PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Miesiąc: czerwiec 2025

  • Data publikacji

NASA nauczyła sondę MRO nowych sztuczek. Oto, co teraz widzi pod powierzchnią Marsa

Nawet po niemal dwóch dekadach pracy wokół Czerwonej Planety, sonda Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) wciąż potrafi zaskoczyć. Dzięki odważnemu manewrowi i sprytowi inżynierów sonda NASA zyskała nowe możliwości badania tego, co znajduje się pod powierzchnią Marsa, otwierając przed naukowcami kolejne rozdziały marsjańskiej historii geologicznej.
saturn
  • Data publikacji

To wcale nie jest dziura w Saturnie. Jak ją teraz przegapisz, będzie trzeba czekać do 2040 roku

Saturn to naprawdę zajebista planeta. Zapewne już zdążyliście zapomnieć o tym, jak ona wygląda. Dawno minęły już bowiem czasy sondy Cassini, która przesyłała na Ziemię tak dużo zdjęć samej planety, jej pierścieni i jej księżyców, że już nikogo one nie obchodziły. Pamiętam, że gdy zaczynałem pisać Puls Kosmosu to newsy o tym, co słychać w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Alkohol w otoczeniu odległej gwiazdy. Może zdradzić sekret życia na Ziemi

Czy życie na Ziemi mogło zacząć się od „dostawy” z kosmosu? Nowe odkrycie astronomów dostarcza kolejnych dowodów na to, że kluczowe składniki życia mogły dotrzeć na naszą planetę na powierzchni komet i innych lodowych ciał z dalszych rejonów Układu Słonecznego. W centrum całej tej historii znajduje się… alkohol. I to nie byle jaki, lecz rzadkie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny wyślą drona na Marsa. To on znajdzie próbki, które trafią na Ziemię

W obliczu niepewnej przyszłości amerykańskiej misji Mars Sample Return, Chiny ogłosiły szczegóły swojej własnej, przełomowej wyprawy Tianwen-3. Jej celem jest sprowadzenie na Ziemię próbek marsjańskiej gleby i skał już w 2031 roku. Dzięki zaawansowanej technologii — w tym dronowi z ramieniem robotycznym — Państwo Środka zamierza zrealizować to, co jeszcze dekadę temu wydawało się jedynie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gigantyczne klify na Merkurym. To Słońce za nie odpowiada

Merkury, najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego, od dawna intryguje naukowców swoją wyjątkową powierzchnią. Pokrywają ją strome grzbiety i uskoki, które przypominają pomarszczoną skórkę jabłka. Przez dekady uważano, że powstawały one wyłącznie w wyniku ochładzania się i kurczenia wnętrza planety. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczową rolę mogła odegrać… grawitacja Słońca.
  • Data publikacji

Tajemnica pulsarów: czy maleńkie „góry” ożywiają martwe gwiazdy neutronowe?

Pulsary należą do najbardziej ekstremalnych obiektów we wszechświecie. Te niezwykle gęste pozostałości po masywnych gwiazdach to szybko wirujące gwiazdy neutronowe, które emitują wiązki fal radiowych niczym kosmiczne latarnie. Ich gęstość jest tak ogromna, że zaledwie łyżeczka materii z pulsara ważyłaby tyle, co Mount Everest. Choć nauka przez dekady zdołała dobrze opisać fizykę pulsarów, niektóre z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Firefly wyniesie teleskopy na orbitę Księżyca. Start projektu Ocula już w 2026

Rosnące zainteresowanie eksploracją Księżyca, zarówno przez państwowe agencje kosmiczne, jak i firmy prywatne, skłania do rozwijania usług umożliwiających precyzyjne obserwacje Srebrnego Globu. W odpowiedzi na te potrzeby, amerykańska firma Firefly Aerospace zapowiedziała uruchomienie nowej usługi obrazowania Księżyca o nazwie Ocula. Projekt, którego start planowany jest na 2026 rok, ma oferować niespotykaną dotąd jakość danych i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tysiąc kolorów jednej galaktyki. Astronomowie tworzą najbardziej szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza

Dzięki postępowi w technologii obserwacyjnej naukowcy coraz dokładniej analizują budowę i historię odległych galaktyk. Najnowszym osiągnięciem na tym polu jest niezwykle szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza (NGC 253), który rzuca nowe światło na procesy formowania i ewolucji galaktyk spiralnych — takich jak nasza Droga Mleczna.
  • Data publikacji

Jak powstały supermasywne czarne dziury? Powstała nowa, ciekawa teoria

Jednym z największych wyzwań współczesnej kosmologii jest zrozumienie, jak supermasywne czarne dziury (SMBH) mogły urosnąć do swoich gigantycznych rozmiarów zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. To właśnie tak wcześnie — od 570 do 700 milionów lat po narodzinach wszechświata — Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaobserwował potężne czarne dziury o masach miliony, a nawet miliardy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełomowy test Mengzhou: Chiny przyspieszają załogowy program księżycowy

W międzynarodowym wyścigu o powrót człowieka na Księżyc Chiny stawiają coraz odważniejsze kroki. Państwo Środka konsekwentnie rozwija technologię załogowych lotów kosmicznych, dążąc do wysłania pierwszych taikonautów na powierzchnię Srebrnego Globu. Jednym z kluczowych elementów tej strategii jest nowoczesna kapsuła załogowa Mengzhou, która niedawno przeszła istotny test bezpieczeństwa.
  • Data publikacji

