PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: Czarna dziura

  • Data publikacji

Sto milionów lat ciszy. Czarna dziura właśnie się obudziła

Astronomowie zaobserwowali jeden z najbardziej spektakularnych przykładów „ponownego przebudzenia” supermasywnej czarnej dziury. W centrum odległej galaktyki radiowej J1007+3540 doszło do wznowienia aktywności po niemal 100 milionach lat ciszy. Efektem jest imponująca struktura rozciągająca się na prawie milion lat świetlnych, porównywana przez badaczy do kosmicznego wulkanu wyrzucającego materię na olbrzymią skalę.
  • Data publikacji

Czarna dziura pożera gwiazdę neutronową. To naprawdę spektakularne wydarzenie

Gdy przypadkowa gwiazda zbliży się za bardzo do czarnej dziury, czeka ją nieciekawy los. Oddziaływanie grawitacyjne czarnej dziury najpierw rozciągnie taką gwiazdę, potem rozszarpie ją na strzępy, a potem te strzępy wrzuci za horyzont zdarzeń. Co jednak się dzieje, gdy czarna dziura pożera nie zwykłą gwiazdę, a gwiazdę neutronową?
  • Data publikacji

Astronomowie potwierdzają: czarna dziura M87 obraca się z zawrotną prędkością

Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców i miłośników kosmosu, a wśród nich szczególne miejsce zajmuje supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki M87. To właśnie ona stała się bohaterką pierwszego w historii zdjęcia czarnej dziury, które obiegło świat w 2019 roku. Najnowsze badania przynoszą jeszcze więcej zaskakujących informacji o tym kosmicznym kolosie — od jego ekstremalnej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA rzuca światło na tajemnicze wybuchy promieni rentgenowskich z układu czarnej dziury „Ansky”

Astronomowie poczynili duży krok w kierunku zrozumienia niezwykłego układu czarnej dziury, który regularnie wyzwala wybuchowe rozbłyski promieni rentgenowskich. Znany jako Ansky, układ ten jest najbardziej energetycznym źródłem niedawno odkrytego zjawiska zwanego erupcjami quasi-periodowymi (QPE), wysokoenergetycznymi rozbłyskami, które powtarzają się z niezwykłą regularnością.
  • Data publikacji

Astronomowie wykonali pierwsze zdjęcie czarnej dziury

Teleskop Horyzontu Zdarzeń (Event Horizon Telescope, EHT) – sieć ośmiu naziemnych radioteleskopów stworzona w międzynarodowej współpracy – został zaprojektowany specjalnie do wykonania zdjęć czarnej dziury. Dzisiaj, w trakcie skoordynowanych konferencji prasowych odbywających się jednocześnie na całym świecie, naukowcy z EHT poinformowali, że w końcu osiągnęli cel i przedstawili pierwszy dowód supermasywnej czarnej dziury oraz zdjęcie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czarna dziura o masie pośredniej w Koziorożcu?

Międzynarodowy  zespół astronomów kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Manchester odkrył nową czarną dziurę stanowiącą „brakujące ogniowo” w Drodze Mlecznej, w kierunku gwiazdozbioru Koziorożca. Czarna dziura znajduje się w odległości 26 000 lat świetlnych (7,9 kpc) od Ziemi w gromadzie kulistej NGC 6624. Gromada kulista to grawitacyjnie związana grupa milionów starych gwiazd wypełniających przestrzeń o
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwsze obserwacje centrum Galaktyki za pomocą GRAVITY

Instrument GRAVITY pracujący aktualnie z czterema 8,2-metrowymi teleskopami tworzącymi Bardzo Duży Teleskop VLT (ESO) już we wczesnej fazie testów udowadnia, że wkrótce będzie dostarczał wyników naukowych światowej klasy. GRAVITY jest elementem sieci VLT Interferometer. Łącząc światło zbierane z czterech teleskopów, jest w stanie osiągnąć tę samą rozdzielczość przestrzenną i precyzję pomiaru pozycji co jeden teleskop
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Wzrost aktywności rentgenowskiej w centrum Drogi Mlecznej

Trzy znajdujące się na orbicie kosmiczne teleskopy rentgenowskie wykryły w ramach długoterminowego monitoringu zwiększoną częstotliwość rozbłysków rentgenowskich pochodzących z zazwyczaj spokojnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Naukowcy próbują dowiedzieć się czy jest to normalne zachowanie, które jak dotąd im umykało ze względu na ograniczony czas obserwacji czy też owe rozbłyski spowodowane są przez niedawne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Poszukiwanie nowych gwiazd w centrum Galaktyki w zakresie radiowym?

Centrum Drogi Mlecznej to tajemnicze miejsce. Nie tylko oddalone jest od nas o tysiące lat świetlnych lecz także ukryte jest w tak dużej ilości pyłu, że niektórych gwiazd zanurzonych w nim nie możemy po prostu dojrzeć. Naukowcy z Harvardu zaproponowali nowy sposób zajrzenia wgłąb centrum galaktyki i dojrzenia ukrywających się tam gwiazd – proponują poszukiwanie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

DROGA MLECZNA i jej burzliwe centrum

W jaki sposób powstały blizny w sercu Drogi Mlecznej? Międzynarodowy zespół astronomów z Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics poszukiwał winowajcy w obrazach zarejestrowanych przez obserwatorium kosmiczne XMM-Newton. Głównym podejrzanym jest supermasywna czarna dziura kryjąca się w centrum Drogi Mlecznej. Jednak oprócz niej kilka masywnych gwiazd i supernowych budzi podejrzenia naukowców.
  • Data publikacji

Najmniejsza supermasywna czarna dziura

Astronomowie korzystający z Obserwatorium Chandra oraz 6.5-metrowego Teleskopu Clay w Chile zidentyfikowali najmniejszą dotychczas supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki. Ten osobliwy obiekt może ułatwić zrozumienie procesu formowania się większych czarnych dziur oraz ich galaktyk macierzystych 13 miliardów lat temu.
  • Data publikacji

GWIAZDY NEUTRONOWE: Dżety niczym z czarnych dziur!

Niektóre gwiazdy neutronowe mogą dorównywać czarnym dziurom w zdolności do przyspieszania silnych dżetów materii do prędkości bliskiej prędkości światła. Takie wnioski wyciągnęli ze swoich obserwacji astronomowie korzystający z