ogłosiły nawiązanie
Czytaj więcej