Gwiezdny intruz z przeszłości. Niezwykły wpływ dawnego spotkania na komety Układu Słonecznego

Wyobraź sobie, że bliskie spotkanie z obcą gwiazdą, które miało miejsce 2,5 miliona lat temu, nadal wpływa na to, co dzieje się w najdalszych zakątkach naszego Układu Słonecznego. Brzmi jak science fiction? Okazuje się, że to hipoteza, która zyskuje coraz więcej poparcia w świecie nauki. Nowe badania sugerują, że gwiezdny intruz, gwiazda HD 7977, mogła

Prawdziwy „gwiezdny relikt”. Ta gwiazda pamięta początki wszechświata i skrywa tajemnicę pierwszej generacji słońc

W głębi kosmosu, wewnątrz niewielkiej i niezwykle słabej galaktyki karłowatej, astronomowie natrafili na obiekt, który można określić mianem „gwiezdnej kapsuły czasu”. Gwiazda oznaczona symbolem PicII-503 jest jednym z najbardziej prymitywnych chemicznie obiektów, jakie kiedykolwiek udało się zidentyfikować. Jej skład chemiczny stanowi bezpośredni zapis wybuchowych narodzin i śmierci pierwszych gwiazd, jakie kiedykolwiek zaświeciły we wszechświecie. To

Niezwykłe odkrycie teleskopu Hubble’a. Naukowcy namierzyli kosmiczną „fabrykę złota” w miejscu, w którym nie powinno jej być

Najnowsze obserwacje przeprowadzone przez flotyllę teleskopów kosmicznych NASA doprowadziły do przełomowego odkrycia, które rzuca nowe światło na pochodzenie najcięższych pierwiastków w kosmosie, takich jak złoto, srebro czy platyna. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał namierzyć źródło potężnego błysku promieniowania gamma (GRB) i powiązać go z kolizją gwiazd neutronowych zachodzącą w niezwykle rzadkich warunkach – wewnątrz strumienia gazu

Słońce nie narodziło się tutaj. Ze znajomymi uciekło z innego regionu Drogi Mlecznej

Przez dziesięciolecia astronomowie postrzegali nasze Słońce jako relatywnie stabilnego mieszkańca peryferii Galaktyki. Najnowsze badania, oparte na niezwykle precyzyjnych danych z misji kosmicznej Gaia, rzucają jednak zupełnie nowe światło na przeszłość naszego układu. Okazuje się, że Słońce nie jest samotnym wędrowcem, lecz częścią gigantycznej, masowej migracji gwiazd, które miliardy lat temu opuściły gęsto upakowane centrum Drogi

Astronomowie po raz pierwszy zaobserwowali narodziny magnetara. Kosmiczny „świergot” potwierdza teorię Einsteina

Przez dziesięciolecia astronomowie poszukiwali bezpośredniego dowodu na istnienie mechanizmu zasilającego najbardziej spektakularne eksplozje we wszechświecie. Teraz, dzięki obserwacjom odległej o miliard lat świetlnych supernowej SN 2024afav, naukowcy po raz pierwszy ujrzeli narodziny magnetara – niezwykle gęstej, szybko rotującej gwiazdy neutronowej o gigantycznym polu magnetycznym. Odkrycie to nie tylko potwierdza śmiałe teorie sprzed lat, ale również

Przełomowe odkrycie. Kosmiczne zderzenie w nietypowym miejscu

Astronomowie korzystający z floty najbardziej zaawansowanych teleskopów NASA natrafili na ślad niezwykłego zjawiska, które rzuca nowe światło na naszą wiedzę o ewolucji kosmosu. W odległości około 4,7 miliarda lat świetlnych od Ziemi doszło do gwałtownego zderzenia dwóch gwiazd neutronowych. Choć tego typu zjawiska, zwane kilonowymi, były już obserwowane wcześniej, to miejsce, w którym doszło do

Zagadka gwiezdnych obrotów rozwiązana: Dlaczego Słońce nigdy nie zmieni swojego rytmu?

