Mgławice – PULS KOSMOSU

Data publikacji 5 marca 20264 marca 2026

Kosmiczne spojrzenie w głąb Kociego Oka. Niezwykła współpraca teleskopów Hubble i Euclid

Współczesna astronomia opiera się na łączeniu danych z różnych instrumentów, aby uzyskać pełny obraz procesów zachodzących we wszechświecie. Najnowsze wspólne zdjęcie opublikowane przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) jest tego doskonałym przykładem. Dzięki połączeniu sił legendarnego Kosmicznego Teleskopu Hubble’a oraz nowatorskiego teleskopu Euclid, naukowcy zaprezentowali oszałamiający widok Mgławicy Kocie Oko (NGC 6543). Ten spektakularny obiekt, znajdujący

Data publikacji 3 marca 20263 marca 2026

Kosmiczne paski pulsara w Krabie. Jak grawitacja i plazma wygrały „przeciąganie liny”

Od niemal tysiąca lat pozostałość po supernowej w gwiazdozbiorze Byka fascynuje obserwatorów nieba. Obiekt, który dziś znamy jako Mgławicę Krab, powstał w wyniku gigantycznej eksplozji gwiazdy zaobserwowanej przez chińskich i japońskich astronomów w 1054 roku. W samym sercu tego kosmicznego chaosu wiruje jeden z najbardziej znanych i najlepiej zbadanych obiektów w naszej galaktyce – Pulsar

Data publikacji 18 stycznia 202618 stycznia 2026

Zaskakująca struktura w Mgławicy Pierścień. Nigdy wcześniej jej nie widziano

Astronomowie odkryli zaskakującą i dotąd nieznaną strukturę we wnętrzu jednej z najbardziej rozpoznawalnych mgławic na nocnym niebie. Międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez naukowców z University College London oraz Uniwersytetu w Cardiff zidentyfikował w Mgławicy Pierścień (Ring Nebula) wąską, podłużną chmurę zjonizowanego żelaza. Odkrycie to pokazuje, że nawet obiekty badane od setek lat wciąż potrafią skrywać

Data publikacji 31 lipca 202531 lipca 2025

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba odkrywa złożoność mgławicy NGC 6072

Najbardziej zaawansowany teleskop kosmiczny w historii – James Webb – po raz kolejny rzuca nowe światło na tajemnice kosmosu. Tym razem jego instrumenty ujawniły wyjątkowo złożoną budowę mgławicy planetarnej NGC 6072, pozwalając lepiej zrozumieć, jak umierające gwiazdy wpływają na swoje otoczenie. To odkrycie rzuca wyzwanie klasycznym modelom budowy mgławic i wskazuje na większą rolę układów

Kameleon I

Data publikacji 12 czerwca 202512 czerwca 2025

Mgławice, pył i młode słońca — spektakularna fotografia Kameleon I

W przestrzeni kosmicznej bezustannie umierają, ale też i rodzą się nowe gwiazdy. Dzięki zaawansowanym instrumentom naukowym możemy obecnie uważnie i precyzyjnie przyglądać się procesom powstawania nowych gwiazd, nawet tych, które zachodzą setki lat świetlnych od Ziemi. Doskonałym przykładem takich obserwacji może być najnowsze zdjęcie z chilijskiego teleskopu Blanco, na którym naukowcom udało się uchwycić fenomenalny

Data publikacji 14 kwietnia 202414 kwietnia 2024

Ten wspaniały obiekt to skutek potężnego kosmicznego zderzenia

To zdjęcie tylko z pozoru przedstawia zwykłą mgławicę. Astronomowie, którzy postanowili przyjrzeć się parze gwiazd znajdującej się w jej centrum, mocno się zdziwili, gdy okazało się, że jedna z gwiazd jest wyraźnie młodsza od drugiej i na dodatek jest gwiazdą silnie magnetyczną. Nowe dane z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) sugerują, że w tym nietypowym układzie

