Kosmologia

Galaktyka spiralna NGC 4151 posiada jasne, aktywne jądro zasilane supermasywną czarną dziurą. Webb zważy czarną dziurę mierząc ruchy gwiazd znajdujących się w centrum galaktyki.
Źródło: NASA, ESA oraz J. DePasquale (STScI)

Jak zważyć czarną dziurę za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba?

Na pierwszy rzut oka galaktyka NGC 4151 wygląda jak każda inna galaktyka spiralna. Przyjrzyj się uważnie jej centrum, a zauważysz jasną smugę wyróżniającą się na tle łagodniejszej otaczającej ją poświaty. Ten punkt światła przedstawia położenie supermasywnej czarnej dziury o masie około 40 milionów mas Słońca. Astronomowie mają zamiar wykorzystać Kosmiczny […]

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

Pola magnetyczne mogą odpowiadać za aktywność czarnych dziur

  Skolimowane dżety dostarczają astronomom najsilniejszych dowodów na to, że w centrach większości galaktyk we wszechświecie znajdują się supermasywne czarne dziury. Część z tych czarnych dziur zdaje się być aktywna i pożerać materię z otoczenia i emitując ze swoich biegunów dżety uciekające z ultrawysokimi prędkościami, podczas gdy inne wydają się […]

ESO: Odkryto największą dotąd proto-supergromadę galaktyk

ESO: Odkryto największą dotąd proto-supergromadę galaktyk

Międzynarodowy zespół astronomów korzystających z instrumentu VIMOS zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) odkrył iście tytaniczną strukturę we wczesnym wszechświecie. Ta proto-supergromada galaktyk – którą nazwano Hyperionem – została dostrzeżona w trakcie najnowszych pomiarów i złożonej analizy danych archiwalnych. To największa i najmasywniejsza struktura dotąd odkryta w tak dużej odległości […]

Galaktyczny krajobraz gromady Abell 2142

Galaktyczny krajobraz gromady Abell 2142

Astronomowie wykorzystali dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra do wykonania dramatycznego zdjęcia przedstawiającego ogromny ogon gorącego gazu rozciągający się na ponad milion lat świetlnych za grupą galaktyk, opadający w głębię jeszcze większej gromady galaktyk. Odkrycia tego typu umożliwiają nam badanie otoczenia i warunków, w których powstają największe struktury we […]

Gromada galaktyk Abell 370 sfotografowana w ramach projektu BUFFALO.
Ta wspaniała gromada znajdująca się w Gwiazdozbiorze Wieloryba znajduje się cztery miliardy lat świetlnych od Ziemi. Jej masa, składająca się z setek galaktyk i ciemnej maerii zakrzywia i zniekształca promieniowanie pochodzące z jeszcze dalszych obiektów leżących za nią. Tuż pod środkiem kadru znajduje się "Smok" - wydłużony obraz składający się z licznych obrazów spiralnej galaktyki znajdującej się za gromadą Abell 370 - oddalonej od nas o pięć miliardów lat świetlnych.

BUFFALO spogląda w stronę najwcześniejszych galaktyk

Kosmiczny Teleskop Hubble’a rozpoczął realizację nowej misji, która ma rzucić nowe światło na ewolucję najwcześniejszych galaktyk we Wszechświecie. W ramach przeglądu BUFFALO prowadzone będą obserwacje sześciu masywnych gromad galaktyk i ich otoczenia. Pierwsze obserwacje przedstawiają gromadę galaktyk Abell 370 oraz liczne, powiększone wskutek soczewkowania grawitacyjnego obrazy galaktyk wokół niej. Wiedza […]

Kolorowe zdjęcie "duszącej się" galaktyki oddalonej od nas o 6 miliardów lat świetlnych. Jasna kropka w centrum kadru to kompaktowy obszar, a chaotyczne zewnętrzne krawędzie wskazują, że mamy do czynienia z pozostałością po procesie łączenia galaktyk. Credit: KU

