Ciemna materia – PULS KOSMOSU

Data publikacji 6 marca 20265 marca 2026

Istny duch. Odkryto galaktykę niemal w całości zbudowaną z ciemnej materii

Wszechświat, który obserwujemy przez okulary teleskopów – pełen lśniących gwiazd, wirujących ramion spiralnych i barwnych mgławic – to w rzeczywistości zaledwie ułamek kosmicznej rzeczywistości. Większość struktury kosmosu jest zdominowana przez ciemną materię, niewidzialną substancję, której masa przewyższa zwykłą materię barionową, z której zbudowane są słońca i planety, w stosunku pięć do jednego. Choć ciemna materia

Data publikacji 14 lipca 202514 lipca 2025

Naukowcy chcą szukać ciemnych karłów w centrum Drogi Mlecznej. Czym są te obiekty?

Ciemna materia to jedna z największych zagadek współczesnej fizyki. Choć nie emituje ani nie pochłania światła, wpływa grawitacyjnie np. na rotację galaktyk, zapobiegając ich rozpadowi. Według powszechnie przyjmowanych szacunków ciemna materia stanowi około 85% całej materii we Wszechświecie. Mimo tego nadal nie wiemy, czym dokładnie jest. Teraz jednak naukowcy wskazują na nową, intrygującą możliwość jej

Data publikacji 17 czerwca 202516 czerwca 2025

Nie tylko soczewkowanie. Czy ciemna materia blokuje światło gwiazd?

Ciemna materia to jedna z największych tajemnic współczesnej nauki. Choć stanowi aż 85% całej materii we wszechświecie, pozostaje niewidzialna i niewykrywalna bezpośrednio — wiemy o niej tylko dzięki jej wpływowi grawitacyjnemu na galaktyki i ruch ciał niebieskich. Teraz naukowcy proponują nowy sposób, by przyjrzeć się tej zagadce — dosłownie poprzez przyjrzenie się… cieniom.

Data publikacji 18 kwietnia 202517 kwietnia 2025

Ciemną materię odkryjemy za 15 lat? Trzeba zbudować odpowiednie radio

Międzynarodowy zespół badaczy z King’s College London, Uniwersytetu Harvarda, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i innych instytucji opracował przełomową metodę wykrywania ciemnej materii, która może przyczynić się do rozwiązania jednej z największych tajemnic fizyki współczesnej w ciągu najbliższych 15 lat. Wnioski z przeprowadzonych przez nich badań, opublikowane w periodyku Nature, szczegółowo opisują rozwój tego, co może

Data publikacji 8 kwietnia 20258 kwietnia 2025

Czy istnieją galaktyki bez gwiazd? Naukowcy poszukują pustego halo ciemnej materii

Uważa się, że galaktyki powstają w centrum lokalnych zagęszczeń ciemnej materii. Każda galaktyka zanurzona jest w halo materii związanej grawitacyjnie i rozciągającej się daleko poza widoczną część galaktyki. Owe skupiska odgrywają kluczową rolę w formowaniu się gwiazd, ponieważ to ich przyciąganie grawitacyjne pozwala skupić w jednym miejscu gaz, który ostatecznie łączy się w gwiazdy. Powstaje

Data publikacji 4 lutego 20244 lutego 2024

Jak szybko porusza się ciemna materia? Wystarczy popatrzeć na zdeformowane galaktyki

Ciemna materia jest niezwykle irytującą cechą naszego wszechświata. Z jednej strony wiemy o niej całkiem sporo: wiemy, że gromadzi się wokół galaktyk, tworząc charakterystyczne halo wokół nich, wiemy, że jest jej znacznie więcej niż materii widzialnej, wiemy nawet, jak ze sobą oddziałuje. Z drugiej jednak strony wciąż nie udało nam się złapać ani jednej cząstki

Data publikacji 15 listopada 202315 listopada 2023

Ciemna materia może się składać z całego układu okresowego ciemnych pierwiastków. Nic o nim nie wiemy

