styczeń 2019 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 31 stycznia 2019

Noc na Księżycu zimniejsza niż sądzono

Chiński lądownik księżycowy obudził się po dwóch tygodniach hibernacji i odkrył, że temperatury podczas księżycowej nocy na niewidocznej stronie Księżyca są niższe niż uważano wcześniej. Lądownik Chang’e-4 jako pierwszy w historii wylądował na niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca 3 stycznia br. W trakcie księżycowej nocy temperatury na powierzchni spadły do -190 stopni Celsjusza, co było

Data publikacji 30 stycznia 2019

Skąd się wzięła gęsta atmosfera Tytana?

Naukowcy z Southwest Research Institute zajęli się jedną z największych tajemnic Tytana, jednego z księżyców Saturna: źródłem jego gęstej, bogatej w azot atmosfery. Przeprowadzone przez nich badania wskazują, że jednym z kluczy do rozwiązania zagadki atmosfery Tytana jest powstawanie materii organicznej we wnętrzu księżyca. „Tytan jest bardzo interesującym księżycem. Posiada bardzo gęstą atmosferę, co już

Data publikacji 30 stycznia 2019

Parker Solar Probe przygotowuje się do drugiego zbliżenia do Słońca

19 stycznia 2019 roku, zaledwie 161 dni po starcie z Przylądka Canaveral na Florydzie, sonda Parker Solar Probe zakończyła swoje pierwsze okrążenie wokół Słońca, osiągając punkt na swojej orbicie najdalszy od Słońca, tak zwane aphelium. Teraz sonda rozpoczęła drugą z 24 zaplanowanych orbit, podążając w kierunku drugiego peryhelium (najbliższego do Słońca punktu orbity), które osiągnie

Data publikacji 30 stycznia 2019

Pożegnanie piękności na nocnym niebie

Od ponad 150 lat Eta Carinae jest jedną z najjaśniejszych i najbardziej enigmatycznych gwiazd południowego nieba. Część jej natury odkryto w 1847 roku gdy w gigantycznej eksplozji gwiazda odrzuciła mgławicę nazwaną Homunculus. W tym momence Eta Carinae stała się drugą pod względem jasności gwiazdą na niebie (po Syriuszu) widoczną nawet w świetle dziennym i (później)

Data publikacji 29 stycznia 2019

[Zdjęcie]: Oficjalne nazwy obszarów na planetoidzie Ryugu

Oficjalne nazwy obszarów i obiektów na powierzchni planetoidy Ryugu. Zwróćcie uwagę na nowe słowo, nowy typ obiektu na powierzchni – „saxum” to duży głaz, tutaj: Catafo Saxum, Ejima Saxum. Nazwy zostały zatwierdzone przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w grudniu 2018 roku. Źródło: JAXA Więcej informacji (EN): link

Data publikacji 29 stycznia 2019

Pan-STARRS publikuje największy na świecie zestaw danych obserwacyjnych

Space Telescope Science Institute (STScI) w Baltimore w stanie Maryland w połączeniu z Instytutem Astronomii (IfA) Uniwersytetu Hawajskiego publikuje drugą wersję danych z największego na świecie cyfrowego przeglądu nieba Pan-STARRS (Panoramic Survey Telescope & Rapid Response System). Ten drugi zestaw danych zawiera ponad 1,6 PB (petabajtów, 1 PB = 1 000 000 GB) danych, przez

Data publikacji 29 stycznia 2019

Łazik Curiosity żegna się z grzbietem Vera Rubin Ridge

Łazik Curiosity wykonał swoje ostatnie selfie na grzbiecie Very Rubin i skierował się w dół zbocza Góry Sharpa. Kręty grzbiet był domem łazika przez ponad rok. 15 grudnia 2018 roku łazik Curiosity wywiercił swoją 19. próbkę w miejscu zwanym Rock Hall. 15 stycznia 2019 roku łazik wykorzystał swoją kamerę MAHLI (Mars Hand Lens Imager) zainstalowaną

Data publikacji 28 stycznia 2019

Odkryto brakujące ogniwo w ewolucji planet

Po raz pierwszy w historii astronomom udało się odkryć obiekt o promieniu 1,3 kilometra krążący na krawędzi Układu Słonecznego. Istnienie obiektów o rozmiarach rzędu kilometra, takich jak właśnie zaobserwowany, przewidywano od ponad 70 lat. Takie obiekty stanowią ważny krok procesu formowania planet, znajdujący się między małymi początkowymi amalgamatami pyłu i lodu, a planetami obserwowanymi obecnie.

Data publikacji 26 stycznia 2019

Skała księżycowa przywieziona przez astronautów pochodzi z Ziemi

W artykule opublikowanym w periodyku naukowym Earth and Planetary Science Letters, naukowcy piszą, że próbka materii księżycowej przywieziona na Ziemię w ramach misji Apollo 14 w 1971 roku zawiera śladowe ilości minerałów o składzie chemicznym przypominającym skały powszechnie występujące na Ziemi, ale bardzo nietypowe dla Księżyca. Próbka została wypożyczona z NASA przez Curtin University, ggdzie

Data publikacji 25 stycznia 2019

Jakby Wam dzisiaj Słońca brakowało…

Gdyby Wam dzisiaj, przy tym całym zimnie, Słońca brakowało, to polecam pooglądać sobie Słońce w kamerze sondy Solar Dynamics Observatory. Nieważne, że ten film ma ponad 3 lata – ale zawsze rozgrzewa. A jakby tego było mało…. to w tle zawsze można włączyć to:

