PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Czy kometa 3I/ATLAS pochodzi z innego krańca galaktyki? Rubin dostarcza przełomowych danych

Choć teleskop Vera C. Rubin Observatory jeszcze oficjalnie nie rozpoczął swojej działalności naukowej, już teraz dostarczył wyjątkowych danych dotyczących jednego z najrzadszych zjawisk w Układzie Słonecznym – przelotu międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. To pierwsza taka obserwacja wykonana przez Obserwatorium Very C. Rubin, które jeszcze znajduje się w fazie testowej, a zarazem obiecujący zwiastun jego potencjału badawczego.
  • Data publikacji

Tani Księżyc? Chińczycy chcą wydobywać wodę i produkować paliwo na Srebrnym Globie

Chińscy naukowcy opracowali nową, obiecującą metodę pozyskiwania wody z księżycowego regolitu i przekształcania jej w paliwo. To odkrycie może znacząco wpłynąć na możliwości długoterminowego przebywania ludzi na Księżycu. W dobie rosnącego zainteresowania stałą obecnością człowieka poza Ziemią, technologie umożliwiające korzystanie z lokalnych zasobów stają się kluczowe dla przyszłości astronautyki.
  • Data publikacji

Kosmiczny test nad Arktyką: jak Europa szykuje się do lądowania na Marsie

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zakończyła z sukcesem testy najbardziej zaawansowanego systemu spadochronowego, jaki kiedykolwiek opracowano z myślą o lądowaniu na Marsie. Przełomowy eksperyment przeprowadzony na dużej wysokości nad kołem podbiegunowym potwierdził, że układ ten jest gotowy do bezpiecznego sprowadzenia na powierzchnię Czerwonej Planety kluczowego ładunku – łazika Rosalind Franklin.
  • Data publikacji

Zaskakujące odkrycie na Europie. Dlaczego nadtlenek wodoru pojawia się w cieplejszych rejonach?

Europa od lat fascynuje naukowców jako jedno z najbardziej obiecujących miejsc w Układzie Słonecznym, gdzie mogłoby istnieć życie. Pod pokrywą lodu może skrywać się globalny ocean, a interakcje między tym oceanem a powierzchnią mogą tworzyć związki chemiczne niezbędne do podtrzymania życia. Teraz nowe eksperymenty laboratoryjne przeprowadzone przez naukowców z Southwest Research Institute (SwRI) rzucają światło
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Jak naprawić kamerę miliony kilometrów od Ziemi? NASA udowadnia, że to możliwe

Kiedy sonda kosmiczna znajduje się setki milionów kilometrów od Ziemi, a jej sprzęt zaczyna zawodzić, naprawa wydaje się niemożliwa. A jednak zespół NASA pokazał, że nawet z takiej odległości można przywrócić do życia kluczowe instrumenty naukowe. W grudniu 2023 roku inżynierowie dokonali zdalnej naprawy kamery JunoCam na pokładzie sondy Juno, umożliwiając jej wykonanie spektakularnych zdjęć
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zjawisko, które zaskoczyło naukowców: czarna dziura dwukrotnie „ugryzła” tę samą gwiazdę

Najnowsze odkrycie astronomów rzuca nowe światło na to, jak czarne dziury oddziałują z otaczającą je materią. Międzynarodowy zespół badaczy pod przewodnictwem naukowców z Uniwersytetu w Tel Awiwie zaobserwował niezwykłe zjawisko: czarna dziura nie tylko nadszarpnęła przelatującą w jej pobliżu gwiazdę, ale zrobiła to… dwukrotnie. To pierwszy potwierdzony przypadek takiego zdarzenia i być może początek większej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Betelgeza ma towarzysza! Przełomowe odkrycie teleskopu Gemini North

Betelgeza to jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd na niebie, która od tysiącleci intrygowała obserwatorów swoją zmienną jasnością. Teraz astronomowie po raz pierwszy potwierdzili istnienie gwiazdy towarzyszącej temu czerwonemu nadolbrzymowi. Odkrycie to nie tylko rozwiewa wątpliwości dotyczące tajemniczej zmienności Betelgezy, lecz także rzuca nowe światło na życie i ewolucję masywnych gwiazd.
  • Data publikacji

Narodziny planet. Astronomowie uchwycili formowanie się nowych światów

Dzięki najnowszym technologiom obserwacyjnym astronomowie po raz pierwszy zyskali bezpośredni wgląd w proces narodzin planet. Korzystając z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) w Chile, naukowcy uchwycili dwa obiekty, które najprawdopodobniej są nowo formującymi się planetami – każdy z nich zanurzony w spiralnych strukturach gazu i pyłu wokół młodych gwiazd. To wyjątkowe odkrycia, które potwierdzają przewidywania teoretyczne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Korea Południowa celuje w Księżyc. Do 2045 roku chce zbudować tam bazę

Wyścig o dominację w przestrzeni kosmicznej nabiera tempa, a Korea Południowa nie zamierza pozostać w tyle. Kraj ten ogłosił właśnie ambitną strategię rozwoju sektora kosmicznego, która zakłada m.in. budowę stałej bazy na Księżycu do połowy XXI wieku. Plan obejmuje także eksplorację Marsa oraz rozwój zaawansowanych technologii kosmicznych, mających umożliwić długoterminową obecność ludzi poza Ziemią.
  • Data publikacji

Planety podobne do Ziemi pod lupą. Przełomowe wyniki z JWST i nowe teorie

Poszukiwania planet podobnych do Ziemi od lat stanowią jeden z najważniejszych celów współczesnej astronomii. Mimo że naukowcom udało się odkryć już ponad 6000 egzoplanet w ponad 4400 układach planetarnych, tylko niewielka część z nich – zaledwie 217 – to potwierdzone planety skaliste o składzie przypominającym Ziemię. Co więcej, wciąż nie udało się potwierdzić istnienia atmosfery
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Superszybkie włókna w przestrzeni międzygwiazdowej. Nowe spojrzenie na ewolucję galaktyk

