Gwiazdy – Strona 2 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 9 marca 20249 marca 2024

Koniec życia naszej gwiazdy wcale nie musi być końcem. Białe karły mają pewną tajemnicę

Nasze Słońce ma dopiero 5 miliardów lat. Przed nim jeszcze drugie tyle. Nie musimy się martwić zatem o nagły koniec życia naszej gwiazdy. Nas już dawno nie będzie od miliardów lat, gdy w Słońcu dopiero zacznie wyczerpywać się paliwo. Nawet jednak wtedy nasza gwiazda będzie miała przed sobą stadium czerwonego olbrzyma, potem odrzucanie zewnętrznych warstw

Data publikacji 28 lutego 202428 lutego 2024

Ta gwiazda zniszczyła, a następnie pożarła jedną ze swoich planet

Gdy gwiazda podobna do Słońca zaczyna się starzeć, najpierw przechodzi w stadium czerwonego olbrzyma, w którym może pochłonąć otaczające ją planety i planetoidy. Po odrzuceniu zewnętrznych warstw, po czerwonym olbrzymie pozostaje jedynie gorący biały karzeł, w którego wnętrzu nie zachodzą już procesy fuzji termojądrowej. Teraz okazuje się, że na powierzchni białego karła mogą znajdować się

Data publikacji 28 stycznia 202428 stycznia 2024

Gwiazdy podróżują wolniej przy zewnętrznej krawędzi Drogi Mlecznej. Hmm, gdzie jest ciemna materia?

Mierząc prędkość gwiazd w całej Drodze Mlecznej, fizycy z MIT odkryli, że gwiazdy znajdujące się dalej w dysku galaktycznym niż Słońce poruszają się wolniej, niż oczekiwano, w porównaniu do gwiazd znajdujących się bliżej centrum galaktyki. Odkrycie stwarza zaskakującą możliwość: jądro naszej galaktyki może być mniej masywne, a tym samym zawierać mniej ciemnej materii, niż dotychczas

Data publikacji 22 stycznia 202422 stycznia 2024

Tajemnicze młode gwiazdy w starym centrum galaktyki. O co tu chodzi?

Niemal w samym centrum Drogi Mlecznej zespół naukowców pracujących na potężnym dziesięciometrowym teleskopie na Hawajach odkrył trzy gwiazdy, które nie pasują do swojego otoczenia. Nie dość, że są one bardzo młode w bardzo starym otoczeniu, to na dodatek charakteryzują się nietypowym składem chemicznym. Można zatem spytać: skąd one się tam wzięły?

Data publikacji 15 stycznia 202415 stycznia 2024

To może być jedna z pierwszych map nieba. Jeżeli tak, to czym jest ta gwiazda?

Gdy spoglądamy w rozgwieżdżone nocne niebo, z daleka od świateł miejskich (a takich miejsc jest coraz mniej) jesteśmy w stanie dostrzec mniej lub bardziej charakterystyczne układy gwiazd. Właśnie takie układy gwiazd przed nami obserwowali nasi przodkowie. Ludzkość się zmienia, ale nocne niebo zmienia się znacznie wolniej. Dlatego od pokoleń ludzie podziwiają Wielki Wóz, Mały Wóz,

Data publikacji 6 grudnia 20236 grudnia 2023

Hubble obserwuje: gromada kulista NGC 2210

Gromady kuliste to jedne z najpiękniejszych obiektów nocnego nieba. Grawitacyjnie utrzymywane gęste skupiska gwiazd, które zazwyczaj można znaleźć w halo galaktycznym, składają się przede wszystkim ze starych gwiazd. Jednej z takich gromad przyjrzał się niedawno Kosmiczny Teleskop Hubble’a.