Data publikacji 25 stycznia 2019

D100 to galaktyka, która nie ma szans w starciu z całą gromadą galaktyk

Najnowszy artykuł opublikowany przez astronomów z Uniwersytetu Yale opowiada historię galaktyki, w której skończył się gaz. To historia tak stara jak sam wszechświat. Powstaje galaktyka, lśniąca nowymi gwiazdami, jej ramiona spiralne wydłużają się i zakrzywiają. Następnie pojawiają się problemy – galaktyka zbliża się za bardzo do pobliskiej gromady galaktyk. Owa gromada zaczyna wysysać z galaktyki

Data publikacji 25 stycznia 2019

Najnowsze i jak dotąd najlepsze zdjęcie Ultima Thule

Tajemnice obiektu 2014 MU69 mnożą się wraz z nowymi danymi przesyłanymi na Ziemię przez sondę New Horizons, która przeleciała w jego pobliżu 1 stycznia 2019 roku. Powyższe zdjęcie wykonane podczas historycznego przelotu w pobliżu Ultima Thule stanowi jak dotąd najlepsze zdjęcie tego fascynującego, dawnego obiektu przemierzającego zewnętrzne granice Układu Słonecznego, który jest jednocześnie pierwszym małym

Data publikacji 24 stycznia 2019

Opportunity już 15 lat mieszka na Marsie

Łazik Opportunity w ciszy spędza piętnastą rocznicę swojego pobytu na powierzchni Czerwonej Planety. Łazik nie odzywa się od 10 czerwca 2018 roku, czyli od początku globalnej burzy pyłowej jaka rozszalała się na Marsie w ubiegłym roku. Sześciokołowy łazik o rozmiarach zbliżonych do wózka golfowego przemierzył ponad 45 kilometrów na powierzchni Marsa zanim ucichł. W trakcie

Data publikacji 24 stycznia 2019

Gdzie powstawały masywne czarne dziury w początkach wszechświata?

Promieniowanie wyemitowane w otoczeniu pierwszych masywnych czarnych dziur we wszechświecie jest tak intensywne, że jest w stanie dotrzeć do teleskopów na Ziemi po przebyciu niemal całego wszechświata. Światło z najodleglejszych czarnych dziur (lub kwazarów) podróżowało do nas od ponad 13 miliardów lat. Mimo to, nadal nie wiemy w jaki sposób powstały te potężne czarne dziury.

Data publikacji 23 stycznia 2019

10. testowy lot New Sheparda

Blue Origin, firma założona przez Jeffa Bezosa, założyciela Amazon, zaplanowała na dzisiaj dziesiąty testowy lot rakiety New Shepard. Start ten wpisuje się w wyścig między Blue Origin a Virgin Galactic o to, która firma jako pierwsza zabierze turystów na krótką wycieczkę w przestrzeń kosmiczną. Start zaplanowano na godzinę 15:50 naszego czasu (1450 GMT). Na pokładzie

Data publikacji 23 stycznia 2019

Astronomowie wykorzystują zdjęcia kwazarów do nowego oszacowania stałej Hubble’a

Kwestia tempa rozszerzania wszechświata intryguje astronomów już od prawie wieku. Pojawiają się różne badania i przynoszą one różne odpowiedzi – przez co niektórzy badacze zaczęli się zastanawiać czy przypadkiem nie przeoczyli jakiegoś kluczowego procesu zachodzącego w maszynerii napędzającej kosmos. Teraz, po raz pierwszy wykorzystując nowy sposób pomiaru tempa rozszerzania wszechświata, zespół naukowców kierowany przez astronomów

Data publikacji 22 stycznia 2019

Odkrywanie czarnej dziury w centrum Galaktyki

Po dołączeniu obserwatorium ALMA do sieci teleskopów, astronomowie po raz pierwszy odkryli,że emisja z supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* w centrum naszej galaktyki pochodzi ze znacznie mniejszego regionu niż wcześniej uważano. Może to wskazywać na to, że dżet radiowy z Sagittarius A* jest skierowany niemal dokładnie w naszą stronę. Artykuł autorstwa Sary Issaoun, doktorantki z

Data publikacji 21 stycznia 2019

Rozpadająca się planeta K2-22b

Przeglądy egzoplanet dostarczyły nam wielu niespodzianek na przestrzeni lat, a odkrycie „rozpadających się” planet pozasłonecznych, było jedną z nich. To planety, które odpowiadają za asymetryczne kształty w spadkach krzywych jasności powstających gdy przechodzą one na tle tarczy swoich gwiazd macierzystych. Podejrzewa się, że asymetria spowodowana jest pasmami materii pyłowej mającymi swoje źródło w rozpadającej się

Data publikacji 21 stycznia 2019

Czyli to jednak nie jest Dziewiąta Planeta? Nowe wyjaśnienie orbit niektórych TNO

Osobliwe orbity niektórych obiektów na obrzeżach Układu Słonecznego, które według niektórych badaczy zostały ukształtowane przez nieznaną dziewiąta planetę, można wytłumaczyć połączonym oddziaływaniem grawitacyjnym małych obiektów krążących wokół Słońca za orbitą Neptuna. Alternatywne wytłumaczenie hipotezy tak zwanej „dziewiątej planety” przedstawione przez badaczy z Uniwersytetu w Cambridge oraz Amerykańskiego Uniwersytetu w Bejrucie, zakłada istnienie dysku złożonego z

Data publikacji 18 stycznia 2019

Saturn nie zawsze miał pierścienie

Jednym z ostatnich zadań sondy Cassini przed jej śmiertelnym woltem w wodorowo-helową atmosferę Saturna był przelot między planetą a jej pierścieniami, podczas którego pierścienie mogły ją trochę przyciągnąć, działając niczym sonda grawitacyjna. Precyzyjne pomiary ostatniej trajektorii sondy Cassini pozwoliły teraz naukowcom dokładnie oszacować ilość materii w pierścieniach planety, mierząc ją na podstawie ich przyciągania grawitacyjnego.