PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Galaktyki

  • Data publikacji

Kosmiczna kolizja u progu Drogi Mlecznej: Mały Obłok Magellana zmienia się na naszych oczach

W bezpośrednim sąsiedztwie Drogi Mlecznej dochodzi do gwałtownych procesów, które rzucają nowe światło na naszą wiedzę o ewolucji galaktyk. Mały Obłok Magellana (SMC), jedna z najbliższych nam galaktyk karłowatych, przechodzi dramatyczną transformację wywołaną bezpośrednim zderzeniem ze swoim większym sąsiadem. Odkrycie to nie tylko rozwiązuje zagadkę nienaturalnego ruchu gwiazd wewnątrz tej struktury, ale również zmusza astronomów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczna zagadka rozwiązana. Droga Mleczna jest częścią gigantycznej struktury z ciemnej materii

Przez długi czas wyobrażaliśmy sobie naszą galaktykę jako samotnego wędrowca dryfującego w bezkresnej, niemal pustej przestrzeni. Najnowsze badania rzucają jednak zupełnie nowe światło na nasze kosmiczne sąsiedztwo. Okazuje się, że Droga Mleczna nie jest odizolowana, lecz tkwi głęboko osadzona w gigantycznej strukturze z ciemnej materii. Astronomowie porównują to obrazowo do jagody zatopionej w wielkim, płaskim
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Potężne zderzenie galaktyk kuźnią złota. Niezwykłe źródło rzadkich pierwiastków w głębokim kosmosie

W sercu odległego wszechświata, miliardy lat świetlnych od Ziemi, doszło do kataklizmu o niewyobrażalnej skali, który rzuca nowe światło na pochodzenie najcenniejszych pierwiastków. Międzynarodowy zespół astronomów, kierowany przez badaczy z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii (Penn State), ogłosił odkrycie niezwykłego rozbłysku energii, będącego wynikiem zderzenia dwóch gwiazd neutronowych. Zjawisko to, zarejestrowane jako GRB 230906A, nie tylko dostarcza
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny rekord odległości. Radioteleskop MeerKAT odkrywa laser z serca zderzających się galaktyk

W głębiach kosmosu, w odległości tak wielkiej, że światło potrzebowało ponad ośmiu miliardów lat, aby dotrzeć do naszych detektorów, astronomowie natrafili na zjawisko o niespotykanej dotąd skali. Zespół badawczy korzystający z radioteleskopu MeerKAT w RPA ogłosił odkrycie najdalszego znanego ludzkości megamasera hydroksylowego. Ten naturalny „kosmiczny laser” bije wszelkie rekordy jasności i odległości, otwierając przed radioastronomią
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczne latarnie i archeologia galaktyczna. Najstarsze gwiazdy zdradzają sekret narodzin Drogi Mlecznej?

Wyobraźmy sobie próbę zrekonstruowania historii wielkiego miasta wyłącznie na podstawie badania jego najstarszych, zachowanych budowli. Nie możemy zobaczyć, jak stawiano fundamenty, nie mamy możliwości przeprowadzenia wywiadów z architektami, a jedynymi dowodami, jakimi dysponujemy, są same struktury: ich materiały, rozmieszczenie i subtelne wskazówki ukryte w samym sposobie ich budowy. Właśnie taką rolę pełnią współcześni astronomowie badający
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta galaktyka jest jak duch. Prawie jej nie widać

Astronomowie odkryli na krańcach obserwowalnego Wszechświata zaskakującą populację pradawnych, silnie zapylonych galaktyk. To odkrycie może wymusić istotną korektę dotychczasowych modeli opisujących tempo i przebieg formowania się pierwszych struktur kosmicznych. Obiekty te istniały mniej niż miliard lat po Wielkim Wybuchu, a więc w epoce, która do niedawna uchodziła za zbyt wczesną, by mogły w niej powstać
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gigantyczna spiralna galaktyka na zdjęciu z JWST. Nie powinno jej tam być

