PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Supernowe

  • Data publikacji

Zagadka kosmicznych olbrzymów. Co dzieje się we wnętrzu gwiazdy tuż przed jej śmiercią?

Supernowe to jedne z najbardziej gwałtownych i spektakularnych zjawisk we wszechświecie. Przez wieki te kosmiczne eksplozje budziły podziw i lęk u obserwatorów. Już starożytni chińscy astronomowie opisywali je jako „gwiazdy gościnne” – obiekty, które nagle pojawiały się na niebie, jaśniały przez kilka miesięcy, a następnie znikały bez śladu. Najsłynniejszym takim przypadkiem była supernowa z 1054
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Samotna eksplozja na obrzeżach galaktyki: Niezwykła jasność rzadkiej supernowej SN 2024abvb

Wszechświat nie przestaje zadziwiać badaczy gwałtownymi zjawiskami, które rzucają nowe światło na ewolucję gwiazd. Jednym z najciekawszych odkryć ostatnich lat jest supernowa SN 2024abvb, która należy do niezwykle rzadkiej i zagadkowej klasy obiektów typu Icn. Międzynarodowy zespół astronomów, pod przewodnictwem Jennifer Shi z University of Melbourne, opublikował właśnie wyniki szczegółowych analiz tej eksplozji, które wykazują,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Webb identyfikuje progenitora supernowej SN 2025pht. Przełom w badaniach ewolucji masywnych gwiazd

Identyfikacja gwiazd macierzystych (progenitorów) supernowych typu II stanowi jeden z kluczowych problemów współczesnej astrofizyki gwiazdowej. Choć modele ewolucyjne jednoznacznie wskazują na czerwone nadolbrzymy (RSG) jako bezpośrednie źródła supernowych, do których dochodzi po zapadnięciu się jądra, obserwacje w świetle widzialnym często nie dostarczały dowodów na ich obecność w miejscach późniejszych eksplozji. Najnowsza publikacja w The Astrophysical Journal
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supernowe już kilka razy zmieniały klimat na Ziemi. To się zdarzy ponownie

Potężne eksplozje masywnych gwiazd pod koniec ich życia nie tylko wpływają na same gwiazdy i ich bezpośrednie otoczenia, ale także mogą wpływać na warunki panujące na Ziemi. Najnowsze badania sugerują, że te odległe kosmiczne zjawiska miały już kilkukrotnie realny wpływ na klimat naszej planety, a być może nawet na ewolucję życia. Choć brzmi to jak
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie badają pobliską supernową typu Ia. Nie ma to jak szczegółowe obserwacje

Korzystając z palety teleskopów naziemnych, astronomowie przeprowadzili szerokie obserwacje fotometryczne i spektroskopowe pobliskiej supernowej typu Ia, skatalogowanej pod numerem SN 2020nlb. Wyniki kampanii obserwacyjnej, zaprezentowane 16 stycznia na serwerze preprintów naukowych arXiv, dostarczają ważnych spostrzeżeń dotyczących ewolucji tej kosmicznej eksplozji.
  • Data publikacji

Kosmiczny teleskop IXPE przygląda się historycznej supernowej SN 1006

Teleskop IXPE (Imaging X-ray Polarimetry Explorer) wykonał pierwsze zdjęcia pozostałości po supernowej SN 1006 w spolaryzowanym promieniowaniu rentgenowskim. Nowe wyniki poszerzają wiedzę naukowców na temat związku między polami magnetycznymi a przepływem cząstek o wysokiej energii powstałych w wyniku eksplozji gwiazdy.
  • Data publikacji

To się nazywa utrata masy. I to tuż przed eksplozją supernowej

Nowo odkryta pobliska supernowa, z której gwiazda w ciągu roku poprzedzającym eksplozję odrzuciła materię o masie Słońca, podważa obowiązujące teorie ewolucji gwiazd. Najnowsze obserwacje dają astronomom wgląd w to, co dzieje się w ostatnim roku przed śmiercią i eksplozją gwiazdy.
  • Data publikacji

Chandra odtwarza gigantyczną erupcję z 1840 roku

Nowy film stworzony na podstawie ponad dwudziestu lat danych z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra pokazuje ewolucję słynnego obiektu kosmicznego. Eta Carinae zawiera dwie masywne gwiazdy (jedna ma masę około 90 mas Słońca, a druga uważa się za około 30 mas Słońca).
  • Data publikacji

Kosmiczne Obserwatorium Fermiego przygląda się szczątkom gwiazdy, która eksplodowała jako supernowa

Od wielu lat astronomowie poszukiwali miejsc we wszechświecie, które mogłyby być źródłem jednych z najbardziej energetycznych protonów w naszej galaktyce. Dwanaście lat pracy Kosmicznego Teleskopu Promieniowania Gamma Fermi pozwoliło odkryć, że takim źródłem może być jedna z pozostałości po supernowych. Dane z Fermiego jednoznacznie wskazują, że fale uderzeniowe powstałe w eksplozjach supernowych mogą przyspieszać część
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To zostało po gwieździe, która eksplodowała jako supernowa 33 lata temu

