PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Marsjański maraton: Perseverance kontra ludzkie granice wytrzymałości

Doskonale jeszcze pamiętam jak łazik Perseverance lądował na Marsie. Pamiętacie to spektakularne lądowanie z jeszcze lepszym nagraniem z kamer pokładowych? Mam wrażenie, że to wcale nie było tak dawno temu, choć w rzeczywistości minęło już ponad pięć lat. Jak odnotowuje NASA, w ciągu tych ponad pięciu lat od lądowania, licznik przebiegu (nie kręcony jak w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planeta 9: Nowe odkrycie mocno komplikuje poszukiwania

Wizja ogromnej, nieodkrytej planety czającej się na rubieżach Układu Słonecznego od dekad rozpala wyobraźnię astronomów i miłośników kosmosu. Od czasów przed Plutonem, aż po współczesne obserwacje, koncepcja „Planet X” ewoluowała, prowadząc nas do teorii Planety 9. Ale im więcej dowiadujemy się o naszym kosmicznym podwórku, tym bardziej ta zagadka wydaje się… skomplikowana.
  • Data publikacji

Kosmiczne pranie bez wody? Błyskawice plazmowe zrewolucjonizują higienę na Marsie!

Długoterminowe misje kosmiczne na Księżyc czy Marsa to nie tylko wyzwania inżynieryjne związane z budową rakiet i habitatów. To także codzienne problemy, takie jak… pranie. Okazuje się, że utrzymanie higieny w warunkach innych niż ziemskich, tam gdzie woda jest na wagę złota, stanowi jedno z kluczowych wyzwań dla zdrowia astronautów i sukcesu misji. Teraz, naukowcy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnica planetoidy 1998 KY26. Czy Hayabusa2 leci zbadać zagubioną sowiecką sondę?

Jak zapawne doskonale pamiętacie, Japońska Agencja Eksploracji Kosmicznej (JAXA) wysłała swoją sondę Hayabusa2 w fascynującą podróż, która już raz zaowocowała spektakularnym sukcesem – dostarczeniem na Ziemię próbek z planetoidy Ryugu. Misja, przedłużona na ponad dekadę, ma teraz nowy, jeszcze bardziej intrygujący cel: niewielką, szybko obracającą się planetoidę 1998 KY26. To, co początkowo wydawało się standardowym
Czytaj więcej
wenus
  • Data publikacji

Ta pamięć przetrwa nawet na Wenus. Naukowcy stworzyli układ odporny na 700 stopni Celsjusza

Każde urządzenie elektroniczne, jakie kiedykolwiek posiadałeś, ma tę samą, krytyczną słabość. Niezależnie od tego, czy jest to najnowszy smartfon, komputer pokładowy w nowoczesnym samochodzie, czy zaawansowany satelita krążący nad naszymi głowami, wszystkie one posiadają nienaruszalną barierę termiczną. Po przekroczeniu temperatury około 200 stopni Celsjusza standardowa elektronika zaczyna zawodzić, a jej struktury ulegają nieodwracalnemu uszkodzeniu. Przez
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny olbrzym na granicy światów. Teleskop Webba odkrywa tajemnicę narodzin super-jowisza

Gdzie kończy się królestwo planet, a zaczyna domena gwiazd? To jedno z najbardziej fundamentalnych pytań współczesnej astrofizyki doczekało się właśnie fascynującej odpowiedzi. Dzięki precyzyjnym instrumentom Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), międzynarodowy zespół astronomów zajrzał w głąb atmosfery obiektu 29 Cygni b – olbrzyma o masie 15-krotnie większej od Jowisza. Wyniki analizy, opublikowane na łamach The
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Artemis 2. Tak daleko nie byliśmy od ponad pół wieku

O godzinie 0:35 w nocy z 1 na 2 kwietnia z platformy 39B w Centrum Kosmicznym im. Johna F. Kennedy’ego wystartowała rakieta Space Launch System (SLS). Na jej szczycie znajdował się statek Orion, na pokładzie którego znalazła się czwórka astronautów. Tak rozpoczęła się pierwsza od 53 lat załogowa misja księżycowa.
  • Data publikacji