Przez niemal pół wieku świat astrofizyki opierał się na przekonaniu, że gwiazdy podobne do Słońca wraz z wiekiem przechodzą radykalną przemianę swojej dynamiki wewnętrznej. Teoretyczne modele sugerowały, że w miarę starzenia się, rotacja tych ciał niebieskich ulega odwróceniu – bieguny miałyby zacząć wirować szybciej niż równik. Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół naukowców z Uniwersytetu Nagoya

Najzimniejsze „gwiazdy” w galaktyce? To mogą być megastruktury obcych

Od dziesięcioleci ludzkość spogląda w gwiazdy, zastanawiając się, czy jesteśmy sami we wszechświecie. Choć tradycyjne poszukiwania sygnałów radiowych (SETI) wciąż trwają, współczesna astrofizyka coraz częściej skupia się na poszukiwaniu tzw. technosygnatur – fizycznych dowodów na istnienie zaawansowanej inżynierii kosmicznej. Jedną z najbardziej fascynujących koncepcji w tym nurcie jest sfera Dysona. Najnowsze badania sugerują, że obiekty,

Co znajduje się wewnątrz gwiazd neutronowych? Nowy model matematyczny zagląda pod powierzchnię

Gwiazdy neutronowe od dziesięcioleci stanowią jedną z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Te niezwykle gęste pozostałości po supernowych są domem dla najbardziej ekstremalnych warunków fizycznych, jakie można spotkać we wszechświecie. Ich gęstość wielokrotnie przewyższa gęstość jąder atomowych, a pola grawitacyjne ustępują siłą jedynie czarnym dziurom. Choć obiekty te po raz pierwszy zaobserwowano w latach 60. XX

Kosmiczne zegary pod lupą: Najstarsze gwiazdy Drogi Mlecznej rzucają nowe światło na wiek Wszechświata

Od dziesięcioleci astronomowie starają się precyzyjnie odpowiedzieć na jedno z najbardziej fundamentalnych pytań: jak stary jest Wszechświat? Choć dysponujemy zaawansowanymi modelami matematycznymi i potężnymi teleskopami, współczesna kosmologia znalazła się w kropce. Problem ten, znany jako napięcie Hubble’a, wynika z faktu, że różne metody pomiarowe dają sprzeczne wyniki dotyczące tempa ekspansji kosmosu. Najnowsze badania zespołu z

Zagadka kosmicznych olbrzymów. Co dzieje się we wnętrzu gwiazdy tuż przed jej śmiercią?

Supernowe to jedne z najbardziej gwałtownych i spektakularnych zjawisk we wszechświecie. Przez wieki te kosmiczne eksplozje budziły podziw i lęk u obserwatorów. Już starożytni chińscy astronomowie opisywali je jako „gwiazdy gościnne” – obiekty, które nagle pojawiały się na niebie, jaśniały przez kilka miesięcy, a następnie znikały bez śladu. Najsłynniejszym takim przypadkiem była supernowa z 1054

Odkryto niezwykły układ czterech gwiazd. Zmieściłyby się wewnątrz orbity Jowisza

W bezkresie wszechświata astronomowie natrafiają czasem na obiekty, które rzucają wyzwanie naszej dotychczasowej wiedzy o dynamice układów gwiezdnych. Najnowsze odkrycie dokonane za pomocą satelity TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) dostarczyło dowodów na istnienie układu tak niezwykłego, że naukowcy określają go mianem rekordzisty. Mowa o TIC 120362137 – najbardziej zwartym systemie poczwórnym typu 3+1, jaki kiedykolwiek

Kosmiczne paski pulsara w Krabie. Jak grawitacja i plazma wygrały „przeciąganie liny”

Od niemal tysiąca lat pozostałość po supernowej w gwiazdozbiorze Byka fascynuje obserwatorów nieba. Obiekt, który dziś znamy jako Mgławicę Krab, powstał w wyniku gigantycznej eksplozji gwiazdy zaobserwowanej przez chińskich i japońskich astronomów w 1054 roku. W samym sercu tego kosmicznego chaosu wiruje jeden z najbardziej znanych i najlepiej zbadanych obiektów w naszej galaktyce – Pulsar