W 1987 roku tuż obok naszej galaktyki eksplodowała gwiazda. Dotychczas szczątki odrzucone po eksplozji przesłaniały centrum supernowej. Jednak teraz dwa teleskopu rentgenowskie dostarczyły nowych informacji. 24 lutego 1987 r. astronomowie zarejestrowali jasną eksplozję supernową. Była to pierwsza supernowa widoczna gołym okiem od ponad 400 lat. Obserwacje potwierdziły, że do eksplozji doszło w Wielkim Obłoku Magellana,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Hubble obserwuje spektakularną supernową

Kosmiczny Teleskop Hubble’a zarejestrował gasnącą poświatę po eksplozji supernowej, do której doszło w galaktyce spiralnej NGC 2525 oddalonej od nas o 70 milionów lat świetlnych. Supernowe tego typu można wykorzystywać do mierzenia odległości we wszechświecie. Hubble zarejestrował powyższe zdjęcie w ramach jednego z głównych programów obserwacyjnych, którego celem jest mierzenie tempa ekspansji wszechświata. Supernowa oznaczona
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czyżby ALMA znalazła gwiazdę neutronową z supernowej 1987A?

Dwa zespoły astronomów przekonują, że udało im się dokonać przełomu w odkrywaniu tajemnicy supernowej SN1987a, która widoczna była 33 lata temu. W oparciu o obserwacje prowadzone za pomocą sieci ALMA oraz wykonane po nich badania teoretyczne, naukowcy przekonują, że w pozostałościach po dawnej gwieździe skrywa się gwiazda neutronowa. Jeżeli tak jest to byłaby to najmłodsza
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supernowa, która przyćmiła wszystkie inne

Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez badaczy z University of Birmingham odkrył supernową co najmniej dwukrotnie jaśniejszą i energetyczną oraz prawdopodobnie dużo masywniejszą od jakiejkolwiek innej dotąd odkrytej. Naukowcy z Harvardu, Uniwerstytetu Northwestern oraz Uniwersytetu Ohio są przekonani, że supernowa SN2016aps może być przykładem wyjątkowo rzadkiej supernowej spowodowanej niestabilnością pary pulsującej, prawdopodobniej powstałej z dwóch masywnych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

SN 1987A to był koniec życia nietypowego niebieskiego nadolbrzyma

Supernowa, która eksplodowała w jednej z pobliskich galaktyk, mogła oznaczać koniec niebieskiego nadolbrzyma, który powstał z połączenia się dwóch gwiazd. Według astrofizyków z RIKEN, asymetryczność eksplozji może wskazać nam miejsce, w którym powinniśmy poszukiwać gwiazdy neutronowej powstałej w eksplozji. Eksplozja supernowej typu II ma miejsce, gdy jądro masywnej gwiazdy nie jest już w stanie opierać
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Naukowcy odnajdują brakującą gwiazdę neutronową (SN 1987A)

Astronomowie z Uniwersytetu w Cardiff w końcu dostrzegli pozostałości po spektakularnej supernowej, która zrewolucjonizowała naszą wiedzę o tym jak gwiazdy kończą swoje życie. Naukowcy twierdzą, że udało im się odkryć położenie gwiazdy neutronowej, która jest pozostałością po masywnej gwieździe, która zakończyła swoje życie w gigantycznej eksplozji – supernowej znanej jako SN 1987A. Przez ponad 30
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkrywają pozostałości po supernowych w pobliskiej galaktyce

Badacze z University of Manchester wraz ze współpracownikami z innych krajów, wykonali przegląd jednej z pobliskich galaktyk. Badacze wykonali przegląd Małego Obłoku Magellana (SMC), pobliskiej galaktyki karłowatej. Dr Tana Joseph jest główną autorką artykułu naukowego opisującego wyniki obserwacji, który ukazał się w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Badacze odkryli dwie potencjalne nowe
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Teleskop Subaru zarejestrował 1800 nowych supernowych

Astronomowie korzystający z Teleskopu Subaru zidentyfikowali około 1800 nowych supernowych w odległym wszechświecie, w tym 58 supernowych typu Ia znajdujących się ponad 8 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Odkrycia te pomogą nam wyjaśnić rozszerzanie wszechświata. Supernowa to nazwa nadawana gwieździe kończącej swoje życie w potężnej eksplozji. Taka gwiazda często jasnością przewyższa swoją galaktykę macierzystą świecąc
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny pył powstaje w eksplozjach supernowych

Naukowcy twierdzą, że rozwiązali odwieczną tajemnicę powstawania pyłu kosmicznego, podstawowego budulca gwiazd i planet w całym wszechświecie. Pył kosmiczny zawiera drobne fragmenty materii organicznej i znajdziemy go w każdym miejscu we Wszechświecie. Pył pierwotnie powstaje w gwiazdach, a następnie jest wywiewany w wolnych wiatrach lub eksplozjach masywnych gwiazd. Jak dotąd astronomowie nie wiele wiedzieli o
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gigantyczna pozostałość po eksplodującej gwieździe

Astrofizyk z Uniwersytetu Stanowego w San Diego pomógł odkryć dowody na obecność gigantycznej pozostałości otaczającej eksplodującą gwiazdę – to otoczka materii tak duża, że gwiazda musiała doznawać regularnych erupcji na przestrzeni milionów lat. Gdy biały karzeł, jądro dawnej gwiazdy, znajdzie się na ciasnej orbicie wokół innej gwiazdy, zaczyna przyciągać gaz z tej gwiazdy. Gaz ten
Czytaj więcej