Najnowsze obserwacje wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) podważają dotychczasowe wyobrażenia na temat tempa formowania się galaktyk we wczesnym Wszechświecie. Astronomowie odkryli bowiem w pełni ukształtowaną galaktykę spiralną przypominającą Drogę Mleczną w epoce kosmicznej, w której – zgodnie z obowiązującymi modelami – tak uporządkowane struktury nie powinny jeszcze istnieć. Odkrycie to zmusza naukowców
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Droga Mleczna otoczona setką ukrytych galaktyk? Nowe symulacje zaskakują

Przez dziesięciolecia astronomowie obserwowali Drogę Mleczną i jej najbliższe otoczenie, próbując ustalić, ile mniejszych galaktyk karłowatych krąży wokół niej. Do tej pory potwierdzono istnienie około 60 takich obiektów. Najnowsze badania sugerują jednak, że rzeczywista liczba może być nawet trzy razy większa.
  • Data publikacji

Tysiąc kolorów jednej galaktyki. Astronomowie tworzą najbardziej szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza

Dzięki postępowi w technologii obserwacyjnej naukowcy coraz dokładniej analizują budowę i historię odległych galaktyk. Najnowszym osiągnięciem na tym polu jest niezwykle szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza (NGC 253), który rzuca nowe światło na procesy formowania i ewolucji galaktyk spiralnych — takich jak nasza Droga Mleczna.
  • Data publikacji

NGC 4858: jak powstają „uszy królika” i gazowe fontanny w galaktykach

W głębi kosmosu, w jednej z najgęstszych znanych gromad galaktyk, trwa nieustanny kosmiczny taniec sił – wewnętrznej dynamiki i nacisku z zewnątrz. Najnowsze badania amerykańskich astronomów rzucają nowe światło na złożone procesy rządzące ewolucją galaktyk zanurzonych w ekstremalnym środowisku. Przypadek galaktyki NGC 4858 pokazuje, jak zderzenie z otaczającym gazem może przekształcać ich strukturę i przyszłość.
  • Data publikacji

Gigantyczne dżety z czarnej dziury sprzed 12 miliardów lat. Odpowiada za nie niepozorna czarna dziura

W najwcześniejszych epokach historii kosmosu działy się rzeczy, które do dziś wprawiają astrofizyków w zdumienie. Dzięki coraz lepszym teleskopom i zaawansowanym metodom analizy danych jesteśmy w stanie spojrzeć miliardy lat wstecz i badać, jak wyglądały pierwsze galaktyki i znajdujące się w ich sercach czarne dziury. Najnowsze odkrycie astronomów ujawnia gigantyczne strumienie plazmy wyrzucane przez kwazar
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Naukowcy odkryli największe galaktyki w historii — mają nawet 15 mln lat świetlnych szerokości

Nasze rozumienie największych struktur we wszechświecie właśnie się poszerzyło. Astronomowie korzystający z australijskiego radioteleskopu ASKAP (Square Kilometre Array Pathfinder) odkryli 15 nowych gigantycznych radiogalaktyk (GRG), znacznie zwiększając liczbę znanych tego typu obiektów. To jedno z najbardziej szczegółowych badań głębokiego nieba w historii, które rzuca nowe światło na powstawanie i ewolucję tych fascynujących kosmicznych formacji.
  • Data publikacji

Zaskakujące odkrycie: galaktyka sprzed 11 miliardów lat przypomina Drogę Mleczną

Kosmos wciąż zaskakuje nas swoją złożonością i historią. Nowe odkrycia pozwalają nie tylko lepiej zrozumieć, jak powstawały pierwsze struktury we Wszechświecie, ale także kwestionują dotychczasowe modele jego ewolucji. Najnowszym przykładem jest zidentyfikowanie najstarszej znanej galaktyki spiralnej z poprzeczką – odkrycie, które rzuca nowe światło na narodziny i rozwój galaktyk podobnych do naszej Drogi Mlecznej.
  • Data publikacji

Zderzenie Drogi Mlecznej z Andromedą? Naukowcy twierdzą, że to wcale nie jest pewne