Data publikacji 22 sierpnia 202318 stycznia 2026

James Webb obserwuje: Mgławica Pierścień w podczerwieni. Coś wspaniałego

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba przyjrzał się ostatnio doskonale znanej i od lat badanej Mgławicy Pierścień. Tak szczegółowo jeszcze nigdy się jej nie mogliśmy przyjrzeć. Mgławica Pierścień, utworzona przez gwiazdę odrzucającą zewnętrzne warstwy pod koniec życia to typowa mgławica planetarna. Jej odległość od Ziemi to zaledwie 2500 lat świetlnych, co przy średnicy Drogi Mlecznej rzędu 100

Data publikacji 19 czerwca 2022

30 Doradus – burzliwy gwiezdny żłobek na zdjęciach z ALMA

30 Doradus to nazwa mało ekscytująca. Być może dlatego naukowcy wymyślili dla niego bardziej „ekscytujące” określenie: Mgławica Tarantula. Kilka dni temu naukowcy opublikowali nowe zdjęcie tego fascynującego obszaru gwiazdotwórczego stworzone na podstawie danych z sieci radioteleskopów ALMA stojących na płaskowyżu Chajnantor w Chile. Obserwacje za pomocą tych wyjątkowych anten pozwoliły zwizualizować włóknistą strukturę gazu w

Data publikacji 19 listopada 2020

Po 16 latach w końcu wiemy skąd się wzięła błękitna poświata wokół odległej gwiazdy

Zderzenie dwóch gwiazd kilka tysięcy lat temu doprowadziło do powstania dwóch międzygwiezdnych stożków pełnych gorącego gazu. Wyobraź sobie, że wokół Słońca krąży mała gwiazda. Wzajemne orbity obu gwiazd stopniowo ewoluują tak, że gwiazdy zbliżają się stopniowo do siebie, aż w pewnym momencie dochodzi do zderzenia. Takie zderzenie może pozostawić po sobie niebieskie obłoki pyłu i

Data publikacji 18 marca 2020

Hubble bada fragment Mgławicy Tarantula

Poniższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia okolicę Mgławicy Tarantula. Widoczny w centrum obłok gazu i pyłu oraz liczne otaczające go młode i masywne gwiazdy stanowią idealne laboratorium do badania procesów powstawania masywnych gwiazd. LHA 120-N 150 to niezbyt kreatywna nazwa widocznej na zdjęciu chmury gazu i pyłu. Znajduje się ona na zewnętrznych krawędziach Mgławicy

Data publikacji 28 stycznia 2020

Mgławica Tarantula tka sieć tajemnic na zdjęciu ze Spitzera

Mgławica Tarantula widoczna na powyższym zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Spitzer, była jednym z pierwszych obiektów badanych przez to obserwatorium rejestrujące promieniowanie podczerwone. Teraz, gdy 30 stycznia 2020 roku Spitzer przechodzi na emeryturę, naukowcy stworzyli nowe zdjęcie mgławicy opierające się na zebranych przez niego danych. Powyższe zdjęcie wysokiej rozdzielczości łączy dane z wielu obserwacji prowadzonych

Data publikacji 30 kwietnia 2019

Astronomowie odkrywają pozostałości po eksplozji nowej sprzed 2000 lat

Po raz pierwszy w historii europejski zespół badawczy z Uniwersytetu w Getyndze odkrył pozostałość po eksplozji nowej w galaktycznej gromadzie kulistej. Pozostałość ta znajduje się w pobliżu centrum gromady kulistej Messier 22 i niedawno zaobserwowano ją za pomocą nowoczesnych instrumentów obserwacyjnych. Wyniki obserwacji zostaną opublikowane w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics. Nowa jest eksplozją wodoru na

Data publikacji 29 marca 2019

Kosmiczny motyl domem dla setek nowych gwiazd

Powyższy obiekt przypominający czerwonego motyla w przestrzeni kosmicznej w rzeczywistości jest żłobkiem dla setek młodych gwiazd, co można dostrzec na powyższym zdjęciu wykonanym w podczerwieni za pomocą Kosmicznego Teleskopu Spitzer. Motyl noszący oficjalną nazwę Westerout 40 (W40) to mgławica – olbrzymi obłok gazu i pyłu, w którym powstają nowe gwiazdy. Oba skrzydła motyla to gigantyczne

