PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Komety

  • Data publikacji

Międzygwiezdny posłaniec pełen „alkoholu”. Sensacyjne odkrycie ALMA w składzie komety 3I/ATLAS

Współczesna astronomia rzadko dostarcza nam okazji do bezpośredniego badania obiektów, które narodziły się w odległych zakątkach galaktyki, krążąc wokół innych gwiazd. Jednak pojawienie się w naszym sąsiedztwie obiektu 3I/ATLAS stało się naukowym fenomenem na skalę światową. Najnowsze dane zebrane przez potężną sieć radioteleskopów ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) rzucają nowe światło na naturę tego międzygwiezdnego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Istny gwiezdny pościg. Wykorzystanie manewru Obertha do przechwycenia komety międzygwiezdnej 3I/ATLAS

Współczesna astronomia stoi przed bezprecedensowym wyzwaniem: jak zbadać z bliska obiekty pochodzące spoza naszego układu, skoro ich prędkość heliocentryczna drastycznie przekracza możliwości obecnych systemów napędowych? Zespół naukowców pod przewodnictwem T. Marshalla Eubanksa przedstawił ambitny plan misji, która mogłaby wystartować w 2035 roku. Celem nie jest – jak w przypadku misji Comet Interceptor – oczekiwanie na
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przez Układ Słoneczny leci kometa z gwiazd. Właśnie: z których gwiazd?

Kometa 3I/ATLAS to dopiero trzeci potwierdzony obiekt międzygwiezdny, jaki udało się odkryć. Wcześniej astronomowie zarejestrowali jedynie słynną ‘Oumuamuę w 2017 roku oraz kometę Borisov w 2019 roku. 3I/ATLAS została dostrzeżona 1 lipca 2025 roku przez system obserwacyjny ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System). Obiekt ten porusza się przez wewnętrzny Układ Słoneczny z prędkością blisko 220
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kometa 3I/ATLAS powoli zmienia swój wygląd. Warkocz jest coraz dłuższy

Astronomowie uchwycili niezwykły moment w podróży międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. Najnowsze zdjęcia wykonane teleskopem Gemini South w Chile pokazują, że obiekt ten zaczął rozwijać charakterystyczny ogon. To wydarzenie otwiera nowy rozdział w badaniach trzeciego potwierdzonego przybysza spoza naszego Układu Słonecznego. Do tej pory znaliśmy jedynie dwa takie obiekty: 1I/ʻOumuamua, który pojawił się w 2017 roku, oraz
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba przyjrzał się międzygwiezdnej komecie 3I/ATLAS. Fascynujące wyniki

Układ Słoneczny odwiedza rzadki gość z głębi przestrzeni kosmicznej. Kometa międzygwiezdna, oznaczona jako 3I/ATLAS, została po raz pierwszy dostrzeżona 1 lipca 2025 roku przez teleskop przeglądowy ATLAS na Hawajach. To zaledwie trzeci znany obiekt spoza naszego sąsiedztwa, który przemierza naszą kosmiczną okolicę, podążając śladami słynnej, cygarokształtnej 1I/ʻOumuamua (2017) i komety 2I/Borisov (2019). Każdy z tych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Mars lepszy niż Ziemia? Najlepsza szansa na przechwycenie obiektu 3I/ATLAS

Od 2017 roku wykryto zaledwie trzy obiekty międzygwiezdne w Układzie Słonecznym – ʻOumuamua, Borisov oraz najnowszy – 3I/ATLAS. Każdy z nich niesie ze sobą szansę na unikalne badania, które mogą rzucić światło na powstawanie układów planetarnych i ewolucję materii w galaktyce. Czy jesteśmy w stanie dogonić takiego gościa z gwiazd? Naukowcy poważnie się nad tym
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czy kometa 3I/ATLAS pochodzi z innego krańca galaktyki? Rubin dostarcza przełomowych danych

