W czerwcu 2020 roku mija dokładnie 10 lat bezustannych obserwacji Słońca zapomocą SDO (Solar Dynamics Observatory). Ze swojej pozycji w przestrzeni kosmicznej, SDO wykonała 425 milionów wysokiej rozdzielczości zdjęć Słońca, które łączą się 20 milionów gigabajtów danych. Informacje zebrane przez sondę pozwoliły dokonać niezliczonej liczby nowych odkryć dotyczących tego jak działa najbliższa nam gwiazda i jak wpływa na cały Układ Słoneczny.

Dzięki trzem instrumentom, SDO wykonuje zdjęcia Słońca co 0,75 sekundy. Instrument AIA (Atmospheric Imaging Assembly) co 12 sekund wykonuje zdjęcia na 10 różnych długości fal promieniowania. Poniższy timelapse przedstawia zdjęcia wykonane na długości fali 17,1 nm, czyli w ekstremalnym ultrafiolecie, w którym możemy obserwować najbardziej zewnętrzną warstwę atmosfery Słońca – koronę. Łącząc po jednym zdjęciu z każdej godziny obserwacyjnej, inżynierowie ścisnęli dekadę obserwacji Słońca w film trwający 61 minut. Nagranie przedstawia wzrost i spadek aktywności, który powtarza się w 11-letnim cyklu, oraz ważne zdarzenia takie jak tranzyty planet czy erupcje. Muzykę do nagrania skomponował Lars Leonhard.

Zjawiska przejściowe

Choć SDO bezustannie patrzyło w kierunku Słońca, pominęło jednak kilka momentów. Ciemne klatki w nagraniu spowodowane są przejściem Ziemi lub Księżyca na tle tarczy Słońca. Dłuższe zaciemnienie w 2016 r. było z kolei spowodowane problemami z instrumentem AIA, które udało się usunąć po tygodniu. Zdjęcia, na których Słońce odsuwa się od centrum kadru, wykonywane były gdy SDO kalibrował swoje instrumenty.

SDO oraz inne misje kosmiczne NASA będą kontynuowały obserwacje Słońca w nadchodzących latach, przekazując nam nowe informacje o naszym miejscu w przestrzeni.

By Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Redaktor w Spider's Web.