PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Gwiazdy

  • Data publikacji

PILNE: tajemniczy rozbłysk gamma zdumiewa astronomów

Astronomowie zarejestrowali niezwykły kosmiczny wybuch, który nie przypomina żadnego znanego wcześniej zjawiska. Rozbłysk gamma, nazwany GRB 250702B, trwał ponad dobę i powtarzał się kilkukrotnie w tym czasie. To absolutna nowość – w ciągu 50 lat badań nad tego typu eksplozjami nigdy nie obserwowano takiego zachowania. Rozbłyski gamma (GRB) to najpotężniejsze eksplozje we Wszechświecie. Zazwyczaj powstają
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkryli niezwykłą „gwiazdę zombie” powstałą w wyniku kosmicznej kolizji

Zespół astronomów korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkrył nietypową gwiazdę – masywnego białego karła, który nie narodził się pod koniec naturalnego cyklu życia pojedynczej gwiazdy, lecz w dramatycznym zderzeniu dwóch obiektów. Białe karły to niezwykle gęste pozostałości gwiazd o masie zbliżonej do masy Słońca. Po wyczerpaniu paliwa jądrowego takie gwiazdy odrzucają swoje zewnętrzne warstwy i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Na samej krawędzi Drogi Mlecznej naukowcy odkryli młodą gwiazdę

Astronomowie po raz pierwszy uchwycili szczegółowe obrazy dżetów i wypływów gazu z młodej gwiazdy oddalonej o prawie 26 000 lat świetlnych od Słońca, co pokazuje, że procesy formowania gwiazd mogą zachodzić również na obrzeżach Drogi Mlecznej. Obserwacje zostały przeprowadzone przy użyciu Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) w Chile, sieci 66 anten radioteleskopów o wysokiej precyzji,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To ogromna planeta mogła ukształtować zdeformowany pierścień wokół gwiazdy Fomalhaut

Jedna z najjaśniejszych gwiazd nocnego nieba, Fomalhaut, od lat intryguje astronomów swoim niezwykłym dyskiem odłamków – ogromnym pasem pyłu i skał, przypominającym nasz pas planetoid, lecz znacznie od niego większym. Najnowsze obserwacje przeprowadzone przy pomocy sieci radioteleskopów ALMA w Chile pozwoliły uzyskać najdokładniejszy obraz tego układu w historii i rzuciły nowe światło na jego nietypową
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczna zagadka rozwiązana. Gwiazda zgasła przez pyłowy dysk

Astronomowie rozwiązali jedną z najbardziej zagadkowych historii ostatnich lat – tajemnicze zniknięcie gwiazdy, która niemal całkowicie zgasła na osiem miesięcy, by później ponownie rozbłysnąć. Tak spektakularne i rzadkie zdarzenie zdaniem naukowców zdarza się raz na milion przypadków.
  • Data publikacji

Epsilon Eridani od dekad rozbudza wyobraźnię. Tymczasem Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba…

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) ponownie przesunął granice astronomicznych możliwości, tym razem skupiając się na jednej z najbliższych gwiazd Układu Słonecznego – Epsilon Eridani. Choć nie udało się potwierdzić istnienia planet krążących wokół tej gwiazdy, obserwacje wniosły cenny wkład w rozwój metod poszukiwania egzoplanet.
  • Data publikacji

Astronomowie odkryli niezwykły układ czterech gwiazd. Wśród nich dwie są nieudane

Wszechświat co jakiś czas zaskakuje nas odkryciami, które pozwalają lepiej zrozumieć procesy powstawania gwiazd i planet. Jednym z takich niezwykłych obiektów jest rzadki system czterech ciał niebieskich, w którym obok siebie istnieją gwiazdy i brązowe karły. To odkrycie może okazać się przełomowe w badaniach nad naturą tych enigmatycznych obiektów, znajdujących się pomiędzy światem gwiazd a
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Radiowa zagadka z głębi galaktyki – nietypowy biały karzeł odkryty przez LOFAR

Astronomia wciąż zaskakuje nas obiektami, które nie pasują do dobrze znanych schematów. Najnowsze odkrycie europejskich naukowców rzuca nowe światło na pozornie „martwe” gwiazdy i sugeruje, że niektóre z nich mogą zachowywać się znacznie bardziej dynamicznie, niż dotąd przypuszczano. Mowa o białym karle, który zamiast spokojnie stygnąć po śmierci gwiazdy macierzystej, wysyła w przestrzeń kosmiczną rytmiczne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

CHIME J1634+44. Obiekt, który może zmienić naszą wiedzę o martwych gwiazdach

Kosmos nie przestaje zaskakiwać. Najnowszym tego dowodem jest CHIME J1634+44 – tajemniczy obiekt odkryty przez dwa niezależne zespoły badawcze. Jego niezwykłe, rytmiczne migotanie i niespotykane właściwości mogą wskazywać na istnienie zupełnie nowej klasy ciał niebieskich. Co dokładnie udało się zaobserwować i dlaczego CHIME J1634+44 może odmienić nasze rozumienie natury najbardziej ekstremalnych obiektów we Wszechświecie?
  • Data publikacji

Betelgeza ma towarzysza! Przełomowe odkrycie teleskopu Gemini North

Betelgeza to jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd na niebie, która od tysiącleci intrygowała obserwatorów swoją zmienną jasnością. Teraz astronomowie po raz pierwszy potwierdzili istnienie gwiazdy towarzyszącej temu czerwonemu nadolbrzymowi. Odkrycie to nie tylko rozwiewa wątpliwości dotyczące tajemniczej zmienności Betelgezy, lecz także rzuca nowe światło na życie i ewolucję masywnych gwiazd.
  • Data publikacji

