gazowe olbrzymy – PULS KOSMOSU

Data publikacji 3 marca 20262 marca 2026

Brązowe karły czy przerośnięte planety? Granica między gwiazdą a planetą niemal nie istnieje

Wszechświat, choć rządzony prawami fizyki, rzadko bywa tak uporządkowany, jak chcieliby tego autorzy podręczników. Przez dekady astronomowie starali się kategoryzować obiekty niebieskie w oparciu o ich masę i sposób powstania, tworząc wyraźne podziały na gwiazdy, planety i stany pośrednie. Jednak najnowsze badania, opublikowane w periodyku „The Astronomical Journal”, sugerują, że nasze starania, by zamknąć kosmos

Data publikacji 29 lipca 2021

Gorący i suchy jowisz: fascynująca atmosfera planety Tau Boötis b

Tau Boötis b to niezwykle gorąca planeta okrążająca swoją gwiazdę w zaledwie trzy dni. Naukowcy właśnie przyjrzeli się jej atmosferze za pomocą spektropolarymetru SPIRou zainstalowanego na teleskopie CFHT na Hawajach. Sam układ planetarny w żaden sposób nie przypomina naszego. W jego centrum znajduje się niezwykle jasna gwiazda, jedna z najjaśniejszych gwiazd, wokół której odkryto planetę,

Data publikacji 23 stycznia 2021

Gorący jowisz bez ani jednej chmury. To pierwsza taka planeta

Astronomowie z Centrum Astrofizyki na Harvardzie odkryli nietypowego gazowego olbrzyma. Planeta WASP-62b jest pierwszym gorącym jowiszem, który zdaje się nie posiadać jakichkolwiek chmur w swojej atmosferze. Nie jest to nowa planeta w katalogu znanych egzoplanet. WASP-62b po raz pierwszy została odkryta w 2012 r. w ramach przeglądu nieba WASP. Teraz jednak naukowcy postanowili uważniej przyjrzeć

Data publikacji 11 grudnia 2020

Codziennik kosmiczny: mamy zdjęcie Chang’e-5 na powierzchni, nie mamy zdjęcia Planety 9

Oh wow! Już piątek. Pierwszy tydzień codziennika za nami. Nie jest tak źle. Wydaje mi się, że to dobra koncepcja na prowadzenie Pulsu Kosmosu. Forma wydaje się umiarkowanie popularna w social mediach co jest dobrym znakiem, ale mniejsza o tym. NASA i Boeing przymierzają się do kolejnego lotu Starlinera Pamiętacie ten beznadziejny lot statku kosmicznego

Data publikacji 6 maja 2020

SW: Czy życie może istnieć w atmosferze wodorowej?

Poszukując życia pozaziemskiego, naukowcy szukają przede wszystkim planet podobnych do Ziemi, znajdujących się w ekosferach wokół gwiazd, najlepiej podobnych do Słońca. Okazuje się jednak, że życie może istnieć także w innych miejscach. Sara Seager, astrofizyk i planetolog z Massachusetts Institute of Technology (MIT) przeprowadziła serię eksperymentów, w których bakterie Escherichia coli oraz drożdże umieszczano w atmosferze składającej się

Data publikacji 8 kwietnia 2020

Dlaczego Saturn jest taki gorący? Sonda Cassini wskazuje na zorze

Górne warstwy atmosfer gazowych olbrzymów – Saturna, Jowisza, Urana i Neptuna – są gorące, tak samo jak na Ziemi. Jednak w przeciwieństwie do Ziemi, Słońce jest za daleko od nich oddalone, aby odpowiadać za tak wysokie temperatury. Źródło tego ciepła stanowiło do niedawna jedną z największych tajemnic planetologii. Najnowsze analizy danych zebranych przez sondę Cassini