Data publikacji 1 grudnia 20231 grudnia 2023

Migracja międzygalaktyczna jest faktem. Gwiazdy maszerują jedna za drugą

Ludzkość wciąż znajduje się na etapie próby wysyłania pojedynczych osób na powierzchnię Księżyca i marzy o tym, aby w najbliższej przyszłości wysłać pierwszych ludzi na powierzchnię Marsa. Nie zmienia to jednak faktu, że w przestrzeni kosmicznej dochodzi do migracji na znacznie większą skalę, o której ludzkość nawet nie jest w stanie marzyć. Międzynarodowy zespół astronomów

Data publikacji 2 listopada 20232 listopada 2023

Betelgeza mogłaby pochłonąć mniejszą gwiazdę. Czy to w ogóle możliwe?

Betelgeza nie odpuszcza naukowcom. Jeżeli nie traci swojej jasności na łeb, na szyję, to postanawia nagle pojaśnieć o 50 procent, aby potem szybko wrócić do swojej normalnej jasności. To nie jest zachowanie typowe dla gwiazd. Z drugiej strony, patrząc w jej stronę patrzymy na gwiazdę, która znajduje się na ostatnim etapie swojego życia, więc tak

Data publikacji 18 września 202318 września 2023

Góry na powierzchni gwiazdy neutronowej? Dużo by zmieniły

Gwiazdy neutronowe to jedne z najciekawszych obiektów we wszechświecie. Jak inaczej bowiem nazwać kule o średnicy zaledwie 12 kilometrów, w których upakowana jest masa dwa razy większa od masy Słońca. Warto tutaj przypomnieć, że Słońce, nasze Słońce, które jest tu punktem odniesienia, ma średnicę niemal 1 400 000 kilometrów. Bierzemy teraz dwa takie słońca i

Data publikacji 15 marca 2023

Ostatnie chwile życia gwiazdy okiem teleskopu Jamesa Webba

Bardzo często jest tak, że o znanych wartościowych ludziach dowiadujemy się dopiero w momencie ich śmierci. Informacja o śmierci osoby ubóstwianej w jednych kręgach, swoistej gwiazdy rozlewa się po mediach i dociera do osób, które nigdy wcześniej o niej nie słyszały. Paradoksalnie w astronomii bywa podobnie. Często bowiem zdarza się tak, że astronomowie najpierw rejestrują

Data publikacji 12 stycznia 2023

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba fotografuje gwiezdny żłobek

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba ewidentnie nie traci ani chwili i bezustannie coś obserwuje. Nic dziwnego, że niemal codziennie do nas docierają nowe fascynujące zdjęcia obiektów zupełnie nieznanych, ale także tych, które już widzieliśmy za pomocą wcześniejszych instrumentów obserwacyjnych. W obu przypadkach jednak JWST potrafi dostarczyć zupełnie nowych wrażeń. Tak też i jest w tym przypadku.

Data publikacji 10 stycznia 2023

Najgorętsze znane gwiazdy we wszechświecie. Właśnie odkryliśmy osiem nowych

Naukowcy pracujący na największym pojedynczym teleskopie optycznym na półkuli południowej odkryli osiem najgorętszych znanych gwiazd we wszechświecie. Temperatura powierzchni każdej z nich przekracza 100 000 stopni Celsjusza. W trakcie realizacji prowadzonego za pomocą teleskopu SALT (Southern African Large Telescope) programu badań bogatych w hel podkarłów naukowcy odkryli kilka bardzo gorących białych karłów i gwiazd znajdujących

Data publikacji 10 stycznia 2023

Astronomowie odkrywają najodleglejsze gwiazdy w naszej galaktyce

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz odkryli ponad 200 gwiazd zmiennych należących do grupy RR Lyrae w gwiezdnym halo Drogi Mlecznej. Tak odległych gwiazd należących do naszej galaktyki jeszcze nie widzieliśmy. Czytaj więcej: Warto tutaj przypomnieć, że dysk naszej galaktyki ma około 100 000 lat świetlnych średnicy. Układ Słoneczny znajduje się jakieś 27000 lat

