PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Gwiazdy

  • Data publikacji

PILNE: tajemniczy rozbłysk gamma zdumiewa astronomów

Astronomowie zarejestrowali niezwykły kosmiczny wybuch, który nie przypomina żadnego znanego wcześniej zjawiska. Rozbłysk gamma, nazwany GRB 250702B, trwał ponad dobę i powtarzał się kilkukrotnie w tym czasie. To absolutna nowość – w ciągu 50 lat badań nad tego typu eksplozjami nigdy nie obserwowano takiego zachowania. Rozbłyski gamma (GRB) to najpotężniejsze eksplozje we Wszechświecie. Zazwyczaj powstają
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkrywają izotopy metanolu w pobliżu młodej gwiazdy. Trop do życia poza Ziemią?

Astronomowie po raz pierwszy wykryli rzadkie izotopy metanolu — prostego alkoholu i ważnego związku organicznego — w dysku gazowo-pyłowym otaczającym młodą gwiazdę. Odkrycie to dostarcza istotnych wskazówek na temat chemicznych warunków sprzyjających powstawaniu życia i podkreśla potencjalną rolę komet jako nośników związków prebiotycznych na młode planety.
  • Data publikacji

Ani to galaktyka, ani gromada gwiazd. Naukowcy nie mogą się zdecydować

W przestrzeni kosmicznej można znaleźć całą paletę obiektów. Za każdym razem jednak kiedy słyszymy o odkryciu jakiejś mniejszej lub większej struktury, warto jednak pamiętać, że to ludzie tworzą klasyfikację, która ułatwia im katalogowanie obiektów kosmicznych. Prawda jest jednak taka, że rzeczywistość żadnej klasyfikacji nie przestrzega i od czasu do czasu pojawiają się obiekty, które stoją
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przeleć się nad Kosmicznymi Klifami. Fenomenalna wizualizacja danych z teleskopu Jamesa Webba

W uderzającym połączeniu nauki i sztuki wizualnej NASA opublikowała nową wizualizację 3D opartą na danych z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, oferującą świeżą perspektywę na jeden z jej najbardziej kultowych wczesnych obrazów: Kosmiczne Klify. Ta skomplikowana i wciągająca wizualizacja zatytułowana „Exploring the Cosmic Cliffs in 3D” została opracowana przez NASA’s Universe of Learning i zaprezentowana podczas
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie zajrzeli do wnętrza pobliskiej gwiazdy. Posłużyły do tego jej wibracje

Korzystając z obserwatorium W. M. Kecka na szczycie hawajskiego wulkanu Maunakea, astronomowie dotarli do subtelnych oscylacji pobliskiej gwiazdy i ujawnili coś, co podważa istniejące modele fizyki gwiazd. W najnowszym artykule opublikowanym na łamach periodyku The Astrophysical Journal astronomowie opisali wyniki obserwacji przeprowadzonych za pomocą urządzenia Keck Planet Finder. Celem badań było wykonanie pomiarów drgań chłodnej,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gromada M72 okiem Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. To jedne z najpiękniejszych obiektów w przestrzeni kosmicznej

Aby uczcić 35. rocznicę powstania Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) opublikowała serię odświeżonych zdjęć przedstawiających kultowe obiekty kosmiczne, wzbogaconych o nowe obserwacje i obrobione za pomocą nowoczesnych metod przetwarzania danych. Wśród nich znajduje się zaskakujący nowy obraz Messier 72 (M72), gromady kulistej, której zaktualizowany portret po raz pierwszy obejmuje teraz dane zebrane w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ten magnetar na obrzeżach Drogi Mlecznej do niczego nie pasuje. I tak istnieje

W 2008 roku kosmiczne obserwatorium Swift wykryło gwałtowne rozbłyski promieniowania gamma na obrzeżach Drogi Mlecznej. Źródłem tego zjawiska okazał się obiekt skatalogowany pod numerem SGR 0501+4516, który początkowo sklasyfikowano jako magnetar — niezwykle rzadką, silnie namagnetyzowaną odmianę gwiazdy neutronowej. Magnetary powstają zazwyczaj jako pozostałości po eksplozji supernowych i odznaczają się polem magnetycznym nawet bilion razy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Układ dwóch masywnych białych karłów tuż obok Ziemi. Skazane na zderzenie

Zespół astronomów z University of Warwick zidentyfikował zaledwie 150 lat świetlnych od Ziemi wyjątkowo rzadką kompaktową parę masywnych białych karłów, które po spirali powoli zbliżają się do siebie. Wszystko wskazuje na to, że układ odkryty wewnątrz naszej galaktyki ostatecznie eksploduje jako supernowa typu Ia. Z uwagi na niewielką odległość od nas, w takiej odległości byłaby
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Naukowcy ustalili źródło szybkich błysków radiowych. Pierwszy taki rozbłysk zaobserwowano dopiero w 2007 roku

W 2020 roku naukowcy dokonali znaczącego przełomu w zrozumieniu pochodzenia szybkich błysków radiowych (FRB, ang. fast radio burst) – niezwykle potężnych, niezwykle krótkich rozbłysków fal radiowych, które od czasu ich odkrycia w 2007 roku wprawiały astronomów w zakłopotanie. Magnetar, rodzaj gwiazdy neutronowej o niezwykle silnym polu magnetycznym, znajdujący się w naszej galaktyce Drogi Mlecznej, wyemitował
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gwiazda Polarna jest ciekawsza niż się wydawało. Skąd te plamy?

