PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Miesiąc: kwiecień 2025

  • Data publikacji

Chiny udostępniają próbki z misji Chang’e-5. Trafią także do naukowców z NASA

Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) zatwierdziła międzynarodowe wnioski o pożyczenie próbek księżycowych zebranych w ramach misji Chang’e-5. Wśród wybranych instytucji znalazły się dwa amerykańskie uniwersytety: Brown University oraz Stony Brook University, oba finansowane przez NASA. Łącznie zgodę na dostęp do próbek uzyskało siedem uczelni z sześciu krajów: Stanów Zjednoczonych, Japonii, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sonda Lucy przeleciała w pobliżu kolejnej planetoidy. To tylko przedsmak

Sonda kosmiczna Lucy, należąca do NASA, zakończyła swój drugi przelot w pobliżu planetoidy, przybliżając się tym samym do realizacji głównego celu misji: zbadania tajemniczych planetoid trojańskich krążących w pobliżu Jowisza. To niedawne spotkanie stanowi kolejny kamień milowy w trwającej 12 lat podróży, której celem jest zbadanie łącznie 11 ciał niebieskich i pogłębienie wiedzy o wczesnej historii
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Słońce produkuje wodę na Księżycu. Naukowcy odtworzyli ten proces w laboratorium

Najnowsze odkrycie naukowców z NASA potwierdza coś, co od dawna było przedmiotem naukowych spekulacji: wiatr słoneczny – czyli nieustanny strumień naładowanych cząstek wyrzucanych przez Słońce – może przyczyniać się do powstawania wody na Księżycu. Choć brzmi to jak fantastyka naukowa, badania przeprowadzone w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych po raz pierwszy dostarczyły bezpośrednich dowodów na ten proces.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czy Wszechświat się obraca? Nowa hipoteza może rozwiązać zagadkę tempa jego ekspansji

Od lat astronomowie zmagają się z poważnym problemem w kosmologii – tzw. „napięciem Hubble’a”. Chodzi o sprzeczne wyniki pomiarów tempa rozszerzania się Wszechświata. Jedna metoda, oparta na obserwacjach odległego, wczesnego Wszechświata, takich jak mikrofalowe promieniowanie tła czy barionowe oscylacje akustyczne, wskazuje na wartość około 67 km/s/Mpc. Druga, oparta na analizie bliższych obiektów – tzw. „świec
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ten magnetar na obrzeżach Drogi Mlecznej do niczego nie pasuje. I tak istnieje

W 2008 roku kosmiczne obserwatorium Swift wykryło gwałtowne rozbłyski promieniowania gamma na obrzeżach Drogi Mlecznej. Źródłem tego zjawiska okazał się obiekt skatalogowany pod numerem SGR 0501+4516, który początkowo sklasyfikowano jako magnetar — niezwykle rzadką, silnie namagnetyzowaną odmianę gwiazdy neutronowej. Magnetary powstają zazwyczaj jako pozostałości po eksplozji supernowych i odznaczają się polem magnetycznym nawet bilion razy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ciemną materię odkryjemy za 15 lat? Trzeba zbudować odpowiednie radio

Międzynarodowy zespół badaczy z King’s College London, Uniwersytetu Harvarda, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i innych instytucji opracował przełomową metodę wykrywania ciemnej materii, która może przyczynić się do rozwiązania jednej z największych tajemnic fizyki współczesnej w ciągu najbliższych 15 lat. Wnioski z przeprowadzonych przez nich badań, opublikowane w periodyku Nature, szczegółowo opisują rozwój tego, co może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Galaktyka Sombrero na nowym zdjęciu z Hubble’a. Niewiele jest piękniejszych widoków w kosmosie

W celu uczczenia 35. rocznicy powstania Teleskopu Hubble’a Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) publikuje specjalną serię zaktualizowanych zdjęć przedstawiających niektóre z najbardziej charakterystycznych obiektów obserwowanych przez teleskop. W ramach tego projektu połączono nowe dane z Hubble’a z zaawansowanymi metodami przetwarzania obrazu, co pozwoliło udoskonalić wcześniej opublikowane zdjęcia kosmosu. Najnowsze opublikowane zdjęcie pozwala ponownie przyjrzeć się jednej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ups! Awaria japońskiej sondy Hayabusa2 w przestrzeni kosmicznej

Japońska sonda kosmiczna Hayabusa2, która w 2020 roku dostarczyła na Ziemię próbki z planetoidy Ryugu, wciąż podróżuje w przestrzeni kosmicznej, przygotowując się do odwiedzenia kolejnej planetoidy. Jak się jednak okazuje, nawet sonda kosmiczna przemierzająca pustkę przestrzeni kosmicznej może ulec niespodziewanej awarii. Jak informują specjaliści z Japońskiej Agencji Kosmicznej JAXA, sonda Hayabusa2 weszła w awaryjny tryb
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta jedna planeta powie nam wiele o wszystkich podneptunach. Oczywiście przy pomocy JWST

Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Southwest Research Institute (SwRI) rzucają nowe światło na planetę TOI-270 d, znajdującą się zaledwie 73 lata świetlne od Ziemi. TOI-270 d, która rozmiarami znajduje się między Ziemią a Neptunem, może być olbrzymią skalistą planetą otoczoną gęstą, gorącą atmosferą. Odkrycie to może sprawić, że planeta stanie się kluczowym punktem odniesienia
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkryli planetę na nietypowej orbicie wokół nietypowego układu