Data publikacji 22 stycznia 2020

Jak powstają szybkie i gorące gazowe olbrzymy wokół czerwonych karłów

Najnowsze badania prowadzone przez astronomów z University of Central Lancashire (UCLan) wskazują, że gazowe olbrzymy krążące wokół małych gwiazd mogą powstawać znacznie szybciej niż podejrzewano. Według artykułu opublikowanego dzisiaj w periodyku Astronomy and Astrophysics, wyniki uzyskane przez dr Anthony’ego Mercera oraz dr Dimitrisa Stamatellosa podważają naszą obecną wiedzę o procesie formowania planet. Czerwone karły, najpowszechniej

Data publikacji 4 grudnia 2019

Odkryto pierwszego gazowego olbrzyma krążącego wokół białego karła

Naukowcy korzystający z należącego do ESO teleskopu VLT po raz pierwszy uzyskali dowód na obecność dużej planety związanej na orbicie wokół białego karła. Nowo odkryta planeta krąży wokół gorącego białego karła – pozostałości po gwieździe podobnej do Słońca. Co więcej, planeta porusza się po niezwykle ciasnej orbicie wokół gwiazdy, przez co intensywne promieniowanie dosłownie zdziera

Data publikacji 31 października 2019

Symulacje tłumaczą gazowe olbrzymy na wydłużonych, ciasnych orbitach

W trakcie ewolucji układów planetarnych, interakcje grawitacyjne między planetami mogą czasami wrzucić je na wydłużone orbity eliptycznego wokół gwiazdy macierzystej, a nawet całkowicie wyrzucić je z układu planetarnego. Mniejsze planety powinny być bardziej podatne na takie grawitacyjne rozpraszanie, a mimo to to właśnie gazowe olbrzymy często obserwuje się na wydłużonych orbitach znacznie różniących się od

Data publikacji 28 sierpnia 2019

Jowisz pokazuje swoje prawdziwe pasy

Okazuje się że strefowe wiatry – naprzemienne strumienie wiatrów wiejących ze wschodu na zachód i odwrotnie, widoczne jako kolorowe pasy na zdjęciach wykonywanych przez sondy kosmiczne – sięgają jedynie na 3000 kilometrów wgłąb atmosfery. Pola magnetyczne mogą sprawić, że płyny, które przewodzą elektryczność (tak jak atmosfera Jowisza) zachowują się bardziej jak miód niż woda. W

Data publikacji 28 sierpnia 2019

Nowo odkryta planeta zbliżająca się do swojej gwiazdy

Astronomowie odkryli planetę o masie trzech mas Jowisza, która okrąża swoją gwiazdę po wydłużonej orbicie. Gdyby umieścić ją w Układzie Słonecznym, planeta przemieszczałaby się od wnętrza Pasa Planetoida, poza Neptuna. Naukowcy odkrywali już inne gazowe olbrzymy znajdujące się na eliptycznych orbitach, ale żadna z nich nie znajdowała się tak daleko od swojej gwiazdy macierzystej. „Planeta

Data publikacji 22 sierpnia 20186 września 2023

Młodziutka egzoplaneta zważona przez sondy Hipparcos i Gaia

Na podstawie danych zebranych przez sondę Gaia oraz jej poprzednika sondę Hipparcos udało się ustalić masę bardzo młodej egzoplanety. Astronomowie Ignas Snellen oraz Anthony Brown z Uniwersytetu w Lejdzie ustalili masę planety beta Pictoris b na podstawie ruchu jego gwiazdy macierzystej na przestrzeni długiego okresu czasu w trakcie trwania misji Gaia oraz Hipparcos. Planeta jest

Data publikacji 2 maja 2018

Hubble odkrywa hel w atmosferze egzoplanety

Astronomowie pracujący na Kosmicznym Teleskopie Hubble’a odkryli hel w atmosferze egzoplanety WASP-107b. To pierwszy przypadek odkrycia tego pierwiastka w atmosferze planety spoza Układu Słonecznego. Odkrycie dowodzi możliwości badania rozszerzonych atmosfer egzoplanet na podstawie ich widm w podczerwieni. Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez Jessicę Spake, doktorantkę na Uniwersytecie w Exeter wykorzystał kamerę WFC3 (Wide Field Camera