Data publikacji 8 stycznia 2023

Kosmiczny Teleskop Hubble’a fotografuje pobliską gromadę gwiazd

Uwielbiam zdjęcia gromad gwiazd. Żadne galaktyki nie są w stanie – w moim oczywiście mniemaniu – dorównać urodą gromadom gwiazd. Szczególnie urodziwe są gromady kuliste, ale czasami także wśród gromad otwartych zdarzają się istne piękności. Taką właśnie urodziwą gromadą otwartą jest NGC 376, która wpadła ostatnio w oko Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a. O ile gromady kuliste

Data publikacji 13 sierpnia 2022

Na Betelgezie doszło do powierzchniowego wyrzutu masy

Pamiętacie zapewne jak w 2019 roku cały świat astronomii (i nie tylko) z zaskoczeniem obserwował jak Betelgeza, jedna z najciekawszych gwiazd nocnego zimowego nieba, traci z dnia na dzień na blasku. Wtedy jeszcze nikt nie wiedział co się dzieje. Wielu obserwatorów, którzy doskonale wiedzieli, że ów czerwony olbrzym jest gwiazdą, której czas życia dobiega już

Data publikacji 11 lipca 2022

Chmury na brązowych karłach składają się z piasku

Myśląc o tym, jak wyglądają atmosfery tak nietypowych obiektów jak brązowe karły, musimy rozszerzyć swoją skalę tego, co możliwe, a co niemożliwe. Najnowsze dane wskazują bowiem, że spoglądając z powierzchni takiego globu na niebo, moglibyśmy zobaczyć chmury składające się z gorących minerałów krzemianowych, które jak każde inne chmury ulegają kondensacji, rozrastają się i rozmywają na

Data publikacji 14 czerwca 2022

Pobliska gwiazda otoczona jest wyjątkowo dziwnym dyskiem odłamków

Astronomowie pracujący na radioteleskopie ALMA ogłosili dzisiaj odkrycie bardzo nietypowego dysku odłamków wokół jednej z pobliskich gwiazd. Pierwotnie naukowcy zakładali, że w pobliżu gwiazdy HD 53143 widzą od góry typowy dysk odłamkowy. Obserwacje za pomocą ALMA pokazały jednak, że dysk otaczający gwiazdę jest wyjątkowo nietypowy i bardzo wydłużony. HD 53143 to gwiazda podobna do Słońca,

Data publikacji 24 lutego 2021

Gwiazd podwójnych ci u nas dostatek

Powszechnie przyjmuje się, że ponad połowa gwiazd powstających we wszechświecie to gwiazdy podwójne. Gwiazdy pojedyncze takie jak Słońce powstają znacznie rzadziej. Teraz naukowcy z Kalifornii postanowili sprawdzić to założenie. Dzięki najnowszym danym zebranym przez kosmiczne obserwatorium Gaia, badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley byli w stanie stworzyć obszerny, trójwymiarowy atlas układów podwójnych znajdujących się w

Data publikacji 15 grudnia 2020

Codziennik kosmiczny: zdmuchnięte czerwone olbrzymy i proch z planetoidy

Dzień dobry! Dzisiaj przegląd z lekkim poślizgiem. Uzasadnienie bardzo poważne: wciągnąłem się w serial na Netflixie i zanim się zorientowałem była już 3 nad ranem. Co zrobić, są rzeczy ważne i ważniejsze. Kosmos nie ucieknie, a Netflix może usunąć serial w każdej chwili. 🙂 Aha, serial nie był kosmiczny. Azjatycki SpaceX? Azja lubi to W

Data publikacji 8 grudnia 2020

Codziennik kosmiczny: Dzisiaj startuje Starship. Będzie eksplozja?

Świąteczna gwiazda Zostały zaledwie niecałe dwa tygodnie, więc warto przypomnieć. 21 grudnia będzie można na niebie (o ile pogoda pozwoli) zobaczyć dość nietypowy widok. Saturn i Jowisz zbliżą się na niebie tak blisko do siebie, że będą wyglądały niemal jak gwiazda podwójna. Co w tym takiego niezwykłego? Zasadniczo nic, bo to tylko pozorne zbliżenie, akurat