Data publikacji 23 listopada 20186 września 2023

Pierwsze wyniki obserwacyjne nowych odbiorników ALMA

Obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) zaczęło odbierać nowy rodzaj sygnałów z przestrzeni kosmicznej. Wykorzystując odbiorniki najwyższej dotąd częstotliwości badacze uzyskali 695 sygnatur radiowych dla różnych związków chemicznych, w tym dla prostego cukru, w kierunku obszaru powstawania masywnych gwiazd. Te pierwsze wyniki naukowe z odbiorników Band 10 opracowanych w Japonii są zwiastunem obiecujących odkryć w

Data publikacji 25 października 20186 września 2023

IC 63: Mglista mgławica i jej lśniąca towarzyszka

Jakieś 550 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Kasjopei leży C 63, zachwycająca i nieco nietypowa mgławica. Znana także jako duch Kasjopei, IC 63 kształtowana jest przez promieniowanie pobliskiej niregularnie zmiennej gwiazdy – Gamma Cassiopeiae, która stopniowo eroduje mglisty obłok pyłu i gazu. Ten niebieski duch stanowi idealne tło dla nadchodzącego Halloween. Gwiazdozbiór Kasjopei, nazwany

Data publikacji 3 września 20186 września 2023

Hubble: Przypadkowe obserwacje enigmatycznego obłoku

Mało znana mgławica IRAS 05437+2502 wije się między jasnymi gwiazdami i ciemnymi obłokami pyłowymi, które otaczają ją na powyższym zdumiewającym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Mgławicę znajdziemy w gwiazdozbiorze Byka (Taurus), blisko płaszczyzny Drogi Mlecznej. W przeciwieństwie do wielu celów Hubble’a, obiekt ten nie był szczegółowo badany i jego natura pozostaje niejasna. Na

Data publikacji 29 sierpnia 20186 września 2023

Gwiazdy i pył w Mgławicy Carina

Mgławica Carina, jedna z największych i najjaśniejszych mgławic nocnego nieba została rewelacyjnie uchwycona na zdjęciu wykonanym za pomocą teleskopu VISTA znajdującego się w Obserwatorium Paranal w Chile. Obserwując w zakresie promieniowania podczerwonego, VISTA był w stanie przeniknąć przez gorący gaz i ciemny pył otaczający mgławicę i dostrzec mnóstwo gwiazd, zarówno tych dopiero co powstałych jak

Data publikacji 30 maja 2018

Zatłoczone sąsiedztwo

Jasno świecąca Mgławica Tarantula oddalona od nas o około 160 tysięcy lat świetlnych jest najbardziej spektakularnym obiektem w Wielkim Obłoku Magellana, który jest galaktyką satelitarną Drogi Mlecznej. Teleskop VST (VLT Survey Telescope) znajdujący się w Obserwatorium Paranal w Chile wykonał niezwykle szczegółowe zdjęcie tego obszaru i jego bogatego otoczenia. Widzimy na nim kosmiczny krajobraz gromad

Data publikacji 7 maja 2018

Co się stanie gdy Słońce zakończy swoje życie?

Naukowcy zagadzają się co do tego, że Słońce zakończy swoje życie za około 5 miliardów lat, ale nie są pewni do tego co się stanie później. A przynajmniej nie byli do teraz. Międzynarodowy zespół astronomów, w którego składzie znajduje się także prof. Albert Zijlstra z Uniwersytetu w Manchesterze, przewiduje, że Słońce zamieni się w masywny

Data publikacji 26 marca 2018

ZDJĘCIE: Chaotyczna sieć włókien w gwiezdnym żłobku Drogi Mlecznej

Płaszczyzna Drogi Mlecznej pełna jest obszarów gwiazdotwórczych, takich jak ten przedstawiony na tym rewelacyjnym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Obserwatorium Herschel. Dla obserwującego w dalekiej podczerwieni oka Herschela, obszar ten widoczny jest jako skomplikowana sieć włókien gazowych i ciemnych bąbli usiana jasnymi gorącymi punktami, w których formują się nowe gwiazdy. Chłodniejsze regiony, emitujące światło na