Gwiazdy – PULS KOSMOSU

Data publikacji 10 stycznia 2023

Astronomowie odkrywają najodleglejsze gwiazdy w naszej galaktyce

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz odkryli ponad 200 gwiazd zmiennych należących do grupy RR Lyrae w gwiezdnym halo Drogi Mlecznej. Tak odległych gwiazd należących do naszej galaktyki jeszcze nie widzieliśmy. Czytaj więcej: Warto tutaj przypomnieć, że dysk naszej galaktyki ma około 100 000 lat świetlnych średnicy. Układ Słoneczny znajduje się jakieś 27000 lat

Data publikacji 24 lutego 2021

Gwiazd podwójnych ci u nas dostatek

Powszechnie przyjmuje się, że ponad połowa gwiazd powstających we wszechświecie to gwiazdy podwójne. Gwiazdy pojedyncze takie jak Słońce powstają znacznie rzadziej. Teraz naukowcy z Kalifornii postanowili sprawdzić to założenie. Dzięki najnowszym danym zebranym przez kosmiczne obserwatorium Gaia, badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley byli w stanie stworzyć obszerny, trójwymiarowy atlas układów podwójnych znajdujących się w

Data publikacji 17 listopada 2020

Webb nie pokaże nam pierwszych gwiazd we wszechświecie. Do tego potrzeba LLMT

Astronomowie z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin odkryli, że teleskop, którego budowę NASA odłożyła na półkę ponad dziesięć lat temu może rozwiązać problem, z którym nie poradził sobie dotąd żaden inny teleskop: byłby w stanie obserwować pierwsze gwiazdy we wszechświecie. Co do zasady coraz to nowsze teleskopy, które były w stanie dostrzegać coraz to słabsze i

Data publikacji 1 czerwca 2020

Teleskopy ESO odkrywają gigantyczne plamy magnetyczne na gorących gwiazdach

Korzystając z teleskopów ESO w Chile, astronomowie z Uniwersytetu w Padwie odkryli potężne plamy na powierzchni bardzo gorących gwiazd wewnątrz trzech różnych gromad gwiazd. Gwiazdy te nie tylko mają na swojej powierzchni liczne plamy magnetyczne, ale czasami dochodzi na nich do potężnych rozbłysków, miliony razy intensywniejszych od rozbłysków obserwowanych na Słońcu. Wyniki badań opublikowane dzisiaj

Data publikacji 20 stycznia 2020

Gwiazdozbiry #007: Betelgeza i inne gwiazdy

Najnowszy odcinek podcastu Gwiazdozbiry już na Waszych telefonach. Zachęcamy do słuchania, komentowania i udostępniania. Pamiętajcie: każdy komentarz, który zostawicie pod podcastem w swojej aplikacji do słuchania podcastów zwiększa nasz zasięg i pozwala nam dotrzeć do nowych słuchaczy. Im więcej słuchaczy tym lepszy podcast. 🙂 [spreaker type=player resource=”episode_id=21860166″ width=”100%” height=”200px” theme=”light” playlist=”false” playlist-continuous=”false” autoplay=”false” live-autoplay=”false” chapters-image=”true”

Data publikacji 27 grudnia 2019

Pierwsze dane z LAMOST przynoszą podstawowe parametry prawie 30 000 karłów typu M

W oparciu o pierwszy zestaw danych (DR1) zebranych przez teleskop LAMOST (Large Sky Area Multi-Object Fiber Spectroscopic Telescope), astronomowie uzyskali informacje o fundamentalnych parametrach niemal 30 000 karłów typu M. Opisujący je artykuł naukowy opublikowano 13 grudnia na portalu arXiv. Karły typu M to najpowszechniejsze gwiazdy w naszej galaktyce i doskonałe cele dla poszukiwaczy planet

Data publikacji 9 maja 2019

Wzrost intensywności procesów gwiazdotwórczych w Drodze Mlecznej 2-3 miliardy lat temu

Zespół naukowców kierowany przez badaczy z Institute of Cosmos Sciences na Uniwersytecie w Barcelonie oraz z Obserwatorium Astronomicznego Besancon przeanalizował dane z satelity Gaia i odkrył, że jakieś 3 miliardy lat temu mieliśmy w Drodze Mlecznej do czynienia z silnym wzrostem intensywności procesów gwiazdotwórczych. W okresie tym powstało ponad 50 procent gwiazd tworzących dysk galaktyczny.