Naukowcy korzystający z sieci teleskopów CHARA zidentyfikowali nowe szczegóły dotyczące rozmiaru i wyglądu Gwiazdy Polarnej. Nowe informacje o powszechnie rozpoznawalnej na niebie gwieździe badania zostały właśnie opublikowane w The Astrophysical Journal.
  • Data publikacji

Miłośnicy astronomii odkrywają gwiazdę poruszającą się z gigantyczną prędkością

Nasza galaktyka to zasadniczo zbiór od 200 do 400 miliardów gwiazd spokojnie krążących wokół supermasywnej czarnej dziury znajdującej się w samym centrum dysku. Od czasu do czasu jednak naukowcy odkrywają gwiazdy, które nie pasują do tego obrazu i niczym zdezelowane BMW na ulicach mkną między innymi gwiazdami na złamanie karki z ogromnymi prędkościami. Taka jazda
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta gwiazda przecina Drogę Mleczną z zawrotną prędkością. Skąd się wzięła?

Kiedy spoglądamy na model Układu Słonecznego, widzimy planety krążące z różnymi prędkościami wokół stacjonarnego Słońca. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko uproszczony model. Jakby nie patrzeć Słońce nie jest stacjonarne, a bezustannie pędzi w przestrzeni kosmicznej wokół centrum Drogi Mlecznej. Nie jest to bynajmniej powolny ruch. Prędkość Układu Słonecznego w podróży wokół centrum naszej galaktyki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

W centrum Drogi Mlecznej latają prawdziwe gwiezdne zombie.

Kiedy przyjrzymy się uważnie gwiazdom znajdującym się w samym centrum naszej galaktyki, odkryjemy, że wiele z nich jest zaskakująco młodych, a na dodatek brakuje wśród nich czerwonych olbrzymów. Naukowcy postanowili sprawdzić, z czego wynika taka aberracja. Wyniki ich badań są zaskakujące.
  • Data publikacji

Kosmiczny Teleskop Hubble’a: rewelacyjne zdjęcie trzech młodych gwiazd układu HP Tau

Jeżeli komukolwiek przyszło do głowy, że pora wysłać Kosmiczny Teleskop Hubble’a na emeryturę, to zdjęcie powinno zmienić ich podejście. Owszem, teleskop Jamesa Webba już obserwuje wszechświat i ściągnął trochę ciężaru z barków Hubble’a, ale legendarny teleskop na emeryturę się nie wybiera.
  • Data publikacji

Masywne gwiazdy znikają bez śladu. Fascynujący przypadek VFTS 243 w Wielkim Obłoku Magellana

Jeżeli gwiazda jest masywna, osiem razy masywniejsza od Słońca, koniec jej życia jest zawsze spektakularny. Masywne gwiazdy w ostatnich tchnieniu życia eksplodują jako supernowe. W tym jednym momencie nierzadko świecą przez chwilę jaśniej, niż cała galaktyka, w której się znajdują. Okazuje się jednak, że przynajmniej część masywnych gwiazd nie ma takich inklinacji gwiazdorskich i woli
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zagadka gwiazdy FU Orionis rozwiązana po 88 latach. Długo skrywała swoją tajemnicę

FU Orionis to w rzeczywistości dwie gwiazdy, a nie jedna. Nie zmienia to faktu, że od 1936 roku układ ten fascynuje astronomów, którzy przyglądają się jej z nieskrywanym zainteresowaniem. Wtedy to właśnie, niemal sto lat temu, bez żadnego ostrzeżenia gwiazda eksplodowała, a jej jasność wzrosła tysiąckrotnie w stosunku do jej standardowej jasności. Nigdy wcześniej takiego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie obserwują wiatry emitowane przez gwiazdy podobne do Słońca. Wcześniej to było niemożliwe

Zespół naukowców pracujący pod kierownictwem badaczy z Uniwersytetu Wiedeńskiego jako pierwsi w historii zaobserwowali bezpośrednio wiatry gwiezdne emitowane przez trzy gwiazdy podobne do Słońca. Było to możliwe dzięki zaobserwowaniu emisji promieniowania rentgenowskiego z rozległych astrosfer. Szczegółowa analiza danych pozwoliła naukowcom oszacować tempo utraty masy przez owe gwiazdy na skutek emisji wiatrów.