Choć teleskop Vera C. Rubin Observatory jeszcze oficjalnie nie rozpoczął swojej działalności naukowej, już teraz dostarczył wyjątkowych danych dotyczących jednego z najrzadszych zjawisk w Układzie Słonecznym – przelotu międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. To pierwsza taka obserwacja wykonana przez Obserwatorium Very C. Rubin, które jeszcze znajduje się w fazie testowej, a zarazem obiecujący zwiastun jego potencjału badawczego.
  • Data publikacji

Obserwatorium Gemini North spojrzało na międzygwiezdnego gościa. Fantastyczne zdjęcie komety 3I/ATLAS

Astronomowie po raz kolejny stają przed wyjątkową okazją badawczą. Przez nasz Układ Słoneczny przelatuje niezwykle rzadki obiekt – kometa międzygwiezdna 3I/ATLAS. To dopiero trzecie takie ciało niebieskie, jakie kiedykolwiek zaobserwowano, a jego analiza może rzucić światło na ewolucję innych układów planetarnych. Czym jest zatem ten kosmiczny przybysz? Odpowiedzi na to pytanie szukali astronomowie, którzy przyjrzeli
Czytaj więcej
  • Data publikacji

3I/ATLAS: Międzygwiezdna kometa przelatująca przez Układ Słoneczny jest starsza od Słońca

W samym sercu naszej galaktyki, z dala od znanych nam gwiazd i planet, mogła powstać jedna z najbardziej zagadkowych komet, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Nowo odkryty obiekt międzygwiezdny 3I/ATLAS, który właśnie zbliża się do Słońca, może mieć ponad 7 miliardów lat — co oznacza, że uformował się na długo przed narodzinami Słońca i wszystkich obiektów, które
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Największa znana kometa z Obłoku Oorta ożywa zaskakująco daleko od Słońca

Na samych rubieżach Układu Słonecznego, daleko poza orbitą Neptuna, astronomowie dokonali niezwykłego odkrycia. Dzięki wyjątkowej czułości radioteleskopu ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) w Chile, po raz pierwszy zaobserwowano oznaki aktywności molekularnej w największej znanej komecie pochodzącej z Obłoku Oorta – C/2014 UN271, znanej także jako Bernardinelli-Bernstein. To przełomowe odkrycie rzuca nowe światło na zachowanie lodowych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ciemnych komet jest więcej, niż się wydawało. Okazuje się, że można je podzielić na dwie grupy

Zaledwie dwa lata minęły od momentu, w którym naukowcy poinformowali o odkryciu pierwszej ciemnej komety, czyli obiektu, który na pierwszy rzut oka przypomina planetoidę, ale jednocześnie zachowuje się jak kometa. Wtedy też nikt nie spodziewał się, że bardzo szybko odkrytych zostanie kolejnych sześć obiektów tego typu. Wiadomo było, że to nie będzie koniec. Teraz naukowcy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Po dwóch dekadach kometa Wild 2 wciąż zaskakuje. Nowe odkrycia w próbkach z misji Stardust

Chwała temu, kto jeszcze pamięta misje kosmiczne z początku XXI wieku. Niemal dokładnie osiemnaście lat temu na Ziemię wróciła kapsuła z próbkami pobranymi z warkocza pyłowo-lodowego ciągnącego się za kometą Wild 2 przez sondę Stardust. Mimo upływu czasu, próbki zebrane w trakcie tej misji wciąż dostarczają naukowcom bardzo ciekawych informacji.
  • Data publikacji

Legendarna kometa Halleya za kilka dni zacznie swój lot w kierunku Słońca

My tu gadu-gadu, a tymczasem… czy ktoś z was się zastanawiał, gdzie znajduje się obecnie kometa Halleya, która co kilka dekad nawiedza ziemskie niebo, powodując ekscytację wśród astronomów i miłośników nocnego nieba? Jakby nie patrzeć kometa nie znika, tylko po to, aby się pojawić. Ona cały czas gdzieś tam musi być. Teraz jest najlepsza okazja,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

