Bąble zupełnie nowych gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana

This dazzling region of newly-forming stars in the Large Magellanic Cloud (LMC) was captured by the Multi Unit Spectroscopic Explorer instrument on ESO’s Very Large Telescope. The relatively small amount of dust in the LMC and MUSE’s acute vision allowed intricate details of the region to be picked out in visible light.
Źródło: ESO, A. McLeod et al.

Ten zachwycający obszar nowo powstających gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana (LMC) został sfotografowany za pomocą instrumentu Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE) zainstalowanego na teleskopie VLT należącym do Europejskiego Obserwatorium Południowego. Stosunkowo niewielka ilość pyłu w LMC oraz niezwykle ostre oko MUSE pozwoliły na dostrzeżenie delikatnych szczegółów tego obszaru w zakresie widzialnym.

Powyższy region Wielkiego Obłoku Magellana (LMC) świeci w zdumiewających barwach na zdjęciu wykonanym za pomocą instrumentu Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE) zainstalowanym na teleskopie VLT (Very Large Telescope). Obszar znany jako LHA 120-N 180B – albo w skrócie N180 B – to mgławica klasyfikowana jako obszar H II, niezwykle płodne źródło nowych gwiazd.

LMC to galaktyka satelitarna Drogi Mlecznej, widoczna głównie z południowej półkuli Ziemi. Oddalona od nas jedynie o 160 000 lat świetlnych znajduje się praktycznie tuż obok. Dzięki temu, że LMC jest tak blisko, i że jej pojedyncze ramię spiralne widzimy od góry, z łatwością możemy badać obszary takie jak właśnie N180 B.

Źródło: ESO/ A. McLeod et al.

Obszary H II to międzygwiezdne obłoki zjonizowanego wodoru – gołe jądra atomów wodoru. Obszary te są gwiezdnymi żłobkami – a nowo powstałe masywne gwiazdy odpowiedzialne są za jonizację otaczającego ich gazu, dzięki czemu możemy podziwiać tak spektakularne widoki. Na charakterystyczny kształt N180 B składa się olbrzymi bąbel zjonizowanego wodoru otoczony przez cztery mniejsze bąble.

Głęboko we wnętrzu tego jasnego obłoku instrument MUSE dostrzegł dżet wyemitowany przez raczkującą gwiazdę – masywny młody obiekt gwiezdny o masie 12 razy większej od masy Słońca. Dżet – Herbig-Haro 1177, w skrócie HH 1177 – przedstawiono dokładnie na osobnym zdjęciu. To pierwszy przypadek, kiedy udało się zaobserwować dżet w zakresie widzialnym poza Drogą Mleczną. Zazwyczaj są one przesłonięte przez pyłowe otoczenie. Niemniej jednak stosunkowo wolne od pyłu otoczenie LMC pozwoliło nam obserwować HH 1177 w zakresie fal widzialnych. Przy długości niemal 33 lat świetlnych, jest to jeden z najdłuższych obserwowanych dżetów.

Źródło: ESO/Digitized Sky Survey 2. Acknowledgment: Davide De Martin .

HH 1177 mówi nam sporo o wczesnych etapach życia gwiazd. Strumień dżetu jest bardzo skolimowany. Tego typu dżety związane są z dyskami akrecyjnymi swoich gwiazd i mówią nam wiele o tym jak młode gwiazdy zbierają materię z otoczenia. Astronomowie odkryli, że gwiazdy o wysokiej, jak i małej masie emitują skolimowane dżety takie jak HH 1177 wskutek działania podobnego mechanizmu – co wskazuje na to, że masywne gwiazdy mogą powstawać w ten sam sposób co ich małomasywne rodzeństwo.

Źródło: ESO

Radek Kosarzycki

Popularyzator astronomii. Kulturalny cham. Od 2015 r. codziennie pisze i mówi o kosmosie na Pulsie Kosmosu. Od 2020 r. pisze o kosmosie także na najlepszym polskim portalu technologicznym Spider's Web.