Astronomowie badają tajemnicę ustawania procesów gwiazdotwórczych w galaktykach

Galaktyki takie jak nasza Droga Mleczna są fabrykami wykorzystującymi grawitację do tworzenia nowych gwiazd z gazowego wodoru cząsteczkowego. “Droga Mleczna zamienia gaz w gwiazdy w tempie średnio jednej masy Słońca rocznie” mówi Gregory Rudnick, profesor fizyki i astronomii na University of Kansas. “Galaktyka wypełniona jest gazem, a mimo o wciąż otrzymujemy […]

Źródło: ESO

FORS2 fotografuje szczegóły galaktyki spiralnej NGC 3981

  FORS2, instrument zainstalowany na pokładzie Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) wykonał obserwacje spiralnej galaktyki NGC 3981 fotografując ją w całej jej wspaniałości. Zdjęcie wykonano w ramach programu ESO Cosmic Gems Programme, który wykorzystuje rzadkie sytuacje, w których warunki obserwacyjne nie pozwalają na zbieranie wartościowych danych naukowych. Zamiast oczekiwać na poprawę […]

Credit: ESA/Hubble & NASA; Acknowledgment: Judy Schmidt

Pyłowa poświata odległej galaktyki w obiektywie Hubble’a

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę NGC 4036, galaktykę soczewkową oddaloną od nas o 70 milionów lat świetlnych w kierunku gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. Galaktyka ta znana jest z nieregularnych włókien pyłowych, które układają się w spiralę otaczającą centrum galaktyki.  Jądro galaktyki otoczone jest przez rozległą mglistą […]

ALMA wspomagana przez soczewkę grawitacyjną, dostrzegła wypływ lub "wiatr" z galaktyki, którą obserwujemy taką jaką była gdy wszechświat miał zaledwie miliard lat. Obraz z ALMA (zaznaczony okręgiem) wskazuje położenie cząsteczek hydroksylu (OH). Owe cząsteczki wskazują położenie gazu gwiazdotwórczego uciekającego z galaktyki. Pole gwiazd w le (Blanco Telescope Dark Energy Survey_ wskazuje położenie galaktyki. Okrągły, dwubiegunowy kształt odległej galaktyki spowodowany jest zniekształceniem obrazu przez znajdującą się po drodze soczewkę grawitacyjną. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. Spilker/UT-Austin; NRAO/AUI/NSF, S. Dagnello; AURA/NSF

Wiatry galaktyczne tłumią procesy gwiazdotwórcze w odległej galaktyce

Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się dostrzec silny “wiatr” cząsteczkowy w galaktyce oddalonej od nas o 12 miliardów lat świetlnych. Badając wszechświat takim jakim był gdy jego wiek stanowił mniej niż 10% obecnego Justin Spilker z University of Texas w Austin rzucił nowe światło na to jak pierwsze […]

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Grupa badaczy kierowana przez Paulę Sanchez-Saez, doktorantkę na Universidad de Chile, ustaliła, że tempo zmienności ilości promieniowania emitowanego przez materię pożeraną przez supermasywne czarne dziury (SMBH)w jądrach aktywnych galaktyk zależy od tempa akrecji, czyli tempa pożerania materii przez SMBH. “Promieniowanie emitowane przez opadającą materię (jej jasność) znacząco zmienia się w […]

Astronomowie odkrywają nowe szczegóły potężnych galaktyk gwiazdotwórczych

Astronomowie odkrywają nowe szczegóły potężnych galaktyk gwiazdotwórczych

Międzynarodowy zespół astronomów z Japonii, Meksyku i USA badający “potężną galaktykę” 12,4 miliardów lat świetlnych od Ziemi donosi, że jego instrumenty osiągnęły 10-krotnie wyższą rozdzielczość kątową niż dotychczas, odsłaniając przed nami wcześniej nieznane szczegóły budowy galaktyki. Oprócz tego naukowcy byli  w stanie przeanalizować jej własności dynamiczne, których wcześniej nie potrafiliśmy […]