PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: dżety

  • Data publikacji

Sto milionów lat ciszy. Czarna dziura właśnie się obudziła

Astronomowie zaobserwowali jeden z najbardziej spektakularnych przykładów „ponownego przebudzenia” supermasywnej czarnej dziury. W centrum odległej galaktyki radiowej J1007+3540 doszło do wznowienia aktywności po niemal 100 milionach lat ciszy. Efektem jest imponująca struktura rozciągająca się na prawie milion lat świetlnych, porównywana przez badaczy do kosmicznego wulkanu wyrzucającego materię na olbrzymią skalę.
  • Data publikacji

Gigantyczne dżety z czarnej dziury sprzed 12 miliardów lat. Odpowiada za nie niepozorna czarna dziura

W najwcześniejszych epokach historii kosmosu działy się rzeczy, które do dziś wprawiają astrofizyków w zdumienie. Dzięki coraz lepszym teleskopom i zaawansowanym metodom analizy danych jesteśmy w stanie spojrzeć miliardy lat wstecz i badać, jak wyglądały pierwsze galaktyki i znajdujące się w ich sercach czarne dziury. Najnowsze odkrycie astronomów ujawnia gigantyczne strumienie plazmy wyrzucane przez kwazar
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chandra odkrywa gigantyczne strumienie z młodego Wszechświata

Wczesny Wszechświat wciąż kryje przed nami wiele tajemnic. Jedną z nich właśnie udało się uchylić — astronomowie zaobserwowali dwa potężne dżety cząstek wyrzucane przez supermasywne czarne dziury, które istniały, gdy Wszechświat miał zaledwie trzy miliardy lat. Odkrycie to rzuca nowe światło na ewolucję galaktyk i czarnych dziur w okresie epoki intensywnego formowania gwiazd i gwałtownego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Masywne wypływy gazu z galaktyk napędzane przez supermasywne czarne dziury

Aktywne jądra galaktyczne (AGN) to supermasywne czarne dziury w centrach galaktyk, które akreują materię do swoich gorących dysków materii, uwalniając przy tym energię pod postacią błysków promieniowania lub w formie dżetów poruszających się z prędkością bliską prędkości światła. Owe energetyczne rozbłyski z kolei napędzają wypływy zjonizowanego, neutralnego i cząsteczkowego gazu, które mogą rozciągać się nawet
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Rotująca czarna dziura rozsiewa obłoki plazmy po swoim otoczeniu

Astronomowie odkryli szybko rotujące dżety emitowane przez czarną dziurę niemal 8000 lat świetlnych od Ziemi. Opublikowane dzisiaj w Nature wyniki badań wskazują, że dżety emitowane przez czarną dziurę V404 Cygni zachowują się w sposób nigdy wcześniej nieobserwowany w tak krótkiej skali czasowej. Dżety wydają się szybko rotować, a obłoki plazmy emitowane są z czarnej dziury
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gigantyczna galaktyka otaczająca olbrzymią czarną dziurę

10 kwietnia 2019 roku naukowcy z projektu EHT opublikowali pierwsze zdjęcie horyzontu zdarzeń wokół czarnej dziury, czyli obszaru z wnętrza którego światło nie jest w stanie uciec grawitacji czarnej dziury. Ta gigantyczna czarna dziura o masie 6,5 miliarda mas Słońca znajduje się we wnętrzu eliptycznej galaktyki Messier 7 (M87). Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dżety emitowane przez gwiazdę neutronową kwestionują teorię

Astronomowie zarejestrowali dżety radiowe emitowane przez gwiazdę neutronową z silnym polem magnetycznym, coś czego nie przewiduje obecnie obowiązująca teoria – wskazują najnowsze badania, których wyniki opublikowano dzisiaj w periodyku Nature. Zespół kierowany przez badaczy z University of Amsterdam obserwował obiekt Swift J0243.6+6124 za pomocą radioteleskopu Karl G. Jansky Very Large Array w Nowym Meksyku oraz za
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Soczewka grawitacyjna pozwala nam zajrzeć do źródła dżetów emitowanych przez supermasywne czarne dziury

Astronomowie korzystający z teleskopu OVRO (Owens Valley Radio Observatory) należącego do Caltech odkryli dowody na nietypowy układ soczewkujący w przestrzeni kosmicznej, w którym duży zbiór gwiazd powiększa dużo bardziej odległą galaktykę zawierającą emitującą dżety materii supermasywną czarną dziurę. Odkrycie to pozwala nam spojrzeć na obłoki gorącego gazu emitowane z pobliża supermasywnej czarnej dziury. „Wiemy, że
Czytaj więcej
  • Data publikacji

HH 1165: wyjątkowo długi dżet wyemitowany przez brązowego karła

Astronomowie pracujący przy teleskopie SOAR w Obserwatorium Cerro Tololo poinformowali o odkryciu spektakularnego dżetu wyemitowanego przez młodego brązowego karła. Brązowe karły charakteryzujące się masą niewystarczającą do rozpoczęcia fuzji wodoru w swoich wnętrzach pod względem masy plasują się między gwiazdami i planetarnymi olbrzymami. Choć młode gwiazdy bardzo często emitują dżety rozciągające się nawet na ponad 1
Czytaj więcej
  • Data publikacji

ALMA odkrywa chłodny dżet z otoczenia rosnącej czarnej dziury

Zespół astronomów pracujących pod kierownictwem naukowców z Chalmers University of Technology przy użyciu teleskopu ALMA dokonał zaskakującego odkrycia dżetu chłodnego, gęstego gazu emitowanego z centrum galaktyki znajdującej się 70 milionów lat świetlnych od Ziemi. Dżet charakteryzujący się nietypową spiralną strukturą dostarcza naukowcom nowych wskazówek dotyczących tego w jaki sposób rosną supermasywne czarne dziury. Astronomowie kierowani
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnice magnetycznie napędzanych dżetów w supermasywnych czarnych dziurach

Symulacja silnych dżetów emitowanych przez supermasywne czarne dziury znajdujące się w centrach największych galaktyk tłumaczy dlaczego niektóre rozbłyski świecą niczym latarnie morskie widoczne w całym wszechświecie podczas gdy inne rozpadają się i nigdy nie przebijają się przez halo swojej galaktyki. Około 10 procent wszystkich galaktyk z aktywnymi jądrami – w których zgrubieniach centralnych spodziewamy się występowania
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Blask Wielkiego Wybuchu podświetlił dżet z odległej czarnej dziury

Astronomowie wykorzystali Obserwatorium Rentgenowskie Chandra do odkrycia dżetu z bardzo odległej supermasywnej czarnej dziury. Dżet został oświetlony przez najstarsze promieniowanie we Wszechświecie. Odkrycie to wskazuje, że czarne dziury charakteryzujące się silnymi dżetami mogły być bardziej powszechne w pierwszych kilku miliardach lat po Wielkim Wybuchu niż wcześniej uważano. Promieniowanie wykryte w tym dżecie zostało wyemitowane gdy
Czytaj więcej