Czy obcy widzą naszą zieleń? NASA opracowała metodę wykrywania roślinności na odległych planetach

W poszukiwaniu śladów życia poza Układem Słonecznym astronomowie od lat skupiają się na tzw. biosygnaturach – chemicznych i fizycznych dowodach na istnienie procesów biologicznych. Wyobraźmy sobie przez chwilę hipotetyczny scenariusz: obserwator znajdujący się w odległym systemie gwiezdnym kieruje potężny teleskop w stronę Ziemi. Czy byłby w stanie jednoznacznie stwierdzić, że nasza planeta tętni życiem? Odpowiedź,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chińska ofensywa w kosmosie. 140 startów do końca roku

Chiński sektor kosmiczny przechodzi bezprecedensową transformację, która w najbliższych latach może zmienić układ sił na orbicie okołoziemskiej. Według najnowszych prognoz płynących z Pekinu, Państwo Środka planuje przeprowadzenie około 140 startów orbitalnych już w 2026 roku. Tak ambitny cel oznacza gwałtowne przyspieszenie tamtejszego programu kosmicznego, który staje się jednym z najważniejszych filarów gospodarczych i strategicznych kraju.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Odkrycie na Marsie. Łazik Perseverance odnalazł kluczowy składnik życia w dawnym korycie rzeki

Czerwona Planeta po raz kolejny dostarcza dowodów na to, że w swojej odległej przeszłości mogła być miejscem przyjaznym dla organizmów żywych. Najnowsze dane przesłane przez łazik Perseverance, operujący w obrębie krateru Jezero, ujawniły obecność niezwykle wysokich stężeń niklu w skałach osadowych. To odkrycie, dokonane w regionie znanym jako Neretva Vallis, stanowi brakujący element układanki dotyczącej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełom w badaniach nad początkami Wszechświata. Czy LIGO odkryło brakujący element ciemnej materii?

Astronomowie być może właśnie natrafili na ślad jednego z najbardziej nieuchwytnych fenomenów we współczesnej nauce. Zespół badawczy pod kierownictwem astrofizyków Alberto Magaraggii i Nico Cappellutiego z Uniwersytetu w Miami donosi o prawdopodobnej pierwszej bezpośredniej obserwacji pierwotnej czarnej dziury (PBH). Jeśli te doniesienia zostaną ostatecznie potwierdzone, będziemy mogli mówić o fundamentalnym przełomie w naszym rozumieniu ewolucji
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnicze eksplozje satelitów Starlink. Czy SpaceX ma narastający problem na orbicie?

Wizja bezpiecznej i czystej niskiej orbity okołoziemskiej (LEO) została poddana kolejnej próbie. Firma SpaceX potwierdziła, że w ostatnich dniach jeden z satelitów megakonstelacji Starlink uległ poważnej awarii, w wyniku której na orbicie powstała chmura odłamków. To już drugi tego typu incydent w ciągu zaledwie trzech miesięcy, co budzi uzasadnione pytania o trwałość i bezpieczeństwo floty
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Artemis 2: Czy potężny rozbłysk klasy X pokrzyżuje plany NASA?

Ludzkość stoi u progu nowej ery eksploracji kosmosu. Odliczanie do historycznej misji Artemis II, która ma zabrać czwórkę astronautów w lot wokół Księżyca, już trwa. Jednak oczy naukowców z NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) skierowane są obecnie nie tylko na rakietę SLS i kapsułę Orion, ale przede wszystkim na naszą gwiazdę centralną. Niezwykle silny
Czytaj więcej
Jowisz
  • Data publikacji

Odkryto nowe księżyce Jowisza i Saturna. Ile naturalnych satelitów mają gazowe olbrzymy?