Rośnie prawdopodobieństwo uderzenia planetoidy w Księżyc. Nowe dane z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowadnia swoją wartość jako potężne narzędzie do obserwacji potencjalnie niebezpiecznych obiektów w Układzie Słonecznym. Tym razem dostarczył kluczowych danych na temat planetoidy 2024 YR4 — obiektu, który choć nie zagraża już Ziemi, może w grudniu 2032 roku uderzyć w Księżyc. Choć scenariusz ten nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnice gigantycznych gwiazd rozwiązane? Nowe dane z Mgławicy Tarantula

Bardzo masywne gwiazdy (VMS), których masa przekracza 100 mas Słońca, odgrywają kluczową rolę w ewolucji kosmosu. To właśnie one odpowiadają za narodziny czarnych dziur, wybuchy supernowych i inne ekstremalne zjawiska. Mimo to ich cykl życia wciąż skrywa wiele tajemnic. Nowe badania sugerują, że wcześniejsze modele nie doceniały skali utraty materii przez te gwiazdy, co może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Największa znana kometa z Obłoku Oorta ożywa zaskakująco daleko od Słońca

Na samych rubieżach Układu Słonecznego, daleko poza orbitą Neptuna, astronomowie dokonali niezwykłego odkrycia. Dzięki wyjątkowej czułości radioteleskopu ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) w Chile, po raz pierwszy zaobserwowano oznaki aktywności molekularnej w największej znanej komecie pochodzącej z Obłoku Oorta – C/2014 UN271, znanej także jako Bernardinelli-Bernstein. To przełomowe odkrycie rzuca nowe światło na zachowanie lodowych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zagadkowe impulsy pod lodem Antarktydy. Co wykryła misja ANITA?

Od niemal dwóch dekad pod lodową czapą Antarktydy skrywa się zagadka, której naukowcy wciąż nie są w stanie rozwiązać. Wydarzenia zarejestrowane przez eksperyment ANITA wstrząsnęły środowiskiem fizyków cząstek i astrofizyków, wywołując spekulacje na temat nieznanych sił natury, nowych cząstek i potencjalnych luk w naszej wiedzy o Wszechświecie. Choć kolejne badania i obserwacje próbują rzucić światło
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sztuczne zaćmienie Słońca na orbicie. Proba-3 przesłała na Ziemię przełomowe zdjęcia

Europejska Agencja Kosmiczna otworzyła zupełnie nowy rozdział w badaniach Słońca. Dzięki misji Proba-3, po raz pierwszy w historii udało się stworzyć sztuczne zaćmienie Słońca w przestrzeni kosmicznej, co pozwoliło uzyskać wyjątkowo szczegółowe obrazy korony słonecznej – zewnętrznej atmosfery naszej gwiazdy. To przełom nie tylko technologiczny, ale i naukowy, który umożliwia regularne i precyzyjne badania obszarów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nie tylko soczewkowanie. Czy ciemna materia blokuje światło gwiazd?

Ciemna materia to jedna z największych tajemnic współczesnej nauki. Choć stanowi aż 85% całej materii we wszechświecie, pozostaje niewidzialna i niewykrywalna bezpośrednio — wiemy o niej tylko dzięki jej wpływowi grawitacyjnemu na galaktyki i ruch ciał niebieskich. Teraz naukowcy proponują nowy sposób, by przyjrzeć się tej zagadce — dosłownie poprzez przyjrzenie się… cieniom.
  • Data publikacji

Szybkie rozbłyski radiowe ujawniają, gdzie ukryła się zwykła materia

Przez dziesięciolecia naukowcy zastanawiali się, gdzie podziała się znaczna część tzw. zwykłej (barionowej) materii we Wszechświecie — tej samej, z której zbudowane są gwiazdy, planety, ludzie i wszystko, co znamy. Choć nie chodzi tu o tajemniczą ciemną materię, a o dobrze znane atomy, ich rozproszenie w kosmosie sprawiało, że pozostawały trudne do wykrycia. Teraz, dzięki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Księżyc wywrócił się na lewą stronę. Naukowcy odsłaniają dramatyczną przeszłość naszego naturalnego satelity

Księżyc, nasz stały towarzysz nocnego nieba, od dekad intryguje naukowców. Choć jego ogólne pochodzenie zostało ustalone – uformował się około 4,5 miliarda lat temu wskutek kolizji młodej Ziemi z ciałem wielkości Marsa – wiele szczegółów dotyczących jego wewnętrznej budowy wciąż pozostawało tajemnicą. Teraz, dzięki połączeniu zaawansowanych modeli komputerowych i danych z misji NASA, badacze z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

LHS 3844b. To pierwsza znana superziemia zablokowana pływowo

Odkąd astronomowie zaczęli odkrywać planety pozasłoneczne ponad trzy dekady temu, w przestrzeni kosmicznej udało się już dostrzec ponad pięć tysięcy planet. Ku zdumieniu naukowców, w otoczeniu odległych gwiazd naukowcy odkrywają głównie planety, które nie mają swoich odpowiedników w Układzie Słonecznym, takie jak chociażby gorące jowisze, minineptuny i superziemie, czyli planety masywniejsze od Ziemi, a mniej
Czytaj więcej