2060 Chiron: Między Saturnem a Uranem znajduje się fascynujący obiekt

Na granicy między gazowymi a lodowymi olbrzymami, w przestrzeni między orbitą Saturna a orbitą Urana znajduje się dość osobliwy obiekt. Jest to kometa uwięziona między obiema planetami, której towarzyszy ewoluujący dysk lodowego pyłu.
  • Data publikacji

Komety mogą dostarczać życie na powierzchnię egzoplanet. Ale nie wszystkie

W jaki sposób elementy składowe życia dostały się na młodą Ziemię? Jedna z najpopularniejszych teorii mówi, że zostały one dostarczone na Ziemię w kometach. Naukowcy z Cambridge postanowili przyjrzeć się tej teorii nieco dokładniej, zastanawiając się przy tym, czy podobne procesy mogą zachodzić w innych układach planetarnych w galaktyce.
  • Data publikacji

ESA zatwierdziła do budowy sondę Comet Interceptor

Comet Interceptor, brawurowa misja przygotowywana przez Europejską Agencję Kosmiczną, a której celem jest zbadanie tzw. dziewiczej komety lub innego obiektu międzygwiezdnego, który być może właśnie rozpoczyna swoją podróż do wewnętrznego Układu Słonecznego, została w środę zatwierdzona do realizacji.  Faza badań dobiegła końca i po wyborze głównego wykonawcy sondy wkrótce rozpoczną się prace konstrukcyjne. Co ciekawe, w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kometa 67P/Czuriumow-Gerasimienko znika na 200 lat

Kto pamięta jeszcze fenomenalną misję sondy Rosetta i lądownika Philae na powierzchni komety 67P/Czuriumow-Gerasimienko ręka w górę! Kometa (a tym samym szczątki obu instrumentów) zbliżyła się do Ziemi po raz ostatni na 200 kolejnych lat. W środę, 3 listopada kometa 67P przeleciała przez peryhelium swojej orbity (punkt najbliżsży Słońcu) w odległości około 181 mln km
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kometa Bernardinelli-Bernstein to będzie hasło tej dekady

Czy już przećwiczyliście szybkie wymawianie nazwy „kometa Bernardinelli-Bernstein”? Tak? To jesteście już ustawieni na najbliższą dekadę opowiadania o astronomii w gronie rodziny i znajomych. Dwadzieścia lat temu dr Ross Geller sprawiał wrażenie poważnego naukowca, gdy z dachu budynku na Manhattanie opowiadał swoim znajomym o komecie Bapstein-Kinga. No dobra, ale to był serial „Friends”, a kometa
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kartka z kalendarza: 4 lata temu sonda Rosetta odnalazła lądownik Philae na komecie 67P

2 września 2016 r. Europejska Agencja Kosmiczna w końcu znalazła lądownik Philae, który zniknął po niefortunnym lądowaniu na powierzchni komety 67P/Czuriumow-Gerasimienko. Philae był lądownikiem o rozmiarach zbliżonych do przeciętnej pralki, opuszczonym na powierzchnię komety 67P przez sondę Rosetta w listopadzie 2014 r. Codziennie rano zapraszam na podcast „Dzień Dobry Kosmos” https://dziendobrykosmos.podigee.io/ Gdy harpunom nie udało
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Hubble obserwuje koniec życia komety ATLAS

Kosmiczny Teleskop Hubble’a dostarczył właśnie astronomom najdokładniejsze jak dotąd zdjęcia rozpadu Komety C/2019 Y4 (ATLAS). Teleskop uchwycił na zdjęciu około 30 fragmentów komety 20 kwietnia i 25 kolejnych 23 kwietnia. Kometa została odkryta w grudniu 2019 r. przez robotyczny system teleskopów ATLAS (Asteroid Terrestrial-Impact Last Last System) na Hawajach. Kometa szybko jaśniała do połowy marca,
Czytaj więcej