Ciemna materia jest jednym z największych źródeł frustracji współczesnych fizyków. Jakby nie patrzeć, wszystko wskazuje na to, że we wszechświecie ciemnej materii jest znacznie więcej niż materii zwyczajnej, którą jesteśmy w stanie badać. Skoro jednak nie udało się dotąd w żaden sposób (poza grawitacją) zbadać, czy dotknąć ciemnej materii, to wciąż niewiele nowego możemy się

Data publikacji 7 kwietnia 2020

Galaktyki satelitarne odkrywają związek między halo ciemnej materii a powstawaniem galaktyk

Tak jak słońce ma planety, a planety mają księżyce, nasza galaktyka ma galaktyki satelitarne, a niektóre z nich mogą mieć własne mniejsze galaktyki satelitarne. To znaczy, że Wielki Obłok Magellana (LMC), stosunkowo duża galaktyka satelitarna widoczna z półkuli południowej, prawdopodobnie przywiodła ze sobą co najmniej sześć własnych galaktyk satelitarnych, gdy po raz pierwszy zbliżyła się

Data publikacji 19 listopada 2019

[VIDEO] Porównanie rotujących galaktyk dyskowych kiedyś i dzisiaj

Porównanie rotujących galaktyk dyskowych w odległym Wszechświecie i obecnie. Hipotetyczna galaktyka po lewej znajduje się w bliskim Wszechświecie, a gwiazdy w jej zewnętrznych rejonach krążą szybciej wokół centrum galaktyki z uwagi na obecność dużych ilości ciemnej materii wokół regionów centralnych. Po prawej natomiast mamy galaktykę znajdującą się w odległym Wszechświecie, widzianą taką, jaką była dziesięć

Data publikacji 8 sierpnia 2019

Ciemna materia może być starsza niż… Wielki Wybuch?

Ciemna materia, która według naukowców stanowi 80% masy wszechświata, jest jedną z największych tajemnic współczesnej fizyki. Czym dokładnie jest i jak powstała jest zagadką, ale nowe badania naukowców z Johns Hopkins University wskazują, że ciemna materia mogła istnieć przed Wielkim Wybuchem. Wyniki badań opublikowane 7 sierpnia w periodyku Physical Review Letters, opisują nowy pomysł na

Data publikacji 24 stycznia 2019

Gdzie powstawały masywne czarne dziury w początkach wszechświata?

Promieniowanie wyemitowane w otoczeniu pierwszych masywnych czarnych dziur we wszechświecie jest tak intensywne, że jest w stanie dotrzeć do teleskopów na Ziemi po przebyciu niemal całego wszechświata. Światło z najodleglejszych czarnych dziur (lub kwazarów) podróżowało do nas od ponad 13 miliardów lat. Mimo to, nadal nie wiemy w jaki sposób powstały te potężne czarne dziury.

Data publikacji 21 grudnia 20186 września 2023

Delikatne światło na zdjęciach z Hubble’a odkrywa przed nami rozmieszczenie ciemnej materii

Astronomowie korzystający z danych zebranych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zastosowali rewolucyjną metodę do wykrycia ciemnej materii w gromadach galaktyk. Metoda ta pozwala astronomom „zobaczyć” rozkład ciemnej materii dokładniej niż jakakolwiek inna metoda spośród dotychczas wykorzystywanych i może w przyszłości zostać wykorzystana do zbadania ostatecznej natury ciemnej materii. Wyniki badań opublikowano w periodyku Monthly Notices

Data publikacji 6 grudnia 20186 września 2023

Nowa teoria może tłumaczyć brakujące 95 procent kosmosu

Naukowcy z University of Oxford mogli rozwiązać jedną z największych zagadek współczesnej fizyki unifikując w najnowszym artykule naukowym ciemną materię i ciemną energię w jedno zjawisko: płyn charakteryzujący się „ujemną masą”. Gdybyśmy popchnęli ujemną masę, przyspieszyłaby w naszym kierunku. Ta zdumiewająca nowa teoria może także potwierdzać przewidywania Einsteina sprzed ponad 100 lat. Nasz obecny, szeroko