Astronomowie po raz pierwszy zmapowali z niezwykłą dokładnością strukturę odległego i szybko poruszającego się obłoku gazu w Drodze Mlecznej. Odkryli w nim chaotyczną sieć naddźwiękowych włókien gazowych, które rzucają nowe światło na wczesne etapy formowania się struktur międzygwiazdowych. Wyniki badania, opublikowane w periodyku Nature Astronomy, mogą zmienić sposób, w jaki rozumiemy ewolucję galaktyk – zwłaszcza
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Blue Origin szykuje się do marsjańskiej misji. New Glenn stanie przed największym dotąd wyzwaniem

Po udanym debiucie orbitalnym w styczniu 2024 roku firma Blue Origin przygotowuje się do drugiego lotu swojej ciężkiej rakiety New Glenn. Tym razem stawka jest wyjątkowo wysoka – na pokładzie znajdzie się misja marsjańska. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, będzie to nie tylko pierwszy międzyplanetarny start New Glenna, ale również kluczowy krok w kierunku
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Merkury nie taki jałowy. Zaskakujący pierwiastek odkryty dzięki falom magnetycznym

Merkury, najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego, przez dekady był uznawany za świat niemal jałowy – pozbawiony atmosfery i wyjałowiony z pierwiastków lotnych. Jednak najnowsze badania, których wyniki opublikowano właśnie w periodyku Nature Communications rzucają zupełnie inne światło na tę skalistą planetę. Naukowcy po raz pierwszy w historii wykryli obecność litu w jej egzosferze,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwszy krok ku nowym planetom. Tak rodzi się układ planetarny

Astronomowie po raz pierwszy w historii zarejestrowali najwcześniejszy etap formowania się planet skalistych wokół młodej gwiazdy przypominającej Słońce. To przełomowe odkrycie pozwala nam zajrzeć w procesy, które 4,5 miliarda lat temu doprowadziły do powstania Ziemi i innych planet naszego Układu Słonecznego.
  • Data publikacji

Woda na Marsie? Być może, ale tylko dwa razy dziennie i przez miesiąc w roku

Choć Mars uchodzi za planetę wyjątkowo suchą i zimną, naukowcy nie ustają w próbach znalezienia choćby śladowych ilości wody w stanie ciekłym. Ciekła woda jest bowiem kluczowym składnikiem życia, jakie znamy. Nowa analiza sugeruje, że mimo ekstremalnych warunków, na Czerwonej Planecie mogą sporadycznie tworzyć się niewielkie ilości solanek – roztworów soli w wodzie – zdolnych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta planeta traci milion ton atmosfery na sekundę. Winna jest jej własna gwiazda

Astronomowie zaobserwowali wyjątkowe zjawisko, które rzuca nowe światło na procesy kształtujące młode układy planetarne. TOI-1227b – młoda, gazowa planeta krążąca wokół czerwonego karła – traci atmosferę w zastraszającym tempie. Obserwacje wskazują, że za ten niepokojący trend odpowiedzialna jest jej własna gwiazda macierzysta. To rzadkie zjawisko pozwala naukowcom przyjrzeć się w czasie rzeczywistym, jak ekstremalne warunki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sonda DART zmieniła trajektorię lotu planetoidy. Okazuje się, że to nie wszystko

Misja DART (Double Asteroid Redirection Test) była pierwszym w historii testem obrony planetarnej, mającym na celu sprawdzenie, czy możliwe jest odchylenie orbity planetoidy za pomocą bezpośredniego uderzenia sondy kosmicznej. We wrześniu 2022 roku NASA z powodzeniem skierowała sondę w stronę Dimorphosa – niewielkiego księżyca planetoidy Didymos – zmieniając jego orbitę. Choć pierwotnie uznano misję za
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Wiatr pulsara zamiast dysku? Przełomowe obserwacje układu J1023

Pulsary – pozostałości po wybuchach supernowych – to jedne z najbardziej ekstremalnych i zagadkowych obiektów we Wszechświecie. Dzięki najnowszym obserwacjom przeprowadzonym z pomocą teleskopu IXPE (Imaging X-ray Polarimetry Explorer) NASA, astronomowie dokonali ważnego odkrycia, które może zmienić nasze rozumienie zachowania tych niezwykłych obiektów, zwłaszcza w układach podwójnych.
  • Data publikacji

Astronomowie znaleźli obiekt w idealnym rezonansie z Neptunem. To pierwszy taki przypadek

Dalekie obszary Układu Słonecznego wciąż skrywają wiele tajemnic. Jedną z nich właśnie udało się odkryć zespołowi astronomów z Centrum Astrofizyki | Harvard & Smithsonian. W ramach projektu LiDO (Large Inclination Distant Objects) badacze natrafili na wyjątkowy obiekt transneptunowy (TNO), który porusza się w idealnej synchronizacji z Neptunem. To odkrycie rzuca nowe światło na dynamikę zewnętrznych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Co ukształtowało orbity i kolory TNO? Naukowcy podejrzewają przelot gwiazdy

Odległe rejony Układu Słonecznego wciąż skrywają wiele tajemnic. Wśród nich szczególne miejsce zajmują obiekty transneptunowe (TNO) – lodowe ciała niebieskie krążące za orbitą Neptuna. Choć często pomijane w opowieściach o planetach, mogą one być kluczowe dla zrozumienia wczesnych dziejów naszego kosmicznego sąsiedztwa. Najnowsze badania sugerują, że ich nietypowe orbity i zróżnicowane barwy mogą być pozostałością
Czytaj więcej