Co ukształtowało orbity i kolory TNO? Naukowcy podejrzewają przelot gwiazdy

Odległe rejony Układu Słonecznego wciąż skrywają wiele tajemnic. Wśród nich szczególne miejsce zajmują obiekty transneptunowe (TNO) – lodowe ciała niebieskie krążące za orbitą Neptuna. Choć często pomijane w opowieściach o planetach, mogą one być kluczowe dla zrozumienia wczesnych dziejów naszego kosmicznego sąsiedztwa. Najnowsze badania sugerują, że ich nietypowe orbity i zróżnicowane barwy mogą być pozostałością
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnice gigantycznych gwiazd rozwiązane? Nowe dane z Mgławicy Tarantula

Bardzo masywne gwiazdy (VMS), których masa przekracza 100 mas Słońca, odgrywają kluczową rolę w ewolucji kosmosu. To właśnie one odpowiadają za narodziny czarnych dziur, wybuchy supernowych i inne ekstremalne zjawiska. Mimo to ich cykl życia wciąż skrywa wiele tajemnic. Nowe badania sugerują, że wcześniejsze modele nie doceniały skali utraty materii przez te gwiazdy, co może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

JWST odkrywa najmniejsze brązowe karły w historii. Te badania całkowicie zmieniają naszą wiedzę o nieudanych gwiazdach

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) ponownie udowadnia, że jest najlepszym narzędziem do badania Wszechświata, jakie kiedykolwiek stworzyła ludzkość. Jego najnowsze odkrycia przesuwają granice naszej wiedzy o brązowych karłach — tajemniczych obiektach, które nie są ani planetami, ani gwiazdami. Odkrycie dziewięciu takich ciał niebieskich, w tym dwóch rekordowo małych, może całkowicie zmienić nasze rozumienie tego, gdzie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA i ASKAP odkrywają tajemniczy obiekt w Drodze Mlecznej. Nikt nie wie, czym jest

W kosmosie wciąż kryje się wiele tajemnic, które zaskakują nawet najbardziej doświadczonych astronomów. Najnowszym zagadkowym odkryciem jest ASKAP J1832−0911 – obiekt, który całkowicie wymyka się znanym schematom i może oznaczać istnienie zupełnie nowej klasy pozostałości gwiazdowych.
  • Data publikacji

Nieznany etap śmierci gwiazdy odkryty! Gaia22ayj zaskakuje naukowców

Astronomowie po raz pierwszy w historii zaobserwowali niezwykle krótkotrwały etap w cyklu życia umierającej gwiazdy – etap, który do tej pory pozostawał jedynie teorią. Ten niezwykle ulotny moment w ewolucji gwiazd pozwala lepiej zrozumieć, jak z obiektów podobnych do Słońca powstają białe karły. Głównym bohaterem najnowszego odkrycia jest Gaia22ayj – biały karzeł oddalony o około
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supernowe już kilka razy zmieniały klimat na Ziemi. To się zdarzy ponownie

Potężne eksplozje masywnych gwiazd pod koniec ich życia nie tylko wpływają na same gwiazdy i ich bezpośrednie otoczenia, ale także mogą wpływać na warunki panujące na Ziemi. Najnowsze badania sugerują, że te odległe kosmiczne zjawiska miały już kilkukrotnie realny wpływ na klimat naszej planety, a być może nawet na ewolucję życia. Choć brzmi to jak
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny świt z Ziemi. Teleskopy w Chile sięgnęły początków wszechświata

Od dziesięcioleci astronomowie próbują uchwycić światło pierwszych gwiazd, które rozświetliły młody wszechświat po Wielkim Wybuchu. Teraz, dzięki zaawansowanym teleskopom naziemnym, naukowcom udało się wykryć subtelne ślady tych gwiazd w mikrofalowym promieniowaniu tła. To przełom w kosmologii — pierwszy raz tak precyzyjne pomiary zrealizowano z powierzchni Ziemi.
  • Data publikacji

Centrum Drogi Mlecznej pełne gazu, ale prawie bez nowych gwiazd. Oto prawdopodobny powód

Centrum Drogi Mlecznej to miejsce pełne skrajności — gęste chmury gazu i pyłu, silne pola grawitacyjne, duże prędkości orbitalne i obecność supermasywnej czarnej dziury. Wszystkie te czynniki sprawiają, że jest to wyjątkowo dynamiczne środowisko. Teoretycznie powinno ono sprzyjać intensywnemu formowaniu się gwiazd. Tymczasem najnowsze badania pokazują coś zupełnie przeciwnego — narodziny gwiazd w samym sercu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkrywają izotopy metanolu w pobliżu młodej gwiazdy. Trop do życia poza Ziemią?

Astronomowie po raz pierwszy wykryli rzadkie izotopy metanolu — prostego alkoholu i ważnego związku organicznego — w dysku gazowo-pyłowym otaczającym młodą gwiazdę. Odkrycie to dostarcza istotnych wskazówek na temat chemicznych warunków sprzyjających powstawaniu życia i podkreśla potencjalną rolę komet jako nośników związków prebiotycznych na młode planety.
  • Data publikacji

Ani to galaktyka, ani gromada gwiazd. Naukowcy nie mogą się zdecydować

W przestrzeni kosmicznej można znaleźć całą paletę obiektów. Za każdym razem jednak kiedy słyszymy o odkryciu jakiejś mniejszej lub większej struktury, warto jednak pamiętać, że to ludzie tworzą klasyfikację, która ułatwia im katalogowanie obiektów kosmicznych. Prawda jest jednak taka, że rzeczywistość żadnej klasyfikacji nie przestrzega i od czasu do czasu pojawiają się obiekty, które stoją
Czytaj więcej