Data publikacji 22 października 20186 września 2023

Fale grawitacyjne mogą rzucić nowe światło na ciemną materię

Zbliżające się wielkimi krokami obserwatorium LISA (Laser Interferometer Space Antenna) będzie potężnym instrumentem, który umożliwi astronomom badanie zjawisk obejmujących zderzenia czarnych dziur i fale grawitacyjne> Badacze z Uniwersytetu w Zurychu odkryli teraz, że LISA może także rzucić nowe światło na umykające nam cząstki ciemnej materii. LISA umożliwi astrofizykom obserwowanie fal grawitacyjnych emitowanych przez zderzające się

Data publikacji 17 kwietnia 2018

Odkrywanie tajemnic ciemnej materii

Astronom Nico Cappelluti z Uniwersytetu Miami na co dzień bada niebo. Jako profesor na Wydziale Fizyki Cappelluti w swojej pracy bada supermasywne czarne dziury, naturę ciemnej materii oraz aktywne jądra galaktyczne (AGN). Niedawno Cappelluti opublikował wyniki swoich badań, które mogą dać naukowcom i astrofizykom wskazówki, których poszukują od całych dziesięcioleci starając się odkryć czym jest

Data publikacji 28 marca 2018

Hubble odkrywa pierwszą galaktykę w lokalnym Wszechświecie bez ciemnej materii

Międzynarodowy zespół badaczy korzystających z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i kilku innych obserwatoriów, po raz pierwszy w historii odkrył galaktykę w naszym kosmicznym sąsiedztwie, w której nie ma większości – a być może w ogóle – ciemnej materii. Odkrycie galaktyki NGC 1052-DF2 stanowi wyzwanie dla obecnie przyjętych teorii formowania galaktyk i dostarcza nowych informacji o naturze

Data publikacji 1 lutego 2018

Astrofizycy przedstawiają najbardziej zaawansowany model wszechświata

Nowatorskie metody obliczeniowe pozwoliły stworzyć najbardziej upakowaną informacjami symulację Wszechświata w historii. Nowe narzędzie dostarcza świeżych informacji o tym jak czarne dziury wpływają na rozkład ciemnej materii, jak powstają ciężkie pierwiastki i jak rozprzestrzeniają się w przestrzeni kosmicznej oraz jak powstają pola magnetyczne. Zespół naukowców z Heidelbergu, Garching, Harvardu, MIT i CCA kierowany przez Volkera

Data publikacji 7 grudnia 2017

ALMA odkrywa masywne pierwotne galaktyki w potężnym oceanie ciemnej materii

Astronomowie zakładają, że pierwsze galaktyki – te które powstały zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu – pod wieloma względami przypominają niektóre galaktyki karłowate, które obecnie obserwujemy w pobliskim wszechświecie. Te wczesne zbiory składające się z kilku miliardów gwiazd następnie mogły stanowić zalążki większych galaktyk, które zaczęły dominować we wszechświecie po pierwszych kilku miliardach lat.

Data publikacji 27 października 2017

Nowe dowody na ciemną materię sprawiają, że jest ona jeszcze bardziej egzotyczna

Gromady galaktyk to największe znane struktury we Wszechświecie, z których każda zawiera tysiące galaktyk i mnóstwo gorącego gazu. Ale co ważniejsze, zawierają one także tajemniczą ciemną materię, która odpowiada za 27 procent całej materii i energii we Wszechświecie. Obecne modele ciemnej materii przewidują, że gromady galaktyk psiadają bardzo gęste jądra, a owe jądra zawierają bardzo

Data publikacji 25 lipca 2017

Kosmologowie stworzyli nowe mapy dynamiki ciemnej materii we Wszechświecie

Międzynarodowy zespół kosmologów stworzył nowe mapy dynamiki ciemnej materii we Wszechświecie. Wykorzystując zaawansowane techniki modelowania, zespół badaczy przełożył rozkład galaktyk na szczegółową mapę strumieni i prędkości materii. Badania prowadzili wiodący kosmologowie z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec. Dr Florent Leclercq z Instytutu Kosmologii i Grawitacji na Uniwersytecie w Portsmouth powiedział: „Ciemna materia to substancja o