Od lat astronomowie zakładali, że Droga Mleczna i sąsiadująca z nią Galaktyka Andromedy są skazane na kolizję. Monumentalne zderzenie dwóch olbrzymich galaktyk spiralnych miało nastąpić za około 4 do 5 miliardów lat. Według nowych badań opublikowanych w periodyku Nature Astronomy, ten scenariusz może jednak nigdy się nie ziścić.
  • Data publikacji

Głębokie Pole Hubble’a i Jamesa Webba. To zdjęcie to tylko mikroskopijny wycinek nocnego nieba

Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba (JWST) we współpracy z Teleskopem Kosmicznym Hubble’a uchwycił zapierający dech w piersiach obraz głębokiego pola. Na nowym zdjęciu możemy zobaczyć jak pozornie pusty wszechświat dosłownie upakowany jest galaktykami, z których część znajduje się miliardy lat świetlnych od nas. To nowe zdjęcie stanowi element ambitnego przeglądu nieba COSMOS-Web. Można nawet powiedzieć, że
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Galaktyka Sombrero na nowym zdjęciu z Hubble’a. Niewiele jest piękniejszych widoków w kosmosie

W celu uczczenia 35. rocznicy powstania Teleskopu Hubble’a Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) publikuje specjalną serię zaktualizowanych zdjęć przedstawiających niektóre z najbardziej charakterystycznych obiektów obserwowanych przez teleskop. W ramach tego projektu połączono nowe dane z Hubble’a z zaawansowanymi metodami przetwarzania obrazu, co pozwoliło udoskonalić wcześniej opublikowane zdjęcia kosmosu. Najnowsze opublikowane zdjęcie pozwala ponownie przyjrzeć się jednej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Oto Zhúlóng. Najwcześniejsza znana galaktyka spiralna podobna do Drogi Mlecznej

Tak odległej galaktyki spiralnej jeszcze nigdy nie widzieliśmy. Zhúlóng, bo taką nosi nazwę galaktyka odkryta przez zespół Christiny Williams, astronomki z laboratorium NOIRLab w NSF, powstała zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu i charakteryzuje się dojrzałą strukturą spiralną. To rzadkie odkrycie, będące częścią przeglądu PANORAMIC Survey przeprowadzonego przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak rosną galaktyki karłowate. W ich wnętrzach zderzają się całe skupiska tysięcy gwiazd

Astronomowie po raz pierwszy zdobyli bezpośrednie dowody zderzeń i łączenia się gromad gwiazd w jądrach galaktyk karłowatych. Za to odkrycie możemy podziękować sędziwemu już Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a. Odkrycie to rzuca nowe światło na to, jak powstają gęste, pełne gwiazd centra tych małych galaktyk. Galaktyki karłowate, najczęściej występujący typ galaktyk we wszechświecie, często zawierają niezwykle gęste
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Katastrofa obok Drogi Mlecznej. Sąsiadująca z nami galaktyka jest właśnie rozrywana

Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya w Japonii odkryli przekonujące nowe dowody na to, że Mały Obłok Magellana (SMC), pobliska galaktyka karłowata, jest grawitacyjnie rozrywana przez swojego większego sąsiada, Wielki Obłok Magellana (LMC). Badanie, prowadzone przez Satoya Nakano i Kengo Tachihara, przeanalizowało ruch około 7000 masywnych gwiazd w SMC i odkryło zaskakujące anomalie, które mogą zmienić obecne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To absolutny rekord. Ta galaktyka urosła do potężnych rozmiarów i zaczęła się starzeć, gdy wszechświat dopiero powstawał

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) zidentyfikowali najodleglejszą i najwcześniejszą znaną masywną „martwą” galaktykę, podważając naszą dotychczasową wiedzę na temat formowania się galaktyk we wczesnym wszechświecie. Galaktyka o nazwie RUBIES-UDS-QG-z7 wyróżnia się nie tylko niezwykłym wiekiem, ale także faktem, że przestała formować gwiazdy zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu — w epoce,
Czytaj więcej