Data publikacji 13 czerwca 2017

Jowisz jest najstarszą planetą Układu Słonecznego

Międzynarodowa grupa naukowców odkryła, że Jowisz jest najstarszą planetą w Układzie Słonecznym. Obserwując izotopy wolframu i molibdenu obecne w żelaznych meteorytach zespół złożony z naukowców z Lawrence Livermore National Laboratory oraz Institut fur Planetologie na University of Munsterin w Niemczech odkrył, że meteoryty złożone są z dwóch genetycznie charakterystycznych zbiorników mgławicowych, które istniały obok siebie

Data publikacji 31 maja 2017

Gigantyczna egzoplaneta z olbrzymim systemem pierścieni

Gigantyczna gazowa planeta o masie nawet 50 razy większej od masy Jowisza, otoczona przez pyłowy pierścień krąży wokół gwiazdy oddalonej od nas o ponad 1000 lat świetlnych – wskazują najnowsze badania przeprowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Warwick. Hugh Osborn z Grupy Astrofizyki na Uniwersytecie w Warwick odkrył, że promieniowanie

Data publikacji 23 lutego 2017

Umyka nam cała populacja gazowych olbrzymów w pobliżu gwiazd podobnych do Słońca

Nowe modele powstawania planet opracowane przez Alana Bossa z Carnegie wskazują, że może istnieć cała nieznana jeszcze dotąd populacja gazowych olbrzymów krążących wokół gwiazd podobnych do Słońca w odległościach podobnych do odległości Jowisza czy Saturna od Słońca. Wyniki prac Bossa opublikowane zostały w najnowszym wydaniu periodyku The Astrophysical Journal. Populacja egzoplanet odkrywanych w ramach aktualnie

Data publikacji 17 lutego 2017

Sonda Juno pozostanie na obecnej orbicie przez resztę misji

Sonda Juno krążąca wokół Jowisza od 4 lipca 2016 roku pozostanie na obecnej 53-dniowej orbicie przez resztę misji. Taka decyzja pozwoli sondzie na zrealizowanie wszystkich celów naukowych bez podejmowania ryzyka związanego z wcześniej planowanym manewrem orbitalnym, którego celem miało być skrócenie okresu orbitalnego do 14 dni. „Sonda Juno pracuje prawidłowo, działają wszystkie instrumenty na jej

Data publikacji 7 grudnia 2016

Cassini przesyła pierwsze zdjęcia z nowej orbity

Sonda Cassini przesłała na Ziemię pierwsze od rozpoczęcia ostatniej fazy misji zdjęcia atmosfery. Nowe zdjęcia przedstawiają widok znad półkuli północnej Saturna, m.in. intrygujący sześciobok na biegunie planety. 30 listopada sonda Cassini rozpoczęła nową fazę misji. W ciągu 20 zaplanowanych orbit sonda będzie wznosiła się wysoko nad północną półkulę planety, po czym będzie przelatywała tuż przy

Data publikacji 5 grudnia 2016

Potężna burza na Saturnie

Widoczne powyżej barwne wiry to niespotykana burza, która miała miejsce na północnej półkuli Saturna między grudniem 2010 a czerwcem 2011 roku. Zdjęcie złożono z 84 pojedynczych zdjęć wykonanych przez sondę Cassini w bliskiej podczerwieni, w dniu 26 lutego 2011 roku. Zdjęcia przetworzono tak, że niebieski kolor przedstawia wysokie, rzadkie obłoki, podczas gdy żółtym i białym

Data publikacji 28 marca 2016

Symulacja atmosfery gorącego gazowego olbrzyma

Burzliwa atmosfera gorącej, gazowej planety znanej jako HD 80606b przedstawiona na powyższej symulacji opartej na danych zebranych przez kosmiczny Teleskop Spitzer. Planeta ta spędza większość swojego czasu daleko od swojej gwiazdy macierzystej zbliżając się na bardzo małą odległość co 111 dni. Kosmiczny Teleskop Spizer był w stanie zmierzyć cały cykl ogrzewania tej planety i określić