Chandra obrazuje astrosferę młodego Słońca. Tak kiedyś wyglądało nasze otoczenie

Dzięki przełomowym obserwacjom gwiazdy HD 61005 znanej jako Ćma, naukowcy zyskali nowe informacje o wczesnej ewolucji Układu Słonecznego. Zespół badawczy pod kierownictwem Careya Lisse’a z Johns Hopkins University, wykorzystując dane z kosmicznego obserwatorium Chandra, po raz pierwszy zarejestrował emisję rentgenowską pochodzącą z astrosfery gwiazdy o masie i temperaturze zbliżonej do Słońca. Odkrycie to pozwala na

Gwiezdne „spotkanie” sprzed milionów lat. Ślady wciąż widoczne w pobliżu Układu Słonecznego

Nasze Słońce zanurzone jest w rozległym ośrodku międzygwiazdowym – sieci obłoków bogatych w wodór i hel, które rozciągają się na około 30 lat świetlnych. Te tzw. lokalne obłoki międzygwiazdowe stanowią ochronną strefę pomiędzy Układem Słonecznym a znacznie bardziej rozrzedzonym i gorącym obszarem naszej galaktyki, określanym jako lokalna bańka gorącego gazu. Zrozumienie natury tego otoczenia ma

Koronalny wyrzut masy na czerwonym karle. W końcu udało się go zaobserwować

Czerwone karły dominują w naszej galaktyce – stanowią około 75% wszystkich gwiazd i często posiadają skaliste planety. Choć paliwa starcza im na biliony lat, co teoretycznie daje życiu mnóstwo czasu na ewolucję, ich natura może być wyjątkowo wroga. Najnowsze badania sugerują, że te małe gwiazdy potrafią wywoływać potężne zjawiska, które mogą całkowicie niszczyć atmosfery krążących

Ślady lodowego planetozymala w atmosferze białego karła WD 1647+375

Międzynarodowy zespół astronomów, kierowany przez naukowców z Uniwersytetu w Warwick, odkrył chemiczne ślady fragmentu lodowej planety bogatej w wodę i azot, który ulega powolnemu zniszczeniu w atmosferze białego karła. To jedno z najważniejszych dotąd dowodów na istnienie obiektów podobnych do komet i planetozymali poza naszym Układem Słonecznym. Takie ciała niebieskie odgrywają kluczową rolę w rozwoju

Hubble obserwuje, jak biały karzeł pożera świat podobny do Plutona

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zaobserwowali niezwykłe zjawisko: biały karzeł pochłania fragmenty obiektu przypominającego Plutona. Odkrycie pozwala lepiej zrozumieć, jak kończą swoje życie układy planetarne i jakie losy czekają bogate w lód światy krążące wokół umierających gwiazd. Biały karzeł, znajdujący się zaledwie 260 lat świetlnych od Ziemi, to gwiezdny relikt o masie połowy Słońca,

Gwiezdny kanibalizm na niespotykaną skalę

Astronomowie odkryli niezwykły kosmiczny spektakl: biały karzeł pożerający swojego gwiezdnego towarzysza w tempie, jakiego nigdy wcześniej nie zaobserwowano. Układ podwójny znany jako V Sagittae, znajdujący się około 10 000 lat świetlnych od Ziemi, świeci jaśniej niż jakakolwiek podobna para gwiazd. Źródłem tej niezwykłej jasności jest żarłoczny biały karzeł, który bezlitośnie wysysa materię ze swojej większej, gorętszej

Najstarszy brązowy karzeł ujawnia tajemniczą cząsteczkę w swojej atmosferze

Astronomowie dokonali przełomowego odkrycia, które rzuca nowe światło na chemię atmosfer gazowych olbrzymów. W atmosferze jednego z najstarszych znanych brązowych karłów – obiektu nazwanego „The Accident” – po raz pierwszy wykryto obecność silanu, cząsteczki odgrywającej kluczową rolę w procesie powstawania chmur. Silan, czyli związek krzemu i wodoru, od dawna był przewidywany przez modele jako istotny