Data publikacji 30 stycznia 2019

Pożegnanie piękności na nocnym niebie

Od ponad 150 lat Eta Carinae jest jedną z najjaśniejszych i najbardziej enigmatycznych gwiazd południowego nieba. Część jej natury odkryto w 1847 roku gdy w gigantycznej eksplozji gwiazda odrzuciła mgławicę nazwaną Homunculus. W tym momence Eta Carinae stała się drugą pod względem jasności gwiazdą na niebie (po Syriuszu) widoczną nawet w świetle dziennym i (później)

Data publikacji 21 czerwca 2018

Supermasywne gwiazdy odpowiadają za skład chemiczny gromad kulistych

Międzynarodowy zespół astrofizyków znalazł rozwiązanie zagadki, nad którą naukowcy głowili się przez ponad 50 lat: dlaczego gwiazdy tworzące gromady kuliste zbudowane są z innej materii niż inne gwiazdy leżące w Drodze Mlecznej. W artykule opublikowanym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, badacze wprowadzili do równania, które może rozwiązać ten problem nowego gracza –

Data publikacji 9 kwietnia 2018

Egzotyczne układy podwójne

Zmienne kataklizmiczne to takie układy gwiazd, w których biały karzeł akreuje materię z krążącego wokół niego mało masywnego towarzysza. Sam proces akrecji ułatwiany jest przez stosunkowo niewielką odległość między gwiazdami; typowy okres orbity wynosi w takich przypadkach od jednej do dziesięciu godzin. Choć rodzina tych egzotycznych układów podwójnych (CV) jest jednorodna, to dzielimy ją na

Data publikacji 24 grudnia 2017

Mrugająca gwiazda RZ Piscium może pożerać zniszczone planety

Zespół amerykańskich astronomów badających gwiazdę RZ Piscium odkrył, że jej osobliwe, nieprzewidywalne spadki jasności mogą być spowodowane przez krążące wokół niej rozległe obłoki gazu i pyłu, będące pozostałościami po co najmniej jednej zniszczonej planecie. „Nasze obserwacje wskazują, że mamy do czynienia z masywnymi obłokami gazu i pyłu, które okresowo blokują promieniowanie gwiazdy i najprawdopodobniej stopniowo

Data publikacji 6 października 2017

KIC 8462852 bezustannie zdumiewa naukowców

W 2015 roku ze względu na swoje gwałtowne spadki jasności gwiazda KIC 8462852 obserwowana przez Kosmiczny Teleskop Kepler spowodowała nie lada zamieszanie tak w środowisku astronomicznym jak i poza nim. Od tego czasu gwiazda ta skutecznie nie pozwalała naukowcom zrozumieć swojej natury. Najnowsze wyniki badań prowadzonych przez Josha Simona i Benjamina Shappee oraz ich współpracowników

Data publikacji 18 kwietnia 2017

Długość życia masywnych obszarów gwiazdotwórczych

Astronomowie potrafią z grubsza oszacować jak długo powstaje nowa gwiazda: to okres niezbędny na to, aby materia tworząca obłok gazu uległa swobodnemu kolapsowi. Długość tego okresu zależy od masy, rozmiaru obłoku i grawitacji. Choć jest to tylko przybliżenie, taki scenariusz szybkiego, dynamicznego formowania się gwiazd zgadza się z wieloma obserwacjami, szczególnie źródeł, w których nowa