Nasz system planetarny staje się coraz bardziej zatłoczonym miejscem. Choć przez dekady podręczniki do astronomii podawały stałą liczbę naturalnych satelitów krążących wokół największych planet, nowoczesne techniki obserwacyjne regularnie rewidują tę wiedzę. Najnowsze dane dostarczone przez międzynarodowe zespoły astronomów rzucają nowe światło na otoczenie gazowych olbrzymów. Saturn i Jowisz, dwaj najwięksi gracze w naszym systemie, właśnie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczna śmieciarka gotowa do akcji. Portal Space Systems i Paladin Space zapowiadają rewolucję w usuwaniu odpadów z orbity

Problem śmieci kosmicznych przestał być jedynie teoretycznym scenariuszem rodem z filmów science fiction, a stał się realnym i kosztownym wyzwaniem dla współczesnej astronautyki. Każdego roku tysiące odłamków nieaktywnych satelitów i członów rakiet zagrażają wartym miliardy dolarów instalacjom orbitalnym. W obliczu tego narastającego kryzysu, amerykańska firma Portal Space Systems oraz australijski startup Paladin Space ogłosiły nawiązanie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Historyczna misja ESA i SpaceX: Europa przejmuje stery w drodze na Międzynarodową Stację Kosmiczną

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) ogłosiła ambitny plan, który ma zrewolucjonizować obecność Starego Kontynentu na niskiej orbicie okołoziemskiej. Podczas zakończonego niedawno posiedzenia Rady ESA w Paryżu, państwa członkowskie oficjalnie poparły projekt o nazwie EPIC (ESA Provided Institutional Crew). Inicjatywa ta zakłada wyczarterowanie dedykowanego lotu statkiem Crew Dragon od firmy SpaceX, aby wysłać europejską załogę na Międzynarodową
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnicze echo w kosmosie. Astronomowie odkryli ślad potężnej eksplozji, której nikt nie zauważył

W głębi wszechświata doszło do katastrofalnego zdarzenia o niewyobrażalnej skali, które początkowo całkowicie umknęło uwadze ziemskich systemów obserwacyjnych. Eksplozja, której energia dorównuje mocy miliarda słońc, pozostała niewidoczna dla naszych teleskopów w momencie swojego wystąpienia. Dopiero po pewnym czasie naukowcy natrafili na jej subtelne „echo”, zarejestrowane w widmie radiowym. To rzadkie zjawisko, znane w świecie astrofizyki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Atomy mogą stać się miniaturowymi detektorami fal grawitacyjnych

Od czasu pierwszej bezpośredniej obserwacji fal grawitacyjnych w 2015 roku, astronomia wkroczyła w nową erę. Dotychczas jednak badanie tych subtelnych zmarszczek czasoprzestrzeni wymagało budowy gigantycznych instrumentów, takich jak detektor LIGO, którego ramiona mierzą po cztery kilometry długości. Najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Physical Review Letters sugerują jednak, że nadchodzi rewolucja. Naukowcy z Uniwersytetu Sztokholmskiego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczna apokalipsa w zasięgu ręki? Eksperci ostrzegają

W ciągu najbliższych dwóch lat sektor kosmiczny może stanąć w obliczu bezprecedensowego zagrożenia. Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa alarmują, że gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji (AI) otwiera hakerom drogę do przejmowania kontroli nad obiektami na orbicie. Scenariusz, w którym wrogie systemy doprowadzają do celowych kolizji satelitów, staje się przerażająco realny. Taka kaskada zderzeń mogłaby doprowadzić do zaśmiecenia przestrzeni
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Misja JUICE odkryje tajemnice 97 księżyców Jowisza. Na celowniku wulkany Io i zagadka Amaltei

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) kontynuuje jedną z najbardziej ambitnych podróży w historii eksploracji Układu Słonecznego. Sonda JUICE (JUpiter ICy moons Explorer) znajduje się obecnie w drodze do Jowisza, a jej dotarcie do celu zaplanowano na 2031 rok. Choć głównym zadaniem misji jest szczegółowe zbadanie „wielkiej trójki” lodowych księżyców – Ganimedesa, Europy i Kallisto – nowe
Czytaj więcej