Wszechświat jest naprawdę duży. Tym samym można założyć, że można znaleźć w nim naprawdę nietypowe rzeczy, jeżeli się tylko dobrze poszuka. Doskonałym przykładem jest tutaj tak nietypowy układ planetarny, że nawet gdyby pisarze science fiction chcieli umieścić go w swoich powieściach, to uznaliby zapewne, że to już lekka przesada. W owym nietypowym układzie planetarnym znajdziemy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Oto Zhúlóng. Najwcześniejsza znana galaktyka spiralna podobna do Drogi Mlecznej

Tak odległej galaktyki spiralnej jeszcze nigdy nie widzieliśmy. Zhúlóng, bo taką nosi nazwę galaktyka odkryta przez zespół Christiny Williams, astronomki z laboratorium NOIRLab w NSF, powstała zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu i charakteryzuje się dojrzałą strukturą spiralną. To rzadkie odkrycie, będące częścią przeglądu PANORAMIC Survey przeprowadzonego przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Obiekty międzygwiezdne w otoczeniu Ziemi? Mnóstwo

Przełomowy model opracowany przez naukowców z Western University rzuca nowe światło na aktywność międzygwiazdową w naszym Układzie Słonecznym i pobliskim układzie Alfa Centauri. Praca, której prowadzili astrofizycy Cole Gregg i Paul Wiegert, rzuca światło na potencjalne pochodzenie materiału międzygwiazdowego wykrytego w naszym kosmicznym sąsiedztwie i wskazuje, że Alfa Centauri jest doskonałym kandydatem do dalszej eksploracji.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Życie pod powierzchnią Marsa? Wszystko wskazuje na to, że woda w stanie ciekłym tam jest

Odczyty sejsmiczne z niedziałającego już na powierzchni Marsa lądownika InSight dostarczyły nowych dowodów na to, że pod powierzchnią Marsa może znajdować się woda w stanie ciekłym, co wzmacnia prawdopodobieństwo, że mikrobiologiczne życie mogłoby przetrwać pod powierzchnią Czerwonej Planety. Tak przynajmniej twierdzi Ikuo Katayama z Uniwersytetu w Hiroszimie i Yuyi Akamatsu z Instytutu Badań Geodynamiki Morskiej.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przebudzenie potwora. Czarna dziura w centrum tej galaktyki nagle zaczęła świecić

W centrum naszej galaktyki znajduje się supermasywna czarna dziura o masie 4,26 miliona mas Słońca. Z uwagi na to, że jest ona uśpioną czarną dziurą, nieszczególnie zwracamy na nią uwagę. Jak się jednak okazuje, supermasywne czarne dziury mogą bez ostrzeżenia przejść z fazy uśpienia w fazę aktywności. Równie spokojną supermasywną czarną dziurą była ta, która
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak rosną galaktyki karłowate. W ich wnętrzach zderzają się całe skupiska tysięcy gwiazd

Astronomowie po raz pierwszy zdobyli bezpośrednie dowody zderzeń i łączenia się gromad gwiazd w jądrach galaktyk karłowatych. Za to odkrycie możemy podziękować sędziwemu już Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a. Odkrycie to rzuca nowe światło na to, jak powstają gęste, pełne gwiazd centra tych małych galaktyk. Galaktyki karłowate, najczęściej występujący typ galaktyk we wszechświecie, często zawierają niezwykle gęste
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie myśleli, że gwiazda pochłonęła planetę. Okazało się, że było zupełnie inaczej

Astronomowie od dawna wiedzą, że gwiazdy podobne do Słońca pod koniec swojego życia zwiększają swoje rozmiary, przechodząc w stadium czerwonego olbrzyma, po drodze pochłaniając krążące wokół nich planety. Wiemy nawet, że taki sam los czeka Merkurego, Wenus i Ziemię już za kilka miliardów lat. Dlatego też, gdy naukowcy odkryli gwiazdę, która wyglądała, jakby pochłonęła planetę,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dlaczego Merkury jest taki dziwny? Naukowcy mają nową teorię

To niezwykle frustrujące, ale stosunkowo bliska nam pierwsza planeta od Słońca wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic. Fakt, że niezwykle trudno się do niej dostać i przyjrzeć z bliska sprawia, że naukowcy wciąż nie mają wystarczająco dużo danych, aby jednoznacznie ustalić, jakim cudem ta mała planeta jest tak masywna. Mamy tutaj wszystko: niewielkie rozmiary, niewiele
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Katastrofa obok Drogi Mlecznej. Sąsiadująca z nami galaktyka jest właśnie rozrywana

Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya w Japonii odkryli przekonujące nowe dowody na to, że Mały Obłok Magellana (SMC), pobliska galaktyka karłowata, jest grawitacyjnie rozrywana przez swojego większego sąsiada, Wielki Obłok Magellana (LMC). Badanie, prowadzone przez Satoya Nakano i Kengo Tachihara, przeanalizowało ruch około 7000 masywnych gwiazd w SMC i odkryło zaskakujące anomalie, które mogą zmienić obecne
Czytaj więcej
kuiper
  • Data publikacji

Start satelitów konstelacji Kuiper przełożony. Chmury nie chcą internetu z Amazona?

Długo oczekiwany start pierwszych operacyjnych satelitów megakonstelacji Kuiper budowanej przez Amazon został w ostatniej chwili odwołany. Przedstawiciele United Launch Alliance (ULA) jako przyczynę opóźnienia podali złą pogodę na miejscu startu na Florydzie. Pierwotnie zaplanowana na 9 kwietnia misja miała na celu umieszczenie 27 satelitów Kuiper na orbicie okołoziemskiej za pomocą rakiety Atlas V dostarczonej przez
Czytaj więcej