Data publikacji 17 marca 2017

Astronomowie obserwują ostatnie chwile umierającego czerwonego olbrzyma

Międzynarodowy zespół astronomów korzystając z teleskopu ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array w Chile) zaobserwował zdumiewający spiralny wzór w gazie otaczającym czerwonego olbrzyma LL Pegasi i towarzyszącą mu gwiazdę – układ oddalony od nas o 3400 lat świetlnych. To co tutaj tak szczegółowo możemy obserwować o ostatni etap życia umierającego czerwonego olbrzyma, który właśnie odrzuca większość swojego

Data publikacji 31 stycznia 2017

Gwiazdy tworzące halo galaktyczne podróżują w grupach

Wiele gwiazd tworzących halo naszej galaktyki podróżuje w grupach. To wynik najnowszej analizy danych dotyczących milionów gwiazd, a zebranych w ramach misji Gaia. Astronomowie opublikowali dzisiaj wyniki swoich badań w periodyku Astronomy and Astrophysics. Droga Mleczna, nasza własna Galaktyka, najprawdopodobniej powstała przynajmniej częściowo w procesach łączenia wielu mniejszych układów gwiazd. Jak dokładnie wyglądał ten proces

Data publikacji 7 grudnia 2016

Naukowcy zidentyfikowali gwiazdy drugiej generacji mówiące wiele o pierwszych gwiazdach we Wszechświecie

Astronomowie z Uniwersytetu w Notre Dame zidentyfikowali gwiazdy drugiej generacji, które mogą rzucić sporo światło na naturę pierwszych gwiazd we Wszechświecie. Podklasa wzbogaconych w węgiel, ubogich w metale gwiazd (CEMP, ang. carbon-enhanced metal-poor), tak zwanych gwiazd CEMP-no to klasa starych gwiazd charakteryzujących się dużą ilością węgla przy jednoczesnym wyraźnym braku innych metali powszechnie występujących w gwiazdach

Data publikacji 23 czerwca 2016

Rentgenowskie echo gwiazdy rozrywanej przez czarną dziurę

Jakieś 3,9 miliarda lat temu w sercu odległej galaktyki intensywne oddziaływania pływowe czarnej dziury monstrualnych rozmiarów rozerwały gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła. Kiedy promieniowanie rentgenowskie wyemitowane podczas tego zdarzenia dotarły do Ziemi 28 marca 2011 roku, zostały zarejestrowane przez satelitę Swift, która automatycznie poinformowała o tym astronomów na całym świecie. W ciągu

Data publikacji 17 maja 2016

Co słychać w sprawie gwiazdy KIC 846852

Kosmiczny Teleskop Keplera został zaprojektowany specjalnie do poszukiwania planet o rozmiarach Ziemi znajdujących się w ekostrefie wokół swoich gwiazd z wykorzystaniem metody tranzytów, tzn. pomiarów spadku jasności gwiazdy spowodowanego przez przejście planety na tle tarczy gwiazdy. Bardzo czuła kamera zainstalowana na pokładzie teleskopu obserwuje 150 000 gwiazd w Gwiazdozbiorze Łabędzia i Lutni, i jak dotąd

Data publikacji 16 marca 2016

Kappa Ceti pokazuje młodość Słońca i Ziemi

Prawie cztery miliardy lat temu na Ziemi powstało życie. Pojawiło się tutaj, bowiem Ziemia miała skalistą powierzchnię, wodę w stanie ciekłym na powierzchni oraz atmosferę. Jednak życie rozkwitło także dzięki innemu, równie ważnemu czynnikowi: obecności ochronnego pola magnetycznego. Nowe badania młodej gwiazdy podobnej do Słońca – Kappa Ceti wskazują, że pole magnetyczne odgrywa kluczową rolę

Data publikacji 23 lutego 2016

Rzut oka na rozgwieżdżone niebo nad pustynią Atacama

Mieliście już okazję obejrzeć ten fenomenalny timelapse opublikowany jakiś czas temu przez Europejskie Obserwatorium Południowe? Akurat mnie bardzo się tego typu produkcja podoba. Nie zmienia to faktu, że nie tylko tak wielkie instytucje jak ESO są w stanie zrobić taką kompilację. Z resztą zachęcam do obejrzenia także tej drugiej pozycji na którą trafiłem całkowicie przypadkiem