Międzynarodowy zespół badaczy odkrył, że długotrwały lot kosmiczny może prowadzić do niewielkiej reorganizacji mózgu, ale nie do jego degeneracji. W swoim artykule opublikowanym w periodyku Science Advances, grupa badaczy opisuje przeprowadzone przez siebie badania mózgów kosmonautów powracających na Ziemię po długich misjach realizowanych na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Wcześniejsze badania wskazywały, że długoterminowe misje kosmiczne mogą prowadzić do degeneracji mięśni i kości wskutek przebywania w stanie nieważkości. Niektóre badania wskazywały także na utratę ostrości wzroku wskutek napływania płynów do oczu. W ramach najnowszych badań naukowcy chcieli sprawdzić jakie skutki takie misje mogą mieć dla mózgu tych osób, które pozostają w przestrzeni kosmicznej przez dłuższe okresy czasu.

Aby to sprawdzić badacze wykonali specjalne badanie rezonansem magnetycznym na 11 rosyjskich kosmonautach, którzy spędzili na pokładzie ISS około sześciu miesięcy. Badania wykonano przed i po powrocie z misji, a następnie siedem miesięcy później.

Naukowcy przeskanowali mózgi astronautów wykorzystując do tego metodę obrazowania tensora dyfuzji (diffusion MRI), w którym wykonuje się wiele skanów na raz. W tym przypadku, podczas każdej sesji wykonywano po 153 skany. Każdy z nich miał nieco inne parametry, dzięki czemu można było wykonać obrazy na wiele różnych sposobów.

Badacze odkryli, że mózg zmienia orientację w przestrzeni podczas długotrwałych misji kosmicznych, zasadniczo przepływając w inne rejony czaszki. To prowadzi z kolei do delikatnej reorganizacji w samym mózgu. Z czasem mózgi kosmonautów reagowały w nowy sposób na nietypowe otoczenie – nabierały nowych umiejętności motorycznych i uzyskiwali lepszą równowagę i koordynację. Badacze odkryli także, że reorientacja nie powodowała neurodegeneracji, a normalna orientacja powracała niemal w całości w ciągu siedmiu miesięcy po powrocie na Ziemię.

By Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Redaktor w Spider's Web.