NASA otwiera nowy rozdział w badaniach nad Ziemią i Słońcem, wybierając firmę Rocket Lab do realizacji dwóch kluczowych misji: PolSIR (Polarized Submillimeter Ice-cloud Radiometer) oraz TSIS-2 (Total and Spectral Solar Irradiance Sensor-2). To strategiczne posunięcie ma na celu pogłębienie naszej wiedzy o złożonych mechanizmach rządzących klimatem naszej planety, od procesów zachodzących w atmosferze, po wpływ aktywności słonecznej. Współpraca ta, realizowana w ramach innowacyjnego kontraktu VADR, podkreśla rosnące znaczenie elastycznych i ekonomicznych rozwiązań w dostępie do kosmosu.

Wybór Rocket Lab nie jest przypadkowy. Obie misje wpisują się w ramy programu VADR (Venture-Class Acquisition of Dedicated and Rideshare), który umożliwia NASA przyznawanie zleceń na usługi startowe przez 10 lat, z maksymalną łączną wartością kontraktu sięgającą 300 milionów dolarów. To program, który ma zrewolucjonizować sposób, w jaki agencja pozyskuje usługi startowe, oferując większą elastyczność i dostęp do szerokiej gamy komercyjnych dostawców.

PolSIR: Pod lupą lodowe chmury tropików

Misja PolSIR skupi się na jednym z najbardziej zagadkowych elementów ziemskiego klimatu: wysokościach lodowych chmur tworzących się w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Badacze od dawna sugerują, że ich rola w bilansie energetycznym Ziemi jest niedoszacowana. Rocket Lab wyniesie misję PolSIR za pomocą dwóch dedykowanych rakiet Electron, a start zaplanowano na nie wcześniej niż czerwiec 2027 roku z Kompleksu Startowego 1 w Mahia w Nowej Zelandii.

Dwa małe satelity, oba typu 16U CubeSat, będą wyposażone w specjalistyczne instrumenty naukowe. Ich zadaniem będzie pomiar konkretnego widma promieniowania elektromagnetycznego, co pozwoli ustalić, jak zmienia się ilość lodu w chmurach tropikalnych w ciągu dnia oraz jak te zmiany łączą się z potężniejszymi burzami. Co więcej, instrumenty pomogą zrozumieć, w jaki sposób lodowe chmury wpływają na światło słoneczne i promieniowanie cieplne w ciągu doby. Satelity będą krążyć po orbitach oddzielonych od siebie o kilka godzin, aby obserwować wzorce zmian zawartości lodu w chmurach przez cały dzień. To właśnie te dane, zebrane z perspektywy kosmosu, okażą się kluczowe dla tworzenia dokładniejszych prognoz pogody.

Głównym wykonawcą misji PolSIR jest Vanderbilt University w Nashville, natomiast operacje naukowe będą prowadzone przez Space Science and Engineering Center na Uniwersytecie Wisconsin w Madison. Za budowę obu statków kosmicznych odpowiada firma Blue Canyon Technologies.

TSIS-2: Słońce pod stałym nadzorem

Druga misja, TSIS-2, to kontynuacja niezwykle ważnych badań nad energią słoneczną docierającą do Ziemi. Kosmiczny obserwator dostarczy nam krytycznych danych niezbędnych do zrozumienia globalnych procesów, takich jak prądy oceaniczne, pory roku i zjawiska pogodowe. Misja TSIS-2 to kolejny element strategii NASA, której celem jest ochrona naszej planety poprzez dostarczanie unikalnych informacji, możliwych do zebrania tylko z przestrzeni kosmicznej. Start TSIS-2, również na pokładzie rakiety Electron, odbędzie się na początku 2027 roku, także z Kompleksu Startowego 1 w Mahia.

Satelita będzie mierzył całkowitą irradiancję, czyli ogólną jasność Słońca na górnej granicy atmosfery Ziemi, a także irradiancję spektralną – sposób, w jaki energia ta jest rozłożona w zakresie ultrafioletowym, widzialnym i podczerwonym. Na pokładzie znajdą się dwa instrumenty: Total Irradiance Monitor i Spectral Irradiance Monitor, podobne do tych używanych w misji TSIS-1. Razem pokryją one zakres długości fal obejmujący 96% energii spektrum słonecznego. W przeciwieństwie do TSIS-1, który działa z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, TSIS-2 będzie operował z wolno latającego statku kosmicznego, co pozwoli na bardziej spójne i niezakłócone obserwacje.

Misją TSIS-2 zarządza NASA Goddard Space Flight Center w Greenbelt, Maryland. Instrumenty dostarcza Laboratory for Atmospheric and Space Physics na Uniwersytecie Colorado, Boulder, natomiast statek kosmiczny buduje General Atomics – Electromagnetic Systems.

Te dwie misje, choć różne w swoich celach, łączy wspólny mianownik: dostarczanie fundamentalnej wiedzy o naszej planecie i jej miejscu we wszechświecie. Dzięki nim, naukowcy zyskają bezprecedensowe dane, które pomogą nam lepiej przygotować się na wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi i zrozumieć skomplikowane zależności między Słońcem a Ziemią.