Tak naprawdę nie ma to absolutnie żadnego znaczenia poza symbolicznym. Choć z drugiej strony, taka symbolika ma też miejsce w naszym życiu. Oto sonda Voyager 1, która wystartowała z Ziemi w 1977 r. aby zbadać zewnętrzne planety Układu Słonecznego, w ostatnich dniach oddaliła się od nas na odległość 1 dnia świetlnego. Jeszcze żaden obiekt stworzony ludzkimi rękoma nigdy tego nie dokonał.
1 dzień świetlny to nic innego, jak odległość, jaką światło pokonuje z prędkością światła w ciągu 24 godzin. W bardziej przyziemnych jednostkach jest to odległość 25,9 miliarda kilometrów. Trzeba przyznać, że jest to odległość imponująca, wszak Słońce znajduje się zaledwie 150 mln km od Ziemi, a ostatnia planeta Układu Słonecznego (Neptun, nie Pluton) jest „jedynie” 4,5 mld km od nas. W skali naszego Układu Słonecznego jest to zatem naprawdę dużo.
Oczywiście wystarczy wyjść poza nasze podwórko oświetlane przez Słońce, aby zmienić zdanie. Wyjdźcie na dwór w pogodną, bezksiężycową i bezchmurną noc i spójrzcie w górę. Gwiazd zobaczycie tam gołym okiem całkiem sporo. Oczywiście w kosmosie jest ich niewyobrażalnie więcej, ale gołym okiem widzimy tylko te względnie najbliższe, prawda? Skoro widać je gołym okiem, to nie są aż tak daleko, prawda?
Cóż, najbliższa gwiazda inna niż Słońce, znajduje się ponad 4 lata świetlne od Ziemi. Pominę tutaj akurat fakt, że ta gwiazda – Proxima Centauri – nie jest widoczna gołym okiem, bo jest za mała i za ciemna. Warto się jednak na chwilę nad tą wartością zatrzymać. Oto świętujemy, że po niemal pół wieku podróży, sonda Voyager 1 oddaliła się od nas o jeden dzień świetlny. Cóż, wystarczy sobie policzyć, ile lat taka sonda musiałaby lecieć do tejże najbliższej nam gwiazdy. Nawet gdyby leciała po najbardziej optymalnej trajektorii, to musiałaby lecieć ponad 1600 razy dłużej, czyli w sumie jakieś 800… wieków. A przecież mówimy jedynie o najbliższej gwieździe, która jest „jedyne” 4 lata świetlne od nas. Gwiazdy tworzące dyszel Wielkiego Wozu znajdują się kilkadziesiąt razy dalej, Betelgeza znajduje się ponad 500 lat świetlnych od nas.
Idźmy dalej, przypomnijmy sobie grafiki przedstawiające typową galaktykę spiralną. Ot, zazwyczaj ma ona przedstawiać Drogę Mleczną. Ironią może być fakt, że mamy naprawdę fenomenalne zdjęcia odległych galaktyk spiralnych, ale nie mamy zdjęcia naszej własnej galaktyki. Dlaczego? Cóż, aby zrobić jej zdjęcie, trzeba by było z niej najpierw wylecieć. Tymczasem średnica naszej galaktyki to 100 000 lat świetlnych. My znajdujemy się jakieś 27 000 lat świetlnych od środka galaktyki i ponad 20 000 lat świetlnych od jej krawędzi. Przypominam, w pół wieku Voyager 1 oddalił się na 1 dzień świetlny.
O odległościach międzygalaktycznych nie ma sensu już wspominać. Choć nie, w sumie w ciemną noc możemy zobaczyć gołym okiem niewielką mgiełkę w gwiazdozbiorze Andromedy. To galaktyka M31, najbliższa nam duża galaktyka spiralna. Jakieś 2 miliony lat świetlnych od nas. Praktycznie nasze galaktyczne sąsiedztwo.
No ale dość tych rozważań o odległościach. Sonda Voyager 1 minęła punkt 1 dnia świetlnego 18 listopada 2026 r.
Swoją drogą to nie pierwszy ważny krok milowy tej misji. Voyager 1 w 2012 r. stał się pierwszą sondą, która opuściła heliosferę, czyli obszar wokół Słońca zdominowany przez wiatr słoneczny i pole magnetyczne naszej gwiazdy dziennej. Sonda Voyager 2 dokonała tego sześć lat później. Naukowcy spodziewają się, że bliźniacza sonda oddali się na odległość dnia świetlnego w okolicach 2035 r. Pytanie o to, czy wtedy będziemy mieli z nią jeszcze kontakt, na razie pozostaje bez odpowiedzi.
Więcej o misji opowiedziałem także w programie Kijek w Kosmosie, który